– Shalqar aýdandyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń tarıhy 1987 jyldyń qarasha aıynan bastaý alady. Bul samaýryn – mýzeı ashylǵanda qoıylǵan alǵashqy jádigerdiń biri. Alaıda ony naqty kimniń ákelgeni belgisiz, «Shalqar qalasyndaǵy temirjol aýrýhanasynan tapsyryldy» degen málimet qana bar. Ǵasyrdan astam ýaqyt buryn ólkemizdiń ústinen Orynbor – Tashkent temirjolynyń qurylysy bastalyp, Reseı ınjenerleri osynda qonystanǵan. Menińshe, bul buıym sol kezde kelgen bolý kerek. Bizde qazir jalpy 12 733 eksponatymyz bolsa, olardyń ishinde samaýryn, keli-kelsap, qoldıirmen sııaqty taǵy basqa babalarymyz qoldanǵan túrli pishindegi kóne buıymdar da kezdesedi, – deıdi mýzeı dırektory Naǵıma Tilembaeva.
Biz sóz etken jez samaýrynnyń bıiktigi – 85 sm, dıametri – 42 sm, syıymdylyǵy 40 lıtr. Ustaıtyn eki qulaǵy, shúmegi bári qyzmet atqarady, shúmek tutqasy japyraq tárizdi bezendirilgen, jez túsi de óz qalpynda.
Elordadaǵy jeke mýzeıine elimizdiń túkpir-túkpirinen 100-den astam kóne samaýryn jınaǵan zerger, usta Berik Álibaıdyń telearnalardyń birine bergen suhbatynda syrtyna jezden, mystan jasalǵany baıqalatyn samaýryndardyń tarıhy tym erteden bastaý alatynyn aıtady. Sebebi bundaı samaýryndardyń ýaqyt óte syrty qaraıatyndyqtan, HH ǵasyrdan bergi jasalǵan samaýryndarǵa nıkel jalatylǵan. Nıkel jalatylǵan ydys aınadaı jaltyrap tartymdy kórinedi jáne túsi eshqashan ózgermeıdi eken. Negizinen samaýryndy shyǵarýshy ustahanalardyń sheberlik kórmelerine qatysqandyǵyn aıshyqtaıtyn arnaıy belgileri de soǵylyp otyrǵan. Osy tańbalanǵan belginiń sany men samaýrynnyń salmaǵyna qaraı quny belgilengen.
Buryn qazaq dalasynda sıyr maly 1 rýblge baǵalansa, salmaǵy basym jez samaýryndar 25 rýbl turǵan. Sondyqtan da alǵashqy kezde bul buıymdarǵa baı-baǵlandardyń ǵana qoly jetken desedi. Shalqar mýzeıindegi jez samaýrynnan zerger aıtqandaı arnaıy belgini tappadyq. Biraq ony kóteretin bir adamǵa edáýir salmaǵy bar.
Muhtar MYRZALIN
Aqtóbe oblysy,
Shalqar qalasy
