Saladaǵy kemshilikter: sebebi men saldary

Kezdesýde Aqmaral Álnazarova №10 qa­la­lyq emhananyń ju­my­symen tany­syp, izinshe medı­sınalyq kómektiń sapasyna qatysty ózekti máselelerge qu­laq túrdi. Turǵyndar saýaly boıynsha keıbir máselelerdiń she­shimin sol mezette usynsa, basqasyn ret­teýdi kún tár­tibine qoıdy. Kezdesýde elor­da ǵana emes, eldegi medısıanalyq kómektiń sapa­syna qatysty ózgerister en­g­iziletinin bildik. Emhanalardyń ju­mysyn ilge­ri­le­týge qatysty ózekti má­se­lelerdiń jaı-japsaryna toqtalǵan mı­nıstr kóp­shi­liktiń usynysyn nazarǵa alyp, saralap, densaýlyq saqtaýdyń nor­matıvtik qu­jat­ta­r­yna ózgerister engi­ziletinin eske saldy. Kóp kidirmeı áleý­mettik medısınalyq saq­tandyrý júıe­si­niń basty qaǵıdaty týraly baıandady.

– MÁMS júıesi jınaqtaýshy emes jáne derbes shottardy kózdemeıdi. Ynty­maqtastyq qaǵıdaty boıynsha jumys isteıdi. Munda medısınalyq kómek­ke­ júginbeıtin azamattardyń jarnala­ry ózdiginen joǵalyp ketpeıdi ári qaı­ta­ryl­maıdy. Esesine, ol qarjat em­delý­ge muqtaj basqa pasıentterdiń emine jumsalady degen sóz. Quny 1 mln teńge­den 40 mln teńgege deıin jetetin medı­sı­na­lyq kómekti qazir naýqastar tegin alyp otyr, – deıdi mınıstr.

Kezdesýden keıin emhanada baspasóz máslıhaty ótip, onda biz medısınadaǵy ózgerister týraly suraqtarǵa jaýap alýǵa tyrystyq. A.Álnazarova óńir-óńirde medısınaǵa qatysty máselelerdi anyqtap, retteýge qatysty sharýany halyq sany kúnnen-kúnge ósip bara jatqan Astanadan bastaǵandy durys kórgenin aıtty. Ol apta ishinde birneshe mekemeni aralap, jumysymen tanysyp úlgeripti. Medısına mamandarymen, pasıenttermen kezdesken.

– Astana halqynyń sany 1,5 mıllıonǵa jýyqtady. Ol azdaı qalaǵa jaqyn aýdan­dar­dan kelip emdeletin naýqastar kóp. Munyń ózi qosymsha júkteme degen sóz. Negizi, Astananyń medısına salasynda birneshe mańyzdy másele bar. Birin­shisi, ózimiz aıtyp otyrǵandaı, emdeý meke­me­leriniń tapshylyǵy. Onyń ishinde emhanalar az. Elorda halqynyń sany 2030 jyl­darǵa qaraı 2 mıllıonnan asady degen boljam bar. Osyǵan baılanysty qalada qosymsha 7 emhana salý máselesin jýyr­da qala ákimimen kezdeskende pysyq­tadyq. Sonymen qatar emhanalarda kadr tap­shylyǵy baıqalady. Qalada 200-ge jýyq dáriger jetpeıdi degen aqparat aldyq. Alaıda munda tek dáriger emes, orta býyn­dy medısına qyzmetkerleriniń de tap­shylyǵy bar. Astana qalasy boıynsha bas-aıaǵy 160-tan asa emdeý mekemeleri bol­sa, sonyń 35-i qalalyq ákimdikke qa­raıdy. 10-y – respýblıkalyq mekeme. Basqasy – jekemenshik uıymdar. Sol sekildi 5 vedomstvolyq mekeme bar. Qala­­lyq ákimdiktiń josparlaryn kórdik, tyń­dadyq. Birlesip atqaratyn jumystar bar. Astana halqyn mazalap júrgen emhana, kezek, tegin dári-dármekpen qamtý, em­­ha­naǵa tirkelýge qatysty máselelerden keıin temir­jol aýrýhanasynyń jaıy alań­­­data­dy. Tozyǵy jetken aýrýhananyń jón­­deý ju­mys­taryna jergilikti bıýdjet­ten 3 mlrd teń­ge bólinedi, – deıdi A.Álnazarova.

