QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ KONSTITÝSIIаLYQ ZAŃY

QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ KEIBIR KONSTITÝSIIаLYQ ZAŃDARYNA QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY TUŃǴYSh PREZIDENTINIŃ – ELBASYNYŃ QYZMETIN QAMTAMASYZ ETÝ SALASYNDA ZAŃNAMANY JETILDIRÝ MÁSELELERI BOIYNShA О́ZGERISTER MEN TOLYQTYRÝLAR ENGIZÝ TÝRALY 1-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń myna konstıtýsııalyq zańdaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizilsin: 1. “Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly” 1995 jylǵy 28 qyrkúı­ektegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańyna (Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń Jarshysy, 1995 j., № 17-18, 114-qujat; Qazaqstan Respýblıkasy Parlamen­tiniń Jarshysy, 1997 j., № 12, 192-qujat; 1998 j., № 7-8, 71-qujat; № 22, 290-qujat; 1999 j., № 10, 340-qujat; № 15, 593-qujat; 2004 j., № 7, 45-qujat; 2005 j., № 7-8, 17-qujat; 2006 j., № 23, 138-qujat; 2007 j., № 12, 85-qujat; 2009 j., № 2-3, 5-qujat): 53-baptyń 3-tarmaǵynyń ekinshi bóligi “Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine” degen sózderden keıin “– Elbasyna” degen sózben tolyqtyrylsyn. 2. “Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezı­denti týraly” 1995 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblı­kasynyń Konstıtýsııalyq zańyna (Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń Jarshysy, 1995 j., № 24, 172-qujat; Qazaqstan Respýblıkasy Parla­men­tiniń Jarshysy, 1999 j., № 10, 343-qujat; 2006 j., № 23, 137-qujat; 2007 j., № 12, 82-qujat): 4-baptyń 4-tarmaǵynyń ekinshi sóılemi “Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine” degen sózderden keıin “– Elbasyna” degen sózben tolyqtyrylsyn. 3. “Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti týraly” 2000 jylǵy 20 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańyna (Qazaqstan Respýblıkasy Parlamen­tiniń Jarshysy, 2000 j., № 10, 232-qujat): 1) taqyryp “Prezıdenti” degen sózden keıin “– Elbasy” degen sózben tolyqty­rylsyn; 2) kirispedegi “qalaýshylardyń biri, Qa­zaqstan halqynyń birligin, Kons­tıtýsııany, adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý­dy qamtamasyz etken Qazaqstan hal­qynyń kóshbasshysy retinde respýb­lıka” degen sózder “qalaýshy, Qa­zaqstan halqynyń birligin, Konstıtýsııany, adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bos­tandyqtaryn qorǵaýdy qamtamasyz etken Elbasy retinde Qazaqstan Res­pýblıkasy” degen sózdermen aýystyrylsyn; 3) budan ári búkil mátin boıynsha “Qa­zaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıden­tiniń”, “Qazaqstan Respýblıka­sy­nyń Tuń­ǵysh Prezıdentine”, “Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti”, “Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıdenti”, “Qa­zaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezı­dentin”, “Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Tuń­ǵysh Prezı­dentimen”, “Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentiniń” de­gen sózderden keıin tıisinshe “– Elba­synyń”, “– Elba­syna”, “– Elbasy”, “– Elbasy”, “– El­­basyn”, “– Elbasymen”, “– El­basy­nyń” degen sózdermen tolyqtyrylsyn; 4) 1-bap mynadaı redaksııada ja­zylsyn: “1-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elbasynyń mártebesi jáne ókilettigi Osy Konstıtýsııalyq zańda Qazaq­stan Respýblıkasy Prezıdentiniń Qa­zaqstan Res­pýblıkasynyń Konstıtýsııa­synda, “Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly” Konstıtýsııalyq zańda jáne respýblıkanyń basqa zańdarynda kózdelgen ókilettikterimen qatar Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıdentiniń – Elbasynyń saıası-quqyqtyq mártebesi, ózi Qazaqstan Res­pýblıkasy Pre­zıdentiniń ókilettikterin toqtatqannan keıingi de Qazaqstan Res­pýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elbasynyń aıryqsha quzyretteri men kepildikteri aıqyndalady. Qazaqstan memlekettiligin qurýdyń bas­taýynda turǵan jáne demokratııalyq, zaı­yrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket retinde egemen Qazaqstandy damytýǵa asa zor úles qosqan Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Elbasy bolyp tabylady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elbasyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bolyp saılaný quqyǵyna shekteý qoldanyl­maıdy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elbasyna onyń tarıhı mıssııasyna baılanysty ómir boıy: 1) Qazaqstan halqyna, memlekettik organdar men laýazymdy adamdarǵa mem­le­kettik qurylystyń, eldiń ishki jáne syrtqy saıasaty men qaýipsizdiginiń asa mańyzdy máseleleri boıynsha tıisti memlekettik organdar men laýazymdy adamdar mindetti túrde qaraýǵa jatatyn bastamalar jasaý; 2) Qazaqstan Respýblıkasy Parla­menti men onyń palatalarynyń aldyn­da, res­pýblıka Úkimetiniń otyrysta­rynda el úshin mańyzdy máselelerdi talqylaý kezinde sóz sóıleý; Qazaqstan halqy Assambleıasyn basqarý; Qazaqstan Respýblıkasy Konstı­týsııalyq Keńe­siniń, Qaýipsizdik Keńesiniń quramyna kirý quqyǵy tıesili. Memlekettiń ishki jáne syrtqy saıa­sa­tynyń negizgi baǵyttary boıynsha ázirle­netin bastamalar Qazaqstan Res­pýblıka­synyń Tuńǵysh Prezıdentimen – Elbasymen kelisiledi. Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıdentiniń – Elbasynyń zańdy qyzmetine kedergi jasaýǵa, Qazaqstan Res­pýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentin – Elbasyn kópshilik aldynda qorlaýǵa ne­mese onyń abyroıy men qadir-qasıetine ózgedeı qol suǵýǵa, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıdentiniń – Elbasynyń beınesin búldirýge jol berilmeıdi jáne ondaı áreketter zańmen qýdalanady.”; 5) 2-baptyń 1) tarmaqshasy “Pre­zıdenti” degen sózden keıin “– Elbasy” degen sózben tolyqtyrylsyn; 6) 3-bap mynadaı redaksııada jazylsyn: “3-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elbasyna eshkimniń tıispeýshiligi Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elbasyna eshkimniń tıi­sýine bolmaıdy. Ol ózi Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ókilettigin oryndaý kezeńinde jasaǵan, sondaı-aq olar toqtatylǵannan keıin – Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuń­ǵysh Prezıdenti – Elbasy degen óz márte­be­sin júzege asyrýǵa baılanysty is-áreket­teri úshin jaýaptylyqqa tartylmaıdy. Ony ustaýǵa, qamaýǵa alýǵa, tintýge, odan jaýap alýǵa ne onyń jeke basyn tekserýge bolmaıdy. Tıispeýshilik Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elba­syna jáne onymen birge turatyn otbasy múshe­lerine jeke menshik quqyǵymen tıesili bar­lyq múlikke, sondaı-aq olar paıdalanatyn turǵyn jáne qyzmet úı-jaılaryna; qyz­mettik kóligine; baılanys quraldaryna; hat-habarlaryna; olarǵa tıesili qujattarǵa qoldanylady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elbasyna jáne onymen birge turatyn otbasy múshelerine jeke menshik quqyǵymen tıesili múlikke qandaı da bir shekteý qoıylmaıdy. Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıdentiniń – Elbasynyń jáne ony­men birge turatyn otbasy músheleriniń banktik shottarynyń banktik qupııalyǵy men olarǵa qol suǵylmaýyna kepildik beriledi.”; 7) 4-baptyń birinshi bóligindegi “Keńsesi qurylady” degen sózder “– Elbasynyń Keńsesi qurylady, Keńse óz mindetterin oryndaý úshin sonyń aldynda ǵana jaýapty bolady” degen sózdermen aýystyrylsyn; 8) 9-bap mynadaı redaksııada jazylsyn: “9-bap. Qor, murajaılar, bıýster, jeke muraǵat jáne jeke kitaphana Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Pre­zıdenti – Elbasy Qazaqstan Respýblı­kasy Prezıdentiniń ókilettigin oryndaǵan kezeńde Qazaqstan Respýblı­kasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – El­basynyń qoryn, jeke kitaphanasy men jeke muraǵatyn qurady jáne qalyp­tastyrady. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıden­tiniń ókilettigin toqtatqannan keıin jeke kitap­hana men jeke muraǵat Qazaqstan Respýb­lıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elba­synyń menshigine ótedi. Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zıdentiniń – Elbasynyń týǵan je­rinde jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń astana­synda Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elbasynyń murajaılary qurylady jáne onyń bıýsteri ornatylady.”; 9) 10-baptaǵy “konstıtýsııalyq ókilet­tigin” degen sózder “Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ókilettigin” degen sózdermen aýystyrylsyn; 10) 12-bap mynadaı redaksııada ja­zylsyn: “12-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elbasynyń qyzmetin qamtamasyz etýdiń qarjy­landyrý kózderi jáne ózge de máseleleri Osy Konstıtýsııalyq zańda kóz­del­gen shyǵystardy, onyń ishinde Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elba­synyń qoryn tolyqtyrý men ustaýǵa jáne onyń úı-jaılaryn kúze­týge, jeke kitap­hanasy men jeke mura­ǵatyn saqtaýǵa kóz­delgen shyǵystardy qarjylandyrý res­pýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen júzege asyrylady. Qazaqstan Respýblı­kasynyń Tuńǵysh Prezıdentine – Elbasyna jáne onymen birge turatyn otbasy múshe­lerine turǵyn úı, medısınalyq, sanatorıı-kýrorttyq, kóliktik jáne ózge de qyzmet kórsetýdi ýákiletti memlekettik organdar qamta­masyz etedi.”. 2-bap. Osy Konstıtýsııalyq zań alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap qol­danysqa engiziledi. Osy Konstıtýsııalyq zań Parlament Senatynyń Tóraǵasy Q.K.Toqaevtyń, Parlament Májilisiniń Tóraǵasy O.B.Muhamedjanovtyń, Premer-Mınıstr K.Q.Másimovtiń qoldary qoıylyp tııanaqtalǵandyqtan, ol osy Konstıtýsııalyq zańnyń quqyqtyq ádeptiligin jáne onyń zańdylyǵyna atalǵan laýazymdy tulǵalardyń zańdyq jaýapkershiligin aıǵaqtaıdy. Astana, Aqorda, 2010 jylǵy maýsymnyń 14-i. № 289-IV QRZ