Qoǵam • 27 Naýryz, 2024

Memlekettik qyzmettegi mańyzdy bastama

200 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Memlekettik qyzmet salasyn reformalaý – qazirgi kúnniń basty talaby. Jalpy basqarýshylyq, quqyq qorǵaýshylyq, áleýmettik-mádenı sekildi memlekettik mindetterdi atqaratyn sala qyzmeti 2015 jylǵy 23 qarashadaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmeti týraly» zańmen rettelip otyrady. Salada júrgizilip jatqan reformanyń kóz­degeni – memlekettik qyzmetshiniń kásibı-tulǵalyq bolmysyn jetil­dirip, osy arqyly memlekettik basqarýdyń jańa mádenıetin qalyptastyrý.

Memlekettik qyzmettegi mańyzdy bastama

Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Qyzylorda oblysy bo­ıynsha departamentiniń dere­gin­she, byltyr óńirdegi mem­le­kettik qyzmetshilerdiń sany 3 338 bolǵan. Onyń 14-i saıası mem­lekettik qyzmetshi bolsa, 1 842-si oblys ákimdigine qarasty mekemelerde qyzmet atqarady.

«Aımaqtaǵy 799 memlekettik qyzmetshi – 35 jasqa deıingi jas­tar. Olardyń qoǵam aldynda­ǵy belsendiligin arttyrý úshin «Abyroı» jas memlekettik qyz­metshiler mektebi, «Syr bola­shaǵy» jas memlekettik qyz­metshiler klýby qurylyp, jas­tardyń oı-pikirin aıtyp, qolda­nystaǵy zańnamalardy talqylap, usynys berýine múmkindik jasaldy. Sonymen qatar Prezıdent janyndaǵy Memlekettik bas­qarý akademııasynyń 25, «Bola­shaq» baǵdarlamasynyń 2 túlegi mem­lekettik qyzmet sapynda tur­ǵa­nyn aıta keteıik», deıdi de­par­­tament basshysy Erlegen Meńdalıev.

Qazir memlekettik qyzmette merıtokratııa qaǵıdaty bar. Aımaqta bıýrokratııany tejep, salany kásibı mamandarmen qam­tamasyz etýdiń bastamasy sanalatyn qaǵıdat talaptaryn qatań saqtaýdyń nátıjesinde 149 úmit­kerdiń 116-sy, ıaǵnı 77,8%-y joǵary laýazymǵa taǵaıyndaldy.

apar

Infografıkany jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»

Osy kúni sıfrlandyrý bar­lyq salaǵa dendeı endi. Bar­lyq qujat aınalymy, tipti kon­kýrstyq prosedýralar osy júıe arqyly júrgizilip jatyr. Personaldy basqarýdyń «E-qyzmet» aqparattyq júıesine qosylǵan memlekettik organdarda 30 561 qujattyń 30 365-i nemese 99,4%-y avtomatty rejim­de engizilgen. О́tken jyly jer­gilikti atqarýshy memlekettik organ­dardaǵy 804 qyzmetshiniń bilimin jetildirý josparlanyp, olardyń 99-y qaıta daıarlaýdan, 705 memlekettik qyzmetshi biliktiligin arttyrý kýrstarynan ótkizildi.

Byltyr 12 qańtardan bas­tap Memleket basshysynyń mem­lekettik qyzmetke kirýde artyq kedergilerdi joıý jáne mem­­lekettik qyzmetten shyǵý tár­­tibin jeńildetý týraly tap­syr­masyna sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmeti týraly» zańyna bir­qa­tar ózgeris pen tolyqtyrý­ en­gizilgeni belgili. Nátıje­sin­de, memlekettik ákimshilik laýa­zym­darǵa konkýrstyq rásim­der­di ót­kizbesten taǵaıyndalý quqy­ǵy bar tulǵalardyń aıasy keńeıti­lip, memlekettik qyzmetke kirý sharttary birshama jeńildetildi. Soǵan sáıkes búginde memleket­tik grantpen joǵary oqý orynda­ryn aıaqtaǵan, tıisti oqý nátıjesi 3,33 GPA kórsetkishinen joǵary túlekter aýdandyq jáne aýyldyq deńgeıdegi tómengi laýazymdarǵa ýákiletti organmen nemese onyń aýmaqtyq bólimsheleriniń kelisýi boıynsha konkýrstyq irikteýsiz tikeleı taǵaıyndala alady. Bul bilikti jastardy memlekettik qyzmetke yntalandyryp, jas mamandardyń aýdan men aýyl­dyq aımaqtarǵa oralýyna, sonymen qatar óńirlerdegi kadr tapshylyǵyn azaıtýǵa septigin tıgizip otyr.