Bıyl jalpy tájirıbelik dárigerdiń jol­­damasynsyz tikeleı arnaıy mamanǵa barý­ǵa bolatyn pasıentterdiń tizimi naq­tylanyp, tıisti buıryqtar ázirlenipti. Ke­z­desýde Baq.kz aqparat portalynyń til­shisi Aıda Baqythan mınıstrden tera­pev­tiń nusqaýynsyz arnaıy mamanǵa naqty kimderdiń tóte júgine alatynyn surady.

– Qazir tıisti buıryqtarǵa ózgerister engizilip jatyr. Biz qoldan kelgenshe osy úderisti jyldam úılestirýge tyrysamyz. Medısınalyq saqtandyrý qorymen qarjylandyrýdy pysyqtap aldyq. Mun­da pasıentter 8 negizgi qyzmet boıyn­sha dárigerdiń joldamasynsyz emhanaǵa baryp, medınalyq kómek ala alady. Bul ózgeris saladaǵy barlyq máseleni sheshedi dep aıta almaımyz. Biraq qordalanǵan sharýalardy retteýdiń alǵashqy qadamy dep eseptesek, bolady. Taǵy aıta ketetin másele bar, jalpy tájirıbelik dárigerdiń dáriger ekenin umytpaýymyz kerek. Ol da 6 jyl oqyǵan, rezıdentýradan ótken. Biz jalpy tájirıbelik dárigerdiń qyzmet aıasyn keńeıtýdi qarastyryp jatyrmyz, – deıdi A.Álnazarova.

Qazir arnaıy mamandarǵa jazy­lý edáýir jeńildegen. Shuǵyl jaǵdaılar men jara­­qattar, onyń ishinde oftal­mo­logııalyq, oto­rı­nola­rın­go­logııalyq, shuǵyl jáne jos­­parly sto­matologııalyq kómek kór­setý, der­mo­to­venerologııalyq aýrýlar ke­zinde jáne tirkelgen emhana boıynsha akýsher-gınekolog pen psıhologtiń qa­byldaýyna tikeleı bara berýge bolady. Sol sekildi onkologııalyq jáne gematologııalyq beıindegi aýrýlarǵa kúdik bolǵan jaǵdaıda birden arnaıy mamanǵa júginýge bolady.

Baspasóz máslıhatynda A.Álnazarova medısınalyq qyzmettiń sapasyna qa­tys­ty olqylyqtarǵa tek MÁMS jaýap ber­­meýi kerek ekenin túsindirdi. Búginde emdeý mekemelerinde qyzmet sapasyn art­tyrýǵa septesetin pasıentterdi qoldaý qyz­­metteri bar. О́kinishke qaraı, áli kúnge deıin emdeý mekemeleriniń 30 paıyzy bul qyzmetti jetildirmegen. Mınıstrlik sala­­daǵy kóptegen máseleni emhanalarǵa mem­­lekettik baqylaý júrgizý arqyly sheshý­ge daıyn. Jaqynda mınıstrlik qu­ra­­­­myndaǵy Medısınalyq jáne far­ma­­sev­­­­tıkalyq qyzmetterdi baqylaý ko­mıte­tin bólý­­di usynǵan. Osylaısha, mem­le­­ket­tik, meı­­li jekemenshik uıym­dar­da medı­­sı­na­lyq baqylaýdy kúsheıtýge nıetti. Buǵan qosa medısınalyq saraptamalardyń da sa­­­nyn qysqartyp, jaramdylyq merzi­min uzar­­­týǵa basymdyq berilipti. Medı­sı­na­lyq anyqtamalardy elektrondy úkimet por­­­­talynda jylǵa deıin saqtaý máselesi py­­­­syqtalady eken. Bul da bolsa, MÁMS júıe­­­­sinde saqtandyrylǵan pasıentterge táýir kómek.

Mınıstrlik búginde saladaǵy 10 ja­ńa­ nor­­­matıvtik-quqyqtyq aktige óz­ge­ris­ter­ en­gi­­zilýge kirisken. Onda pa­sıent­­ter­diń, me­dı­­­sına mamandarynyń kó­ter­gen­ máse­le­le­ri­nen týyndaǵan túıt­kil­der qamtylǵan.