Qıyn kezde halyqpen birge

Abaı oblysynan saılanǵan depýtat Nurtaı Sabılıanov sý tasqynyna baılanysty halyqtyń jaǵdaıyn bilý úshin óńirge keldi. Sapar barysynda depýtat Aıagóz aýdany Bozaı eldi mekenindegi qarǵyn sý shaıyp ketken kópirge bardy. Budan keıin Kókpekti, Jarma aýdandarynda bolyp, sýǵa ketken nysandardy kórip, jergilikti turǵyndardyń suraqtaryna jaýap berdi.

Aýa temperatýrasy kúrt kóterilip, qardyń qarqyndy erýine baılanys­ty Abaı oblysynyń eki aýdanynda jergilikti tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan bolatyn. Aımaqtaǵy birneshe aýdan men Semeı qalasy mańynda sý deńgeıi kóterilip, saldarynan kópirler men joldardy sý shaıǵan. Qazir oblysta jaǵdaı turaqtandy. Sý tasqynynan keıin joldar qalpyna keltirilip jatyr.

Májilis depýtattary Erlan Saırov pen Ulyqbek Týmashınov sý tasqynynyń aldyn alý boıynsha atqarylyp jatqan jumysty kórý úshin Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Tarbaǵataı aýdanyna bardy. О́ńirde qazirgi tańda qaýiptiń beti qaıtqan. Jaǵdaı jergilikti ákimdiktiń jáne máslıhat depýtattarynyń baqy­laýynda. Oblystyq mańyzy bar «Aqsýat–Bákeı – Qarasý – Aqjar» tas jolynyń bóligi kesilip, tasqyn sýdy joldyń kelesi betine kedergisiz ótkizý sharalary jasalǵan.

Sonymen qatar májilismender respýblıkalyq mańyzy bar «Qalbataý–Maıqapshaǵaı» jolynyń Qalbataýdan Boǵasqa deıingi bóliginde júrgizilip jatqan jóndeý jumysymen tanys­ty. Jóndeý jumysyna jaýapty Qytaıdyń «Sın-sın» kompanııasy ókilderimen kezdesip, jóndeýdi jyldamdatý kerektigin aıtty.

Batys Qazaqstan oblysynda Májilis depýtaty Abzal Quspan Oral qalasyndaǵy evakýasııalyq pýnktterdiń jaǵdaıymen tanysty. Búgin eriktilermen birge Qaratóbe aýdanyna qarasty Qaratóbe aýylyna gýmanıtarlyq kómek jetkizdi. Ony jınaýǵa birqatar qalanyń kásipkerleri atsalysty. Sondaı-aq túsindirý jumystaryn júrgizý úshin jergilikti turǵyndarmen kezdesti.

– Sý kóp keletindikten Terekti aýdany Uzynkól aýylyndaǵy kólemi 80 mln tekshe metr gıdrotehnıkalyq qurylystar apatty jaǵdaıda tur. Bóget buzylsa, bes aýyldyq okrýgke sý basý qaýpi tónedi. Qıyndyqqa qaramastan aýyl turǵyndaryn úılerin tastap ketýge kóndirdik. Bul jumysqa myńǵa jýyq polısııa qyzmetkeri jumyldyryldy, – deıdi Abzal Quspan.

Depýtat Erkebulan Mámbetov Soltústik Qazaqstan oblysy Qyzyljar aýdanyndaǵy jaǵdaımen tanysty. Vagýlıno kentinde 50 tonna ınertti materıal, júk tıegish, ekskavator, býldozer, motopompa túrindegi arnaıy tehnıka daıyndalǵan. Jergilikti mektepte aýyl turǵyndaryn qabyldaý pýnkti ashylǵan. Iаkor, Olshanka, Sokolovka sekildi kórshiles eldi mekenderde daıyndyq qyzý júrip jatyr.

– Barlyq jaǵdaı baqylaýda, aýyl turǵyndary qıyndyqta qalmaıdy. Qazir eń bastysy – adam shyǵynyn, mal men materıaldyq shyǵynnyń aldyn alý qajet. Bıyl jaǵdaı óte aýyr. Sý tasqyny 2017 jylǵydan da kóp bolýy múmkin. О́ıtkeni Aqtóbe, Aqmola oblystarynan keletin sýdyń bári osy aımaq arqyly ótedi. Sý tasqyny turǵyndar úshin kútpegen jaǵdaı emes, degenmen daıyn bolý qajet, – dedi Erkebulan Mámbetov.

Budan keıin Májilis depýtaty Shal aqyn aýdanynda bolyp, turǵyndardy ýaqytsha ornalastyrý ortalyǵyn, Sergeev qoımasyn, Grıgorevka aýylyndaǵy drenajdyq uńǵymany aralady. О́tken túnde sý qoımasynda 40 sm-ge deıin sý tasqyny tirkeldi, alaıda quzyrly organdar jaǵdaıdy baqylaýda ustap otyr.

Sonymen qatar Májilis depýtaty Aıdarbek Qojanazarov Qostanaı oblysynyń sý tasqynynan zardap shekken Amangeldi aýdany men Arqalyq qalasyna bardy. Olar eń qajetti degen zattar – sý, jarma, konserviler, tósek-oryn jabdyqtary, maıshamdar, jeke gıgıena quraldaryn jetkizip berdi. Kezdesý barysynda jergilikti turǵyndar depýtatqa ózderin tolǵandyrǵan saýaldaryn qoıdy.

– Jaǵdaı áli de qıyn, qaýip seıilgen joq. Sý deńgeıi kóterilip jatyr. Jergilikti turǵyndardyń baspanalary, múlikteri men maldary zardap shekti. Jalpy Úkimet onyń barlyǵyna jan-jaqty qoldaý kórsetedi, – dedi Aıdarbek Qojanazarov.

