Oqıǵa • 28 Naýryz, 2024

Oqylmaǵan hat

210 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Ádette tel ósken egizder bir-biriniń qýanyshyn, kúıinishi men súıinishin alysta júrse de sezedi deıdi. Bir anadan týǵan soń-daǵy tylsym qudi­ret bar shyǵar. Al dostar arasynda mun­daı baılanys bolýy múmkin be? Talaptan Ahmet­jannyń «Muń» deıtin áńgimesinde naǵyz dostyq ta, móldir mahabbat ta, qazaq­tyń umyt bolyp bara jatqan ámeńgerlik dás­túri de beınelengen. Kórkem ári jeńil jazylǵan áńgimeniń qurylymy da ózgeshe.

Oqylmaǵan hat

Áńgimeniń jelisine úńileıik: Tún ishinde Tasqyn esimdi jigit tús kórip jatyp shoshyp oıanǵan. Dosy Darynnyń daýsy tereze túbinen be, ap-anyq estiledi. Jańbyrly tún. «Tasqyn» degen daýys tym jaqynnan taǵy shyqqan. О́ń-túsin bilmeı sál jatty da, ushyp turyp, terezege qaraı júgirdi. Úshinshi qa­battan tómenge kóz tastap edi, eshkim kórinbeıdi. Daýystap, «Daryn» dep izdegen boldy. Ekeýi stýdent kezden birge kele jatqan jaqyn dostar. Ne de bolsa, bir jamandyqtyń bol­ǵanyn sezdi. Sol sáttegi Tas­qyn­nyń alaı-dúleı kóńil-kúıin jazýshy keıipker keı­pine engendeı janymen sýret­tep shyǵady. Tasqynnyń taıaý jerdegi dosynyń úıine deıingi bitip bermes joly, jol-jóne­keı oıy, psıhologııalyq tur­ǵyda beınelenedi. Alyp-ushyp jetip barsa, syrtqy esik shal­qasynan ashyq jatyr. Jaryq joq. Osy sátte-aq ishki túı­sigi al­damaǵanyna kózi jetedi. Sol sátti sýretteýi de erekshe; beıne bir Tasqynnyń ornynda ózińiz tur­ǵandaı kúıge túsesiz. Tas qa­­rańǵyda jaryqty jaqpaı-aq qoısa eken dep tileısiz. Jaqsa, jaırap jatqan Daryndy eles­teter edińiz. Shyntýaıtynda bári basqasha. Saýsaqtary dir-dir etip, jaryq shamnyń túı­meshesin bassa, tórde ıegine myl­­tyq tósep, dosy otyr. Mań­aıynda shashylǵan patrondar. Tasqyn eseńgiregen kúıi qansha otyrǵanyn kim bilsin? Esin jııa sala, jalma-jan Sá­bırany iz­degen. Darynnyń jary. Mań­aıdan tappaǵan soń dosynyń qolyndaǵy myltyqty julyp alyp úlgeredi de, tyǵyp tas­taıdy. Tegi ekeýi taǵy janjal­dasyp, Sábıra úıinen ketkenge uqsaıdy. Tasqyn dosyn sabyrǵa shaqyryp, ekeýi túngi barǵa kiredi. Jeńil-jelpi tiskebasar men bir shólmekti ortaǵa qoıa­dy. Daryn ne úshin atylyp qalmaq bolǵanyn túsindirý úshin qoıyn qaltasynan tildeı bolyp búktelgen hatty alyp shyǵyp, Tasqynǵa ustatty. Bar muńyn aq paraqqa aıtqan se­kildi. Oqıǵa endi hat betinde órbıdi. Uzaǵynan jazǵan hatyn jary Sábıraǵa arnapty. Bar shyndyqty jan jary oqysa, ne bolar edi? Biraq Darynnyń endi sheginer jeri qalmaǵan sekildi. Tyǵyryqqa tirelmese, óz-ózine qarý kezenbes edi ǵoı. Hatta ótken ómirine oralǵan. О́tken ómi­rinde alǵashqy ári naǵyz mahabbaty Qarlyǵa týraly kósile jazǵan. Oǵan degen seziminiń áli de seıilmegeni baıqalady. Hatqa kóz júgirtken Tasqyn áýeli Oqas týraly jazǵan joldardy oqıdy. Oqas degeni – Darynnyń bala kúngi dosy. Bir áıel namysyna tıgen soń ózine qol salǵan eken. Ekeýi birge ósip kele jatqandyqtan, qaraly habar Darynnyń ákesiniń de qa­byrǵasyna qatty batady. Osy tusta ákesiniń minez-qulqy men anasy ekeýi arasyndaǵy kıkiljińderdi sýretteıdi. Ákesiniń seriligin aıtady. Áıeldermen ázildesýge qumar bolǵanyn baıandaıdy. Anasyn súımeıtinin de ashyp jazady. Kúnderdiń kúni ákesi Darynǵa ámeń­­gerlik jolmen jeńgesi Qar­lyǵamen qosylýy kerektigin aıtady. Aǵasynyń uly úı­lengen jyly Aýǵanstanǵa so­ǵysqa attanyp, sol jaqta mert bolǵan. Ekeýiniń arasynda bir qyzy bar. Ákesi aǵasynyń nemeresi men kelinin bótenge jaýtańdatpaıyq dep, ulyn Qarlyǵanyń úıine ertip baryp, batasyn berip ketedi. Sol sátten bastap, Daryn kórikti jeńgesine basqa kózben qaraǵan. Jylt etip sezimi oıanǵan. Baqyttan bastary aınalǵan. Alaıda baqytty kúnderi uzaqqa barmady. Anasy qarsylyq bildirip, ákesimen janjaldasqan. О́zin óner adamymyn dep sanaıtyn ákesi teris qarap jatyp alǵan. As-sý da ishpegen. Sodan alty-jeti aı ótip, dúnıe salǵan. Qar­lyǵa kórshi aýylǵa kóship, Da­ryn odan da kóz jazyp qa­lady. Keıin izdep barǵanymen, tappaǵan. Endi umyta bastaǵany sol edi, jýyqta bazardan jo­lyq­tyrypty. Sómke asynyp, qaıyr tilep júr eken. Dese de, alǵashqy mahabbatyna degen sezimi sónbegenge uqsaıdy. Ar­tynan uzaq qaraǵan. Sóıtip, neshe adamnyń kóz jasyna qaldym dedi me, ózin kinálap, ólýge bel baılaǵanǵa uqsaıdy.

