Foto: life09.kz
Memleket basshysynyń atameken – jerimizdi jańartýmen qatar, altyn besik – elimizdi jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan bastamalaryn da otandastarymyz qýana qoldap, ańyzdaǵy Aıaz bıdiń tusyndaǵydaı ádildik saltanat quratyn zaman ornaıtyndyǵyna zor úmit artyp otyr. Ásirese 2022 jylǵy qasiretti Qańtar oqıǵasynan keıin el bıligin tolyq qolyna alǵan Prezıdent Q.Toqaevtyń bastamasymen ótkizilgen jalpyulttyq referendým arqyly Konstıtýsııaǵa engizilgen túbegeıli ózgerister halyq múddesin kózdegen saıası reformalarǵa aq jol ashyp berdi.
Eń basty ózgeris halyq saılaǵan Memleket basshysynyń elimizdi demokratııalyq jolmen damytýda eleýli kedergige aınalyp, ulttyq baılyqtyń teń jartysyn at tóbelindeı azǵantaı toptyń ıemdenip alýyna, qoǵamnyń qaı salasynda bolsyn sybaılas jemqorlyqtyń beleń alýyna ákelip soqqan sýperprezıdenttik júıeden óz erkimen bas tartýy boldy. Onyń ornyna «Kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» formýlasy, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy usynylyp, iske asyryla bastady.
Sonyń bir aıǵaǵy – Prezıdent mandatynyń uzaqtyǵy 7 jyldyq bir merzimmen shektelip, qaıta saılanýǵa tyıym salynǵandyǵy. Bul asa mańyzdy konstıtýsııalyq ózgeris týraly Memleket basshysy: «Men usynyp otyrǵan konstıtýsııalyq jańalyq bılikti monopolızasııalaý qaýpin aıtarlyqtaı azaıtady. Dál osy sebepti, men Prezıdentti bir merzimge ǵana saılaý normasyn engizýdi usynyp otyrmyn. Jańa prezıdenttik júıe saıası turaqtylyqty nyǵaıtyp, qoǵamdyq qurylystyń qazaqstandyq úlgisin ornyqtyrady», degen bolatyn. Jańartylǵan Ata Zańda Memleket basshysynyń jaqyn týystarynyń memlekettik saıası qyzmetshilerdiń, kvazımemlekettik sektor sýbektileri basshylarynyń qyzmetterin atqarýyna tyıym salynǵany da – sýperprezıdenttik júıede jol berilgen keleńsiz qubylystardy boldyrmaýdy kózdegen mańyzdy sheshim.
Ata Zańnyń 6-babynyń 3-tarmaǵy: «Jer jəne onyń qoınaýy, sý kózderi, ósimdikter men janýarlar dúnıesi, basqa da tabıǵı resýrstar halyqqa tıesili. Halyq atynan menshik quqyǵyn memleket júzege asyrady», dep ózgertilgeni elimizdiń tabıǵı resýrstarynyń ıgiligin burynǵydaı at tóbelindeı azǵantaı top emes, olardyń zańdy ıesi – halyq kóretin kez týǵanyn bildirdi. Sonyń basy retinde Memleket basshysy «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasyn iske asyrýdy tapsyryp, ol naqty júzege asyryla bastady.
Konstıtýsııalyq reformaǵa sáıkes byltyr elimizde majorıtarlyq saılaý júıesi qaıta engizilgendigi qoǵamdy demokratııalandyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam boldy. Birmandatty okrýgter boıynsha depýtattyqqa kandıdat retinde tirkelgen azamattardyń sany óte kóp bolǵany halyqtyń Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń saıası reformalar baǵytyna sengendigin aıqyn kórsetti. 2021 jyly aýyl ákimderin, 2023 jyly qanatqaqty rejimde aýdan ákimderin saılaý engizilgendigi de memlekettik bıliktiń birden-bir bastaýy – halyq qoldaý kórsetip otyrǵan demokratııalyq ózgerister. Osy rette Memleket basshysy segizinshi shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasyn ashqan sózinde: «Bul – uzaq joldyń basy ǵana. Reformalar jalǵasa beredi, saıası qurylymdy jetildirý qajet. Bul – asa mańyzdy jumys», degeni elimizdegi saıası reformalar dáıekti jalǵasyn tabatyndyǵyn bildiredi.
Memleket basshysynyń taǵy bir mańyzdy bastamasy – Ata Zańnyń buljytpaı saqtalýyn qadaǵalaıtyn Konstıtýsııalyq sot qurylǵandyǵy. Bul memlekettik organ iske kirisken ótken jyly oǵan 5,3 myńnan astam ótinish túsken. Konstıtýsııalyq sotqa Qazaqstan azamattarymen qatar, shetel azamattary da, onyń ishinde Reseı Federasııasynyń, О́zbekstan Respýblıkasynyń, Grýzııanyń, Irannyń, Tájikstannyń, Qyrǵyz Respýblıkasynyń azamattary da júgingen. Nátıjesinde, Konstıtýsııalyq sot Úkimetke jáne ózge de memlekettik organdarǵa zańnamany jetildirý boıynsha 31 usynys joldaǵan. Al burynǵy Konstıtýsııalyq Keńeske azamattar zań normalary boıynsha túsinikteme alý úshin tikeleı júgine almaıtyn. Mundaı quqyq tipti Parlamenttiń jekelegen depýtattaryna da berilmegen edi.
Memleket basshysynyń bastamasymen qurylǵan Ulttyq quryltaı el ómirindegi kókeıkesti máselelerdi kóp bolyp keńesip sheshetin mańyzdy qoǵamdyq ınstıtýtqa aınalyp otyr. Onyń kúni keshe Atyraýda ótken otyrysynda Prezıdent: «Biz jasampaz halyq bolýymyz qajet. Oǵan áleýetimiz tolyq jetedi. Sanǵasyrlyq tarıhynda qazaq memlekettiginiń qurylymy talaı ret ózgerdi. Biraq eldigimizdiń tuǵyry qashanda – berik, ultymyzdyń rýhy – árdaıym asqaq. Biz ozyq oıly ult retinde tek qana alǵa umtylýymyz kerek. О́nimdi eńbek etip, sapaly bilim alyp, ortaq maqsatqa jumyla bilýimiz qajet. Sonda bolashaǵy jarqyn, qýatty memleketti birge quramyz», dedi. О́ser eldiń azamattary uran etip ustanatyn sóz bul.
