Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Memlekettik kirister komıtetiniń (MKK) Kedendik baqylaý departamentiniń dırektory Eldos Saýdabaevtyń aıtýynsha, byltyr eksporttyq kedendik alymdardy esepke almaǵanda, kedendik tólemder men salyqtar somasy 2 401 mlrd teńge boldy. Kedendik ákimshilendirý sharalary esebinen bıýdjetke qosymsha 149,6 mlrd teńge óndirildi.
«Úshinshi eldermen syrtqy taýar aınalymy 2023 jyly 111,3 mlrd dollardy qurady. Onyń ishinde eksport – 67,6 mlrd dollarǵa, al ımport 43,7 mlrd dollarǵa teń. Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy taýar aınalymy 2023 jyly 31,5 mlrd dollardy qurady, onyń ishinde eksport – 14,7 mlrd dollar, ımport – 16,8 mlrd dollar», dedi Eldos Saýdabaev.
Komıtet ókiliniń aıtýynsha, qazir ótkizý beketterinde elektrondyq kezektiń avtomattandyrylǵan júıesi engizildi. Búginde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń (EAEO) syrtqy shekarasyndaǵy barlyq avtomobıl ótkizý beketinde elektrondyq kezektiń avtomattandyrylǵan júıesi engizilip, iske qosyldy. Júıe «Qoldau.kz» platformasy men «SargoRuqsat» mobıldi qosymshasy arqyly jumys isteıdi.
Kedendik baqylaý departamentiniń dırektory atap ótkendeı, júıeni engizý respýblıkalyq mańyzy bar joldar boıynda avtokólik quraldarynyń keptelisin boldyrmaýdy jáne tasymaldaý úderisiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etti.
«Avtokólik keptelisiniń azaıýy shekara mańyndaǵy aýdandardaǵy áleýmettik jáne krımınogendik jaǵdaıdyń jaqsarýyna, sondaı-aq beketterdiń ótkizý qabilettiligine áser etti. Bul júıe Ortalyq Azııadaǵy biregeı joba bolyp esepteledi», dedi spıker.
Budan bólek, Memlekettik kirister komıteti Avtomobıl kóligi jáne kóliktik baqylaý komıtetimen birlesip, «Qoldau.kz» platformasynda sheteldik ruqsat blankilerin berýdi avtomattandyrý boıynsha jumys júrgizdi. Sonyń arqasynda QHR-men shekarada adamı faktor joıylyp, kedendik baqylaý ınspektorlarynyń tikeleı ótkizý beketterinde blankterdi alýyn boldyrmaıdy.
Servısti paıdalaný nátıjesinde aqparattyq júıelermen, onyń ishinde elektrondyq kezektiń avtomattandyrylǵan júıesimen ıntegrasııalaý esebinen memlekettik qyzmet kórsetý úderisi ońtaılandyryldy, blankterdi bólý kezinde sybaılas jemqorlyq faktory alynyp tastaldy, sondaı-aq naryqtaǵy otandyq tasymaldaýshylardyń úlesi ulǵaıdy. Sheteldik ruqsat blankterin berý quny 1 aılyq eseptik kórsetkishti quraıdy. Bul qarajat bıýdjetke túsedi.
«Servıs iske qosylǵan sátten bastap 106 myńnan asa sheteldik ruqsat blankteri berildi. Qanatqaqty jobanyń oń nátıjelerin eskere otyryp, ony iske asyrý merzimderin 2025 jyldyń ekinshi toqsanynyń sońyna deıin Qytaı shekarasynda uzartý máselesi pysyqtalyp jatyr, sondaı-aq osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda Qazaqstan – О́zbekstan shekarasynda osyndaı jobany iske qosý josparda bar», dep atap ótti MKK ókili.
Sondaı-aq ótkizý beketterinde iri gabarıtti jáne aýyr salmaqty avtokólik quraldary úshin arnaıy ruqsat berý boıynsha jumys júrgizildi. Buǵan deıin arnaıy ruqsattardy berý úderisi 2 jumys kúni ishinde qarastyrylyp, tek jumys kúnderinde berilgen bolatyn. Endi bul úderis táýliktik rejimge aýystyryldy.
