Aýyl janashyry Ramazan Muqataıuly – aýyl órisin aqbas sıyrǵa, Qambar ata túligine toltyrǵan. 2001 jyly ashqan «Saryózen» sharýa qojalyǵy órken jaıǵan. Aýyl azamattaryn jumyspen qamtyp otyr. Shóp shabatyn, mal tóldeıtin, eńbektiń qyzǵan shaǵynda taǵy da qosymsha jumys beredi. Eńbekaqysyn tipti artyǵymen tólep, aldaryna mal da salyp, shóppen de qamtamasyz etedi.
Kindik qany tamǵan jerine mańdaıynyń da terin erteden tamyzyp, sińirip keledi. Burynyraqta keńshardyń keńsesin jekeshelendirip alady. Eshkimniń qolyna ótip ketpesin, keıin el kádesine jarasyn dep. Sóıtip, aýyl ákimdiginiń balansyna tegin berdi. Buǵan qosa ǵımarattyń bir jaq bóliginen óziniń qarajatyna mádenıet úıi men jastarǵa klýb ashty. Osylaısha, bar jıǵanyn óz qaltasyna basyp emes, aýyly úshin shashyp júredi.
Aýyl balalaryna arnap, oıyn alańyn da tartý etken. Aýyl halqyna jazǵy demalys aımaǵyn da salyp bergen. Ramazan Muqataıulynyń mundaı ıgi isteri óte kóp.
Aýyl mektebine de alańdap, qaraılasyp turady. Byltyr mektep jabylýdyń sál-aq aldynda qalǵanda aýyldaǵy sharýa qojalyq basshylaryn uıymdastyryp, on otbasyny kóshirip ákeldi. Olarǵa fermerlermen birlesip, tegin úı berip, kómirin, shóbin túsirdi, aldaryna mal saldy. Kóshpen kelgen azamattardy aýyl irgesindegi «Shubarkól» ken ornyna jumysqa turǵyzdy. Osynyń báriniń basynda jomart júrekti azamat Ramazan júredi. Mine, uıysqan tirliktiń arqasynda mektep oqýshylary alańsyz bilimin alyp júr. Ramazan Muqataıulynyń qoldaýymen mektepte túrli aksııalar ótip turady. Mundaǵy murajaıdy ashyp bergen de – ózi.
Aýyldaǵy az qamtylǵan otbasylaryna azyq-túlik sebetin úlestirip otyrady. Jylda shópti tegin taratady. Jer-Ananyń bergenin aýyldastarynan aıanyp qalmaıdy. Byltyr qurǵaqshylyq kóp sharýaǵa qolbaılaý boldy. Maly barlar qystan qysyldy. Sonda sharýashylyǵyndaǵy 120 tonna shópti tegin úlestirdi.
Zaıyby Raıhan Nurkeshqyzy – mektep dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary. Qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi. Mektepte 43 jyl eńbek ótili bar. Jubaıynyń da júregi izgilikke toly. Qaıyrymdylyq jasaý kerek bolsa, er-azamatyna júginedi. Otaǵasy ekeýi bir ul, bir qyz tárbıelep ósirgen. Uldary Erbolsyn memlekettik qyzmette biraz jyl eńbek etip, keıin jeke kásippen aınalysady. Úsh nemeresi bar. Al qyzdary Aıdanadan bes jıeni bar. «Bar baqytym – balalarym. Elińe jaqsylyq jasasań, ol ózińniń aldyńnan shyqpasa da, urpaǵyńnyń aldynan shyǵady», deıdi keıipkerimiz.
Aýyldaǵy ár úıge taza aýyzsý tartylǵan. Kóshe tolyq jaryqtandyrylǵan. Internet jelisi de bar. Munyń bárinde Ramazan myrzanyń eńbegi aıqyn. Búginde aýdandyq máslıhattyń depýtaty. Halyq ózi attaı qalap, usynǵan. Erterekte túrli qyzmetke shaqyrtý tússe de, aýlynan alystaǵysy kelmegen azamat osylaısha eliniń qalaýlysyna aınalyp otyr.
– Ákem erterekte úıge soıylǵan soǵymnyń bir bóligin dostaryna taratyp beretin. Sonda nege dep suraǵanymda: «Balam, biz et jep otyrsaq, ol kisiler qur nan jeı me? Bulaı bolmaıdy. Bir aýylda otyrǵan soń, bólip jeýimiz kerek. Sonda berekeli bolady, el-jurt batasyn beredi», dep jaýap qaıyratyn. Mine, sodan beri barymyzben bólisý ómir saltymyzǵa aınaldy. Aýyldan ósip-ónedi ekenbiz, al aýyl basyna qıyndyq ornaǵanda tastap ketsek, ne bolamyz? Topyraǵynyń qasterin sezinedi ekenbiz, bir tal ege almasaq, qaıtkenimiz? Jalpy, jalǵyz adamnyń qolynan eshteńe kelmeıdi. Aýyldaǵy fermerlerge sheksiz rızashylyq bildirý kerek. Qaı ýaqytta bolsyn usynysymyzdy qoldap, kómek qolyn sozǵan, demeýshilik kórsetip júretin olarǵa kóptiń alǵysy jaýsyn! Bizdiń bir ǵana oıymyz bar: aýyl damysa, el órkendeıdi, – deıdi atymtaı jomart Ramazan Muqataıuly.
Tutas aýyldyń ajaryn ashyp otyrǵan Ramazan Muqataıulynyń marapaty joq eken. «Marapatty satyp alýdan aýlaqpyn. Kóńilime de jaǵa qoımaıdy. Meniń marapatym ol – aýyldaǵy aǵaıynnyń alǵysy», deıdi ózi. Ras, Tikenekti aýyly Ramazan myrzany tóbesine kóteredi, asa qadirleıdi.
Qaraǵandy oblysy.
Nura aýdany,
Tikenekti aýyly
