Arnadan sý bosatý sharalarynyń jalpy uzaqtyǵy 60 kúnge ulasady. Osy aralyqta jalpy kólemi 120 mlrd tekshe metr sý Shiderti ózeni arqyly keń dalaǵa jóńkilip, shabyndyq úshin paıdalanylatyn kóltabandardy, Aqkól-Jaıylmadaǵy Áýlıekól kólder júıesin (shamamen 9 kól bar) tolyqtyryp, balyq resýrsyn qalpyna keltirýge oń áserin tıgizedi. Ekinshi turǵydan bul aýmaqtardyń tabıǵı balansyn ustap turýǵa, ekologııalyq ahýaldy jaqsartýǵa negizdelgen.
О́ńirlik jer qoınaýyn paıdalaný, qorshaǵan orta jáne sý resýrstary basqarmasynyń basshysy Áıgerim Qabyltaevanyń málimetinshe, alǵashqy kezekte bosatylatyn 87,4 mln tekshe metr sýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 4 mlrd teńgedeı qarajat bólingen.
– Qanysh Sátbaev atyndaǵy sý arnasynan Shiderti ózeniniń saǵasymen sý bosatý keıingi 15-20 jylda jaqsy jolǵa qoıylyp otyr. Kúnkórisi tórt túlik malǵa qarap otyrǵan aýyldaǵy jurttyń úmitpen kútetin oqıǵasy bul. Aqkól-Jaıylma aýmaǵy men Aqtoǵaı aýdanynyń qyr jaq bóliginde jazda óte qurǵaq klımat qalyptasady. Kóltabandar ylǵaldanbasa, ósimdik bitken jazdyń basynda-aq qýrap qalady. Ońtaıly aýa raıy men topyraq ylǵalynyń jaı-kúıin eskere otyryp, 5 sáýirden sý arnasynan Shiderti ózeniniń saǵasy arqyly sý bosatyla bastady. Bıyl jalpy kólemi 120 mln tekshe metr sý jiberilýi kerek. Qazir respýblıkalyq bıýdjetten qosymsha qarajat suralyp otyr. Suranysymyz oryndalsa, qazirgi 87,4 mln tekshe metrden bólek, taǵy 32,6 mln tekshe metr sý jiberiledi. Nátıjesinde, josparymyz oryndalady. Bul ótken jylǵy mejemen teń ári sý jiberý sharalary ádettegideı úsh birdeı gıdroqurylǵy arqyly júzege asatynyn eskertkim keledi. Negizgi sý kólemi №112 gıdroqurylǵy arqyly ótedi. О́zge bóligi №108 jáne №109 sý shyǵarý júıelerinen túsedi, – dep atap ótti Á.Qabyltaeva.
Bul kólemder jaratylystaný ǵylymynyń negizdemelerimen eseptelgen, Shiderti men О́leńti aýmaqtaryn tolyǵymen sýlandyrýǵa múmkindik beredi dep kútilip otyr. Byltyr Aqtoǵaı aýdanyndaǵy Shyǵanaq kóline alǵashqy ret 15 mln tekshe metr sý aǵyp bardy. Nátıjesinde, ol jerdegi ekojúıe jaqsara tústi. Sý bosatý sharalarynyń nátıjesinde Ekibastuzdyń aýyldyq aımaǵy men Aqtoǵaı aýdanynyń aýmaǵynda jalpy kólemi 21 myń gektardan asa shabyndyq alqaptardy sý basady. Osy eki aımaqtyń irgeles qonǵan eldi mekenderinde 50 myńnan asa mal bar. Turǵyndar qoldaǵy túlikterine jaz ben kúzde mal azyǵyn jetkilikti jınap alady.
Al Ertis ózenine sý jiberý sharalary shamamen 15-16 sáýirge josparlanyp otyr. Salaaralyq komıssııa kelesi aptada arnaıy jıyn ótkizip, bıyl qansha sý jiberiletinin anyqtaýy kerek. Qazirgi ýaqytta Buqtyrma men Shúlbi sý qoımalarynyń kemerine kelip turǵany habarlandy. Shúlbiden tómenge qaraı aqyryndap sý jiberilip jatyr. Mamandar bıyl Ertis ózeni jaıylmalarynyń kemi 70 paıyzyn sý basady dep boljap otyr.
Pavlodar oblysy
