Janazaǵa jınalǵandardyń qarasy qalyń. Keıingi kezde adam kóp jınalatyn bolyp júr. Bir úıden qanshama adam, bala-shaǵa, kelin-kepshek. Qazaly úıge kóńil aıtyp, orny tolmas qazanyń salmaǵyn jeńildetý úshin qaıǵynyń bultyn serpýge tyrysý adamgershilik ekeni daýsyz. Áıtse de qara jamylyp otyrǵan otbasyna munshama adamdy kútip alyp, qonaqasy berý – aýyr salmaq. Bardyń malyn shashqanymen, joq ne istemek?
«Eń bastysy, janazaǵa qatysyp, topyraq salý, – deıdi el aǵasy Qadyrjan Kereev, – bata jasaǵannan keıin qala turǵyndary úılerine kete berse de aıyby joq. Áıtpese ózińiz oılap qarańyz, bes-on myń teńgemen bata jasaımyz. Sosyn úshi, jetisi, qyrqy, jyldyq asy. Osynshama halyqty jınap dám berýi kerek. Onyń arasynda qyrqy ótkenshe jumalyǵy bar degendeı. Sonda bizdiń bata jasaǵan kómegimiz demeý bola ma?»
Kókshetaýlyqtar keıingi jyldary etti týrap berýge kóshti. О́te yńǵaıly. Semiz jylqydan 24 tabaq shyǵady desek, týrap bergen kezde alpys-jetpis tabaq shyǵarýǵa bolady. Ol degenińiz 600–700 adamǵa jetedi. Osy dástúr durys boldy. Áıtpese buryn halyq kóp jınalǵan kezde qara jamylǵan otbasy eki-úsh jylqy izdep, áýre-sarsańǵa túsip jatatyn.
«Tek keıbireýler soıylǵan maldyń múshesi durys kórinbeı qalady ári jınalǵan jurt bizdiń et jaqyn aǵaıynǵa kórsetken qurmetimizdi laıyqty baǵalasyn dep, týramaı berýge tyrysyp jatady, – deıdi qala turǵyny Alpysbaı Tursynbaev, – onyń ar jaǵynda qazaqtyń kádimgi daraqylyǵy jatqan joq pa eken? Qazir bata dastarqany men toı dastarqanynyń arasynda aıyrmashylyq joq qoı. Qustyń sútinen basqanyń bárin taýyp qoıady. Árıne, júdeý, jutań bolmaǵany jón. Degenmen artyq nárseniń bári ysyrap.
Jasy kelgen nemese uzaq ýaqyt aýyryp-syrqap jatqan jan emes, tótennen kelgen taqsiret. Aýyldas aǵaıynnyń balasy dimkástigin aıta da qoımapty. Aǵaıyn-týysyn abyrjytpaıyn dedi me eken, taǵdyrdyń salǵan synaǵyn kátepti nardaı kóterip júrse kerek. Dámi taýsylǵan kúni qaıtpastyń kemesine minip attanyp júre bergen.
Oblys ortalyǵyndaǵy eń úlken meıramhananyń birinde asy berildi. Qaraqurym jurt. Qazir osyndaıda kósilip sóz sóıleıtin sheshender paıda bolǵan. Asty basqaryp júrgen adam qaıta-qaıta «endi kim tilek aıtady?» dep suraıdy. Tilek tirige aıtylmaı ma? О́mirden ótken adamǵa keregi Quran baǵyshtaý shyǵar.
Sál tómendeý otyrǵan, shamasy marqumnyń zamandastary bolýy kerek, bir top jas áldebir qyzyq áńgimeniń qyzýyna berilgen. Qarq-qarq kúlki. Amalsyzdan ornymyzdan turyp baryp, «búıtkenshe kelmeı-aq qoıǵandaryń jón edi» dep ádep saqtaýlary kerektigi týraly eskertý jasaýǵa týra keldi. Qara jamylyp, otyz omyrtqasy opyrylyp, qyryq qabyrǵasy qaýsaǵan aǵaıynnan uıat tipti.
Qaı kezde de ádepten ozbaǵan jón-aý.