Májilis depýtattary Baýyrjan Smaǵulov pen Arman Qalyqov Qaraǵandy oblysyna attandy. Munda olar Nura jáne Buqar jyraý aýdandaryndaǵy Jańatalap, Rostovka, Tegisjol, Qyzyl­jar sııaqty eldi mekenderdi aralady. Bul aýyldardaǵy jaǵdaıdy qalypty deýge bolady, biraq sý basý qaýpi bar.

Májilismen Nurjan Áshimbetov Pavlodar oblysynyń turǵyndarymen jáne jergilikti qurylymdardyń ókilderimen kezdesti. Depýtat Myńqul jáne Petropavlovka aýyldaryndaǵy jaǵdaımen tanysty. Munda qutqarý­shylar, jergilikti bılik pen turǵyn­dar birlesip jumys istep keledi. Aýdan, aýyl ákimdikteri sý tasqynynyń saldaryn joıý jáne buzylǵan ınfraqurylymdy qalpyna keltirý boıynsha qajetti sharalardy qabyldap jatyr.

Qostanaı oblysynda da sý tasqyny qaýpi áli de bar. Osy aptada óńirge Májilis depýtaty Oljas Quspekov baryp, sý basý qaýpi bar aımaqtar men shekaralas óńirlerdi aralady.

– Qostanaıda sý tasqynynyń saldaryn joıý jumystary júrip jatyr. Eriktiler, memlekettik organdar men partııa músheleri qala jaǵalaýlarynda sý tasqynyna qarsy is-sharalardy ázir­leýde. Jaǵalaýdy nyǵaıtý jumys­tary qarqyndy júrgizilip, myńnan astam qap ınertti materıal daıyndalyp, 700-ge jýyǵy tóseldi, – dedi depýtat.

Májilismen Qostanaı avtomobıl kóligi kolledjiniń jataqhanasynda da bolyp, sý tasqynynan zardap shekkenderdi ornalastyrýǵa daıyndyǵyn tekserdi. Depýtat sý tasqynynyń qaýipsiz ótýin qamtamasyz etýge keshendi sharalardy júzege asyrý úshin ózen arnalaryn tazartý, qorǵanys bógetterin nyǵaıtý, apatty gıdrotehnıkalyq qurylystardy jóndeý sharalaryn ýaqtyly qarjylandyrý qajettigin atap ótti.

Sondaı-aq bir mandatty okrýg boıynsha saılanǵan depýtat Abzal Quspan Batys Qazaqstan oblysyndaǵy apattan zardap shekkenderge arnalǵan gýmanıtarlyq kómek qoımasynda boldy. Depýtat pen eriktilerdiń aıtýyn­sha, Oralǵa 10 tonnaǵa jýyq azyq-túlik pen qajetti zattar jetkizilgen. Oblys turǵyndary men kásipkerlerden jáne elimizdiń ózge óńirlerinen kómek jiberilip jatyr. Osynyń barlyǵy sý basqan aımaqtardaǵy halyqqa taratylady. Joldy sý shaıyp ketken eldi mekenderge tikushaqpen jetkiziledi. Ákimdiktiń resmı chattary, eriktiler men qutqarýshylar arqyly turǵyndarmen baılanys jasalyp otyrady. Depýtat Abzal Quspan jaǵdaı turaqtalǵansha oblysta bolady.

Jem ózenindegi sý deńgeıiniń kóterilýine baılanysty Jylyoı aýdanynda da 2 680 turǵyn úı men ákimshilik ǵımaratty sý basty. Qulsary qalasynda halyqty habardar etý úshin 5 ret dabyl sırenasy iske qosyldy. Osy jaǵdaıǵa oraı Májilis depýtaty Dúısenbaı Turǵanov Atyraý oblysy Qulsary qalasyna bardy. Aldymen ol Qaraton aýylynda bóget turǵyzyp jatqan aýyl halqymen kezdesip, bógetterdi nyǵaıtý jumystaryna da qatysty.

– Apat kezinde Úkimet jumysty kúsheıtip, sý tasqyny zardaptaryn joıý úshin tıisti sharalardy qabyldap jatyr. Premer-mınıstr basqaratyn respýblıkalyq shtab quryldy. Úkimet basshysy da, onyń orynbasarlary da, Tótenshe jaǵdaılar mınıstri de zardap shekken óńirlerdi aralap júr. Barlyq jergilikti qutqarý jumysy Memleket basshysynyń jeke baqylaýynda, – dedi Dúısenbaı Turǵanov.

Qulsary qalasynyń turǵyn­­daryn evakýasııalaý jalǵasyp jatyr. 5 sáýirden bastap barlyǵy 15 632 adam evakýasııalandy, onyń ishinde 5 055-i bala. Qulsary qalasynyń evakýasııa­lan­ǵan tur­ǵyndarynyń bir bóligi óz erik­terimen týystaryna barý úshin Mańǵystaý oblysynyń eldi meken­derine ketti. Bógetterdi nyǵaıtý jumys­tary kúsheıtilip jatyr. Jalpy 1 sáýir men 6 sáýir aralyǵynda 45 902 qapshyq, 174 342 tonna ınertti materıal tósel­di. Má­jilis depýtaty budan soń halyq­tyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin Qulsary qalasynda ashylǵan shtab jumysymen tanysty, aýdan ákiminiń orynbasarymen kezdesti.

Qazirgi ýaqytta apat saldaryn joıýǵa jalpy sany 559 qyzmetker, 148 birlik tehnıka, 2 júzý quraly jáne 500 erikti jumyldyryldy.