Foto: blog.kaspersky.kz
Qoǵamdaǵy osynaý ózekti másele tóńireginde «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tilshisi Jadyra Músilim maqala jazyp, jeli ishindegi alaıaqtyqtan saqtaný kerektigin eske saldy.
Avtor «Qıturqy qaıyrymdylyq» maqalasynda ózgeniń qaıǵysyn óz paıdasyna aınaldyrǵan alaıaqtar men saýaptan sybaǵa dámetip, jomart jandardyń arqasynda qaltasyn qalyńdatyp jatqandardyń sany artqanyn jazdy.
Jýyrda Astana turǵyny balasynyń emine aqsha jınap, aqyr sońynda sý jańa kólik pen páter satyp alǵanyn habarlaǵan edik. Maqala avtory da bul oqıǵany nazardan tys qaldyrmady. Osylaısha 360 myń azamat 4 jyldyń ishinde alaıaqtyń esepshotyna 1,7 mıllıard teńge aýdarǵan. Eń qyzyǵy, alaıaq kelinshektiń ózi de, kúıeýi de esh jerde jumys istemegen jáne kásipker retinde tirkelmegen. Balanyń emine 50 mıllıon teńge qajet edi. Biraq «janashyr» ata-ana sol emge bar bolǵany 6,4 mln teńge «bólgen». Esesine kelinshek Instagram paraqshasyn damytyp, kúndelikti jarnamaǵa 150 myń teńge jumsasa, jeli jumysyn damytýǵa 303 mln qarajat shyǵyndaǵan. Jınalǵan qarajattyń 127 mln teńgesi qolma-qol bankten alynyp, taýarlar men qyzmetter úshin qosymsha 101, 5 mln teńge jumsalǵan. Budan basqa Astana qalasynan eki bólmeli páter, ózine jańa «Toıota», kúıeýine «Leksýs» kóligin satyp alǵan eken.
«Qaıyrymdylyqqa» aldanǵan taǵy bir jan óz oqıǵasyn bólisti. Osydan biraz jyl buryn Qýanysh Ospanovtyń týabitti syrqaty bar balasyn syltaýratyp, «sheteldik dárigerge qaralý úshin aqsha jınap bereıik» degen adam da zańsyz baıyp úlgerdi. Qýanysh Ospanovtyń aıtýynsha, álgi adam ózin jańadan qurylǵan qaıyrymdylyq qorynyń múshesi retinde tanystyrǵan. Júreginde úmit oty qaıta laýlaǵan áke alaıaqqa balasynyń sýreti men esepshot nómirin ustatqan. Biraq artynan tek jer sıpap qalǵan. Keıipkerimiz bergen málimetti jelide jarııalap, jomart jandardan jylý jınaǵan alaıaqtar izim-ǵaıym joǵalyp ketken.
Sońǵy statıstıkalyq málimetterge zer salsaq, kúmándi maqsattar úshin jalpy 138 banktik karta ashylǵan. Al 660 myńnan asa adamnan jınalǵan qarjy somasy 6 mlrd teńgeni quraıdy. Sonyń 33%-ynda (2 mlrd teńge) alaıaqtyq belgisi bar. Anyqtalǵandaı, alaıaqtar kópten jınaǵandy ózderiniń bas paıdasyna jaratqan. Máselen, aqshany jyljymaly jáne jyljymaıtyn múlikti satyp alýǵa, turmystyq shyǵyndarǵa, býkmekerlik keńselerde bás tigýge jáne sheteldegi qymbat páterlerdi jalǵa alýǵa jumsapty.
Osydan túıer oı qandaı? Áleýmettik jelilerde ujymdyq qarajat jınaý jáne olardy odan ári maqsatsyz paıdalanýdyń qaýpi joǵary. Sondyqtan jelide jurttyń júregin eljiretetin fotosýretterdi kórseńiz ıakı qandaı da bir muqtaj janǵa kómektesemin deseńiz, elimizde resmı tirkelgen uıymdar arqyly qarajat aýdarý durysyraq bolatynyn este saqtańyz.
Al maqalanyń tolyq nusqasyn myna silteme arqyly oqı alasyz.