Sondaı-aq Prezıdent ja­nyn­daǵy Memlekettik bas­qa­rý akade­mııasynda joǵary úl­ge­­rim kórsetken túlekterdi oqý bitir­gennen keıin bir jyl ishin­de laýazymdarǵa konkýrstyq irikteýsiz taǵaıyndaý múmkindigi qarastyryldy. «B» korpýsynyń joǵary laýazymdaryna ýákiletti organnyń kelisimimen oblys­tyq bıýdjetten qarjylandyryla­tyn oblystyń atqarýshy organdary­nyń basshysy laýazymdaryna tikeleı taǵaıyndaýǵa bolady. Zańnamalarǵa engen ózgerister nátıjesinde Qyzylorda oblysy ákimi apparatynyń uıym­das­tyrý-ınspektorlyq jumys jáne aımaqtyq damý bóliminiń bas ınspektory (sanaty D-3) bos memlekettik ákimshilik laýazymyna Prezıdent janyn­da­ǵy Mem­lekettik basqarý aka­demııa­syn 2023 jyly bitirgen tú­lek konkýrstyq irikteýsiz taǵa­ıyndaldy. Zańnyń 15-baby­nyń 6-tarmaǵyna sáıkes 2023 jyly memlekettik grant negizin­de bitirip, GPA kórsetkishi 3,33-ten joǵary bolǵan taǵy bir túlek Aral aýdanynyń Jaqsyqylysh ken­ti ákimi apparatynyń bas ma­­­many, taǵy biri Shıeli aýdany­­nyń Turan aýyldyq okrýgi ­áki­m­­­­digi­niń jetekshi mamany qyz­­me­tine taǵa­ıyndaldy.

«Ádep jónindegi keńes byl­­tyr 10 otyrys ótkizip, 49 má­sele qaraldy. Olardyń 31%-y tártiptik is bolsa, qal­ǵany pro­fılaktıkalyq baǵyt­ta­ǵy esep­ter men taldaý qory­tyn­dy­la­ry. Keńes otyrystarynda Ádep kodeksiniń talapta­ryn buz­ǵan 4, memlekettik qyz­metke kir kel­tiretin teris qy­lyqtar bo­ıynsha 11 tártiptik is qa­ral­dy. Qa­raý barysynda keıbir tár­tip­tik is toqtatylsa, kodeks talap­taryn buzǵan 2 memlekettik qyz­metshi, memlekettik qyzmet­ke kir keltiretin tártiptik teris qy­lyqtarǵa jol bergen 3 mem­le­kettik qyzmetshi tártiptik ja­ýap­kershilikke tartyldy. Pro­­fılaktıkalyq máselelerdi qa­raý qorytyndysynda ­Ádep jónin­degi keńes 174 usy­nys en­gizip, ol tolyǵymen oryn­daldy. Jyl boıyna keńes músheleri 46 jeke qabyldaý ótkizip, oǵan 148 azamat keldi», deıdi departament basshysy.

Budan bólek, departamenttiń memlekettik qyzmet salasyndaǵy baqylaý basqarmasy 23 tekserý júrgizipti. Jeke tulǵalarmen qatar memlekettik qyzmetshiler de departamentke ótinishpen ke­lip, olardy zertteý barysynda 16 buzýshylyq anyqtalǵan. Osyǵan baılanysty memlekettik organdarǵa 17 nusqama engizilip, tolyq oryndaldy.

