Tótenshe jaǵdaı • 11 Sáýir, 2024

Atyraý úmit úzbeıdi

230 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Atyraý oblysynda tabıǵı sıpattaǵy tótenshe jaǵ­daı jarııa­lanǵany bel­gili. Oblys orta­ly­ǵyn­­daǵy mektepter 10 sáýirde onlaın formatqa kóshirildi. Jurt jappaı Jaıyq ózeniniń jaǵa­laýyna jańadan 100 shaqy­rym bóget soǵýǵa, bu­ryn­ǵysyn bıiktetýge ju­myldy. Tirshilik nárine aınal­ǵan Jaıyq ózeninen tónýi múmkin tasqyn sýǵa qarsy basqa amal bar ma?

Atyraý úmit úzbeıdi

Tasqyn sý 5 sáýirde aýdan orta­ly­ǵy Qulsary qalasyna kire bastady. Sodan beri qalada tasqyn sý áli tur. Tasqyn sý qaýpinen 10 sáýirge deıin 36 003 adam evakýasııalandy. Onyń ishinde 8 331 bala bar. Eldi mekender turǵyndarynyń ıeