Kásipker bastapqyda meıramhana, týrızm, qurylys bıznesin biraz ýaqyt zerttep kóripti. Oılana kele bastaýy qıyn bolsa da, báseke az óndiris salasyna toqtaldy. Qazir oblys ortalyǵynyń irgesindegi Mahambetov aýlynda oryn tepken kásiporynda eki aýysymda 15 adam jumys isteıdi. Olardyń deni – osy aýyl jastary.
Ǵalym Prekeshov salany zertteýdi kitaphanadan bastapty. Túrli eńbekti paraqtaǵan, istiń kózin biletin mamandar izdegen. Sonda baıqaǵany, keńes ókimeti tusynda Qazaqstanda kaska shyǵarylmaǵan eken. Osylaısha, «NP-Consulting» seriktestigi osy salaǵa tuńǵysh túren saldy. Jańashyl jobany júrgizýge «Damý» kásipkerlikti damytý» qory qoldaý kórsetti.
Kásiporynda basy artyq qoımada turǵan ónim joq. О́ıtkeni bular tek tapsyryspen jumys isteıdi. Shıkizatty da Reseıden soǵan shaqtap aldyrady. Jylyna úsh jyldyq kepildikpen 30–35 myń kaska shyǵarady. Sonymen qatar bular óndirip jatqan 19 lıtrlik bótelke qaqpaǵyn Qyzylordadan bólek, Atyraý, Aqtóbe, Atyraý, Batys Qazaqstan oblystarynan arnaıy alatyndar bar.
«Qondyrǵylardy Qytaıdan, tehnologııany Germanııadan alamyz. Uzaq zertteýden keıin óndiristi osy eki eldiń tájirıbesine negizdedim. О́nimdi tapsyrysqa saı shyǵaratyn «Mersedes Demler» zaýytynda tájirıbeden ótip, menedjmenttiń qyr-syryn úırengenim isti júrgizýge kóp paıdasyn tıgizdi. О́ndiristi úılestirý bizdiń kózimiz úırengen munaı men kúrish salasyn basqarýdan basqasha. Bul jerde qaltańdy qaǵyp, ónimdi kóptep óndirip, alýshy izdep júrseń, salyǵyń, jumysshylarǵa beretin jalaqyń tólenbeı qalady. Al ónimińdi sata almasań, amalsyz bankrot bolasyń», deıdi kásipker.
Bulardyń ónimine alǵash tapsyrys bergen jergilikti «Aı-Dan munaı» kompanııasy boldy. Qazir «QazGermunaı» BK seriktestigimen jumys istep keledi. Osy kúni Qyzylorda kaskasyna «Qazaqstan temirjoly» UK» AQ, «Qazmunaıgaz» UK» AQ, «Qazaqtelekom» AQ enshiles seriktestikteri, energetıkalyq kompanııalar, iri jylý ortalyqtary, Atyraý, Mańǵystaý oblystaryndaǵy munaı óndirisimen aınalysatyn mekemeler tapsyrys beredi.
Qazir bul salada Reseıdiń aty ozyp tur. Ásirese kishkentaı ǵana Sýksýn qalasyndaǵy «Rosomz» kompanııasynyń qorǵanysqa arnalǵan kaskalary, kózildirikteriniń sapasyn álem moıyndaıdy. О́ńirde tyń óndiristi qolǵa alǵan Ǵalym Preshekov bizde de osyndaı jaǵdaı jasaýǵa ábden bolatynyn aıtady. Byltyr Atyraýda plastık ónimder shıkizatyn shyǵaratyn zaýyt ashyldy. Kásipker bul óndiris salaǵa serpin beretinine senedi.
Saladaǵy salmaqty másele – jeńil ónerkásip mamany joqtyń qasy. Kásipker isti bastarda ózimizden bir-eki jasty iriktep, Qytaıdan maman aldyrypty. Sol elde týǵan bir qandasty tilmash retinde jaldap, jumysty bastap ketedi. On shaqty kúnnen keıin bizdiń jastardyń úırengeni shamaly ekenin, al syrttan kelgen baýrymyz kerekti tetikti qosyp, jumys isteıtin jaǵdaıǵa jetip qalǵanyn baıqaıdy. Sol kúnnen bastap aýdarmashy-ınjener bolyp jumysqa turǵan.
Isker jigit maman daıarlaıtyn oqý oryndaryn óndiristi biletinder nemese bir kásiptiń ıesi basqarýy kerek degen usynys aıtady. Osy kúni tokar, dánekerleýshi, frezershi sekildi bolashaq kásip ıelerin pedagogıkalyq, tehnıkalyq bilimi bar, biraq óndiristi kórmegenderdiń oqytyp jatqany aqylǵa syımaıdy. Balanyń bilimin tájirıbemen ushtastyrmaı, jylyna mıllıardtap qarjy bólsek te, eshteńe utpaımyz.
«Qytaı, Túrkııa, Germanııa men Reseıde óndiristik aımaqtardy qalyptastyrý bizdegiden múldem basqa. Bizde jer berýden bólek, memleket jobaǵa sáıkes sehyn salyp, belgili bir ýaqyt aralyǵynda kásipkerge salyqtan jeńildik jasaǵany jón. Kesimdi merzim bitkende salyǵyn kóterse, aıaǵyna turyp ketken kásiporyn qınalmas edi. Statıstıka boıynsha óndiriske salǵan aqsha 5 jyldan keıin qaıtady. Osydan da bastapqyda qural-jabdyq alý úshin tómen paıyzben nesıe berýdi oılastyrǵan durys. Maman daıarlaýda óndiristiń ár salasyndaǵy qajettilikti eskerý kerek. Bizge tek qondyrǵyny qosý, ajyratýdan bólek, onyń jumysyn baqylap, shıkizattar tehnologııasyn biletin ınjenerler qajet. Qazir biz solardy jan-jaqtan izdeýge májbúrmiz. Kezinde Reseıden maman daıarlaý bastamasy kóterilgende qýana-qýana usynys bergenbiz. Sol kúıi aıaqsyz qaldy», deıdi Ǵalym Maratuly.
О́ndiris ýaqyt suranysyna ilesip otyrmasa, kóshten qalady. Qurylys qyzatyn jaz aılarynda jurttyń kóbi eden men qabyrǵa plıtalaryn tegisteý júıesine arnalǵan kishkentaı ǵana plastık zatty izdep tabanynan tozady. Bizge velosıped oılap tabýdyń qajeti joq, osyndaı dúnıelerdi kóbirek shyǵarý kerek. Bótelke tapshylyǵynan ózimizde shyǵatyn sý da qymbat. Bul – oılandyratyn másele. Osyny zerttegen kásipker jaqynda Qytaıdan kishkentaı tútiksheni jarty, bir lıtrlik bótelkege aınaldyratyn taǵy bir qondyrǵy aldyrdy. Amandyq bolsa, aldaǵy sáýir aıynyń sońyna qaraı ol óndiristi de iske qosady.
Qyzylorda
