Búginde qanshama oqýlyq shyǵyp jatyr. Osyǵan baılanysty úsh kemshilikti atap aıtaıyn. Birinshiden, mazmuny durys emes, kóńilden shyqpaıdy. Ekinshiden, júıelilik joıylǵan. Úshinshiden, dıdaktıkanyń qaǵıdatynda eń qarapaıymnan kúrdelige birtindep kóshýi kerek. Bul talap saqtalmaı otyr.
Oqýshy oqýlyqtaǵy taqyrypty tyńdap, taldaý jasaıdy. Sodan soń alǵan bilimin biriktirip, sıntezdeıdi. Al sıntezdelgen bilimin biriktirgen soń, tujyrymǵa aınaldyrady. Eger ondaı tapsyrmalar bolmasa, oqýshylar mektepte alǵan tujyrymdy qalaı bekitedi? Osydan keıin repetıtordan, ne muǵaliminen qosymsha dáris alýǵa májbúr bolady.
Sondyqtan ata-analarǵa, balalarǵa, muǵalimge túsinikti bolatyn biryńǵaı fýndamentaldy oqýlyq shyǵarylsa degen oıdamyn. Bul úshin mektep muǵalimderiniń tájirıbesi eskerilýi qajet. Jańa oqýlyqty synaqtan ótkizýdiń mańyzy zor. Synaq kezinde oqýshylardyń qansha paıyzy oqýlyqtaǵy tapsyrmalardy oryndaı alatyny eskerilgeni jón. Sodan soń oqýlyqty barlyq mektepke taratýǵa bolady.
Qazir oqýshynyń sabaqta mobıldi telefon qoldanýyna ruqsat joq. Bul – durys talap. Biraq úzilis kezinde oqýshyǵa tyıym sala almaımyz. Oqýshy úziliste ártúrli saıtqa kirip, oıyn oınaıdy, ne túrli aqparatpen tanysady. Al muǵalim sabaq kezinde ınternetke alańdaǵan balanyń zeıinin aýdarýǵa tıis. Oǵan taǵy da ýaqyt kerek. Balanyń alǵan aqparattary júıke júıesindegi neırondardan turatyn sheńberde saqtalyp qalady. Bul ár balada fızıologııalyq ereksheligine baılanysty 5–10 mınýtqa deıin sozylýy múmkin. Osy jaǵdaı balanyń sabaqtan eshqandaı paıda almaýyna ákelip soǵady. Balanyń ata-anasyna eskertip, oqýshyǵa telefondy mekteptegi sabaǵyn tolyq aıaqtaǵan soń ǵana ustatý kerek. Sonda ǵana sapaly bilim alady.
Qoǵamda túrli oımen balany ózine tartatyn adamdar toby bar. Oqýshyny sondaı toptarǵa úıirsek bolmaýy úshin qosymsha bilim berý tobyna, ne sporttyq úıirmelerge kóbirek tartý qajet. Jasóspirimder mektepten keıingi ýaqytyn ózi qalaǵan sporttyq úıirmelerde ótkizse, deni saý urpaq retinde qalyptasar edi.
Alma ShÚKIJANOVA,
Semeı qalasyndaǵy №7 mektep-lıseıiniń muǵalimi,
Qazaqstannyń Eńbek Eri