Bıyl qańtar-aqpan aılarynda úshinshi eldermen (Qytaı, О́zbekstan, Túrikmenstan) shekaradaǵy avtomobıl ótkizý beketteri arqyly 162 myńnan astam avtokólik ótti. Byltyr 24 qarashadan bastap QHR shekarasyndaǵy «Nur Joly» eń iri avtomobıl kedendik ótkizý beketi qanatqaqty rejimde táýlik boıy jumys rejimine aýystyryldy. Qalǵandary 12 saǵat qyzmet kórsetedi.
Transshekaralyq saýda rásimderin jeńildetý jáne tranzıttik tasymaldardy ulǵaıtý maqsatynda MKK Ortalyq Azııa, Kaspıı óńiri jáne Kavkaz elderiniń kólik dálizderin damytý sheńberinde tranzıt rásimderin jeńildetý týraly tujyrymdama men kópjaqty kelisim jobalaryn ázirledi. Onyń negizgi maqsaty – óńir elderinde qaǵazsyz tranzıt ekojúıesin engizý. Eldos Saýdabaevtyń sózinshe, bul qanatqaqty joba kóptegen ýákiletti organnyń mórtańbasyn qoıý qajettiliginen bas tartýǵa múmkindik beredi.
Byltyr EAEO múshe memleketterdiń aýmaqtaryndaǵy tasymaldardy qadaǵalaý úshin navıgasııalyq plombalardy qoldaný týraly kelisim kúshine endi. Jobany iske asyrý úshin qajetti sheshimder Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa (EEK) alańynda qabyldanbaq. 2025 jyly iske qosylatyn joba marshrýttardaǵy tekseristerdi azaıtýǵa múmkindik beredi.
«Endi syrtqy ekonomıkalyq qyzmet qatysýshylary Biryńǵaı tereze portalynda aralas memlekettik organdar men uıymdar beretin ruqsat qujattaryn elektrondyq túrde bir jerden alady. Byltyr Biryńǵaı tereze portalynda ruqsat qujattaryn alýǵa 240 myńnan astam ótinish berildi. Qyzmetterdi avtomattandyrý Syrtqy ister mınıstrliginiń qyzmet kórsetý merzimin 30 kúnnen 1 kúnge deıin qysqartýǵa múmkindik berdi. Nátıjesinde, qujattardy alý men kedendik resimdeý jeńildedi. Qazir ıntegrasııany qajet etetin ózekti máseleler qarastyrylyp jatyr», dep atap ótti spıker.
EAEO-nyń úshinshi eldermen kedendik shekarasynda ornalasqan ótkizý beketteriniń ınfraqurylymdyq máselelerin sheshý de – jaýapty maqsattardyń biri. MKK habarlaýynsha, Úkimet qaryzǵa jeńildikpen beretin zaımdar esebinen Qytaı, О́zbekstan jáne Túrikmenstan shekarasyndaǵy ótkizý beketterin tolyqqandy jańǵyrtý júrgizilip jatyr.
«О́zbekstan tarapynyń kelisimi boıynsha «Qaplanbek» avtomobıl ótkizý beketteri qaıta jańartýǵa tolyǵymen jabyldy. Qalǵan ótkizý beketteri rekonstrýksııalanady, biraq jabylmaıdy. Tek avtokólik pen jeke tulǵalardyń qozǵalysy shekteledi. Barlyq ótkizý beketin rekonstrýksııalaýdy jyl sońynda aıaqtaý josparlanǵan. Jobany iske asyrý sheńberinde beketterdiń ótkizý qabileti 8 ese, ıaǵnı shamamen 2 saǵat 25 mınýtqa deıin ulǵaıady, jáne sybaılas jemqorlyq táýekelderi azaıady», dep málimdedi komıtet.