Qazir memlekettik qyz­met­tegilerdiń deni tańerteń jumysqa jurt qatarly barǵanymen, kóz baılana qaıtady. Túrli mereke men saıası naýqandar qarsańyn­da qaýyrt jumystan qaljy­rap júretinder kóp. Salaǵa endi kelgen jastardyń kóbi osyǵan shy­damaı, basqa jumysqa ­aýy­­­syp ketip jatqanyn da bilemiz. Osy­dan da Memlekettik qyz­met isteri agenttigi tóraǵasy­nyń №121 buıryǵymen 2023 jyl­ǵy 29 mamyrda «Memleket­tik organ­dardyń jumys ýaqyty reji­min saqtaýyna monıto­rıng júrgizý qaǵıdalary» be­kitildi. Departament ondaǵy ta­laptardyń saqtalýyn mem­le­­kettik organdarǵa barmaı-aq, qol­jetimdilikti baqylaý jáne basqarý júıesinen alynǵan má­limetter boıynsha monıtorıng júrgizip, 2023 jyly 5 482 saǵat artyq jumys istelgenin anyqtady. Jergilikti atqarý­shy organdardaǵy qyzmetkerler ­3 975 saǵat artyq eńbektense, or­ta­lyq memlekettik organdar­dyń aýmaqtyq bólimsheleri ma­mandary jumystan 1 644 saǵat kesh qaıtqan.

Dese de, «Memlekettik qyz­me­t týraly» zańda shuǵyl, kúni buryn boljanbaǵan jumys­tar­dy oryndaý úshin memlekettik qyzmetshiler eńbek zańnamasy­na sáıkes jumys ýaqytynan tys, demalys jáne mereke kúnderdegi jumysqa tartylýy múmkin jáne osy jaǵdaılarda memlekettik qyzmetshige demalys kúnderi beriledi nemese jumysyna mem­lekettik qyzmetshilerdiń eńbe­gi­ne aqy tóleý júıesine sáıkes ótemaqy tólenedi delingen. De­partament memlekettik organ­darǵa osyndaı tıisti sharalardy qabyldaýdy usynyp, 298 mem­lekettik qyzmetshige 261 kún demalys berilip, ótem­aqy tólendi.

Departament memlekettik or­gandarǵa baryp ta jumys ýaqyty rejiminiń saqtalýyna monıtorıng jasaıdy. Sondaı derek anyq­talǵan jaǵdaıda laýazymdy tul­ǵalarǵa qatysty tıisti akti­ler toltyrylady. Byltyr jergi­likti atqarýshy organdar men orta­lyq memlekettik organdardyń 21 aýmaqtyq bólimshesi tekserilip, onyń ishinde 28 memlekettik qyzmetshiniń jumys ýaqyty­nan tys artyq jumysqa tartyl­ǵany belgili boldy. Olarǵa zańǵa sáıkes demalys kúnderi berildi.

Memlekettik qyzmetshilerdi minsiz deýden aýlaqpyz. Biraq osy kúni áleýmettik jelide kez kelgen keleńsizdiktiń túp-tamyryn memlekettik qyzmetkerden iz­deıtin bir ádet paıda boldy. Keı­de olardyń jeke basyna jala jaýyp, izinen ilik izdegenderdiń áreketi «Qasqyrdyń aýzy jese de qan, jemese de qan» degendi eske túsiredi. Árıne, bul salada joldan taıyp, qoǵam qarjysyna qol salǵandar kezdesip jatatyny ras. Biraq óz qyzmetin adal atqaratyn, el aldynda júzi jarqyn azamattar da az emes qoı.

«Dál osy máseleni biz de bir­­­neshe márte kóterdik. Depar­tamentke kelip túsken ótinish, aryzdardy muqııat tekseremiz. Arasynda «Japtym jala, jaqtym kúıe» deıtinderi de joq emes. Áleý­mettik jelide pi­kir bildire qoıǵan memleket­tik qyzmetshini júndeı tútip jat­qandar onyń da osy el azamaty retinde quqyǵy bar ekenin umytyp ketetin sııaqty. Bul – árıne oılanatyn qubylys. Ju­mys isteýge jan-jaqty jaǵ­daı ja­sal­ǵanda ǵana is ónimdi, qoǵam­ǵa tıimdi bolmaq. Qazirgi júrgizi­lip jatqan reformalardyń da kóz­degeni osy», deıdi Erlegen Járdemuly.

 

QYZYLORDA