Áńgimege bergisiz hatty oqyp bolǵansha ekeýi rómkeni neshe soǵystyrǵan. Aıtqandaı, Daryn sýretshi edi. Osy ýaqytqa deıin kartınalaryn satyp, kúneltip júrgen. Otyrǵan ornynda aq qaǵazdy shımaılamasa otyra almaıtyn. Bul joly aq paraqqa qudyq basyndaǵy Qarlyǵanyń muńly beınesin salǵan. Ishim­diktiń býy boıǵa tarap, masaıǵan Daryn ornynan turyp bara jatyp, ózi salǵan sýrettiń be­tine ýmajdalǵan aqshany tas­taı salǵan. Bul kórinis arqyly ja­zý­shy ne aıtqysy keldi, ár oqyr­man ózinshe oı túıer. Áıteýir astarynda bir oıdyń jatqany anyq.

Ras, keı-keıde jaqynyńa aıta almaǵan syrdy qaǵazǵa tú­sirý, aq paraqpen muńdasý ál­de­qaıda ońaı. Aıtýǵa batpasań da, jazýǵa qol barady. Tań aǵaryp atqanda ekeýi bardan shyqqan. Sol sátte kósheniń arǵy jaǵynan «qaıda júrsińge» basyp Sábıra kele jatqan. Úıinen ketkenmen, Darynnan kete almaǵan. Álgi hatty oqy­ma­ǵany da durys boldy ma dersiń. Ol qupııa máń­gi ashylmasa, ekeýi de máńgi ba­qytty bolyp ketetindeı...