Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Otandyq bıznes-qaýymdastyq ókilderiniń pikirinshe, QQS mólsherlemesiniń ósýi barlyq taýar men qyzmet baǵasynyń ósýine ákeledi.
«Osy jyldan bastap Qazaqstanda shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin tekserýge moratorıı toqtatyldy. Jeke kásipkerler men basqa sanattar da salyq deklarasııasyn tapsyrýy kerek. Meniń oıymsha, Úkimette memlekettik bıýdjetten shyǵystardy ońtaılandyrýǵa múmkindik bar», deıdi Qazaqstan qurylysshylar qaýymdastyǵynyń basshysy Tımýr Nurtaev.
Máselen, bıyldan bastap jumys berýshiler 1975 jyldyń 1 qańtarynan keıin týǵan árbir qyzmetker úshin BJZQ-ǵa qosymsha jarna aýdarýǵa mindetteldi. Jumys berýshi óz qyzmetkeriniń jalaqysyn kóterýge tıis. Búginde eldegi bızneske arnalǵan jeńildetilgen baǵdarlamalar qysqartylǵan. Onyń ornyna qosymsha jarnalar men aýdarymdar kóbeıip otyr. Sondyqtan QQS mólsherlemesin sol deńgeıde ustaý kerek.
«QQS-ny orta eseppen kásiporyndar jylyna 500 mıllıon men mıllıard aralyǵynda tóleıtin bolsa, Astyq odaǵynyń jekelegen músheleri jylyna shamamen 6 mlrd teńgege jýyq somany salyqqa aýdarady. Eger mólsherleme 12%-dan 16%-ǵa deıin ósse, kásiporyndardyń salyq júktemesi úshten birine artyp, bul tólemder shamamen 500 mıllıonnan 670 mıllıonǵa deıin aralyqta qalyptasar edi. Bul aıtarlyqtaı joǵary kórsetkish», deıdi Qazaqstan astyq odaǵynyń sarapshysy Tilek Bekbasarov.
Qazirgi naryq jaǵdaıy buǵan qolaıly emes. QQS mólsherlemesin kóterý shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna keri áserin tıgizeri sózsiz. Joǵarǵy esep palatasynyń qorytyndysy boıynsha Memlekettik kirister komıtetindegi aqparattyq júıelerge taldaý jasaý barysynda qaýipsizdik standarttaryna sáıkes emestigin anyqtaǵan.
Salyq keńesshisi Faızırahman Mııanov QQS mólsherlemesin kótermes buryn eldegi búkil salyq júıesin qaıta qaraý qajettigin aıtyp otyr. Buǵan deıin de Prezıdent bıýdjetti toltyrý úshin salyqtyń durys júıelenýin tapsyrǵan edi. Bul turǵydan sarapshylar qosymsha qun salyǵyn osy deńgeıde qaldyrý arqyly kóleńkeli ekonomıkaǵa tosqaýyl bolamyz deıdi.
«QQS-nyń 12%-da qalýy sol salada qyzmet isteıtin barlyq kásipker úshin tıimdi, ekinshiden, biz ınflıasııalyq tolqynnyń aldyn alýǵa múmkindik alyp otyrmyz. Salyq tóleıtin kásiporyndar, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sanyn kóbeıtýdi kózdesek, onda salyq júıesinde jaqsy jańalyqtar bolady. Bıýdjettik kiris bóligin ulǵaıtý – Úkimettiń eń birinshi kezektegi máselesi. Inflıasııaǵa áser etetin syrttan keletin taýarlardyń kóptiginiń ózi bizdegi salyq tóleıtin oryndardyń eńsesin basyp otyr. Sondyqtan biz birinshi kezekte otandyq taýar óndirýshilerdiń sanyn kóbeıtýdi qolǵa alýymyz kerek», deıdi sarapshy Baýyrjan Ysqaqov.
Osylaısha, Úkimet salyq jeńildikterin berýdiń ashyq ári naqty erejelerin ázirleýge kiristi. Qarjy mınıstrliginiń óz jospary da joq emes.
«Qańtar aıynan bastap biz qosymsha qun salyǵy boıynsha ótken kezeńniń boryshtaryn qaıtaryp jatyrmyz. Qosylǵan qun salyǵyn qaıtarýdy jeńildetý jáne jedeldetý úshin mınıstrlik birinshi toqsannyń sońyna deıin qosylǵan qun salyǵyn qaıtarý qaǵıdalaryna tıisti ózgerister engizedi», deıdi Qarjy mınıstri Mádı Takıev.
Sóıtip, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes qosylǵan qun salyǵynyń mólsherlemesi kóterilmeıtin boldy.Ulttyq ekonomıka jáne Qarjy mınıstrlikteri respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵys bóligin de, kiris bóligin de sapaly josparlaýdy qamtamasyz etýge tyrysyp jatyr. Bul jerde birinshi kezekte sıfrlandyrý arqyly salyq jáne kedendik ákimshilendirýdi jetildirý boıynsha tıimdi sharalar qabyldaý mańyzdy ekenin Premer-mınıstr Oljas Bektenov Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtqan bolatyn. Sonymen qatar bıýdjetke basqa kiris kózderin tabýdy da tapsyrdy. Mınıstrler kabıneti ázirge únsiz.
Sarapshylar Úkimettiń memlekettik shyǵyndardy ońtaılandyrýǵa kirisetinin aıtady, biraq ázirge ondaı naqtylyq joq. Bıýdjettegi sańylaýlardy jamap, Ulttyq qordan túsetin transfertti qysqartý úshin aqshany qaıdan alady, belgisiz. QQS kótermeımiz dep aıtý ońaı, tıisinshe buǵan barlyǵy rıza, biraq bıýdjetke túsýge tıis mol qarjyny qaıdan tabamyz degen saýal jaýapsyz qalyp tur.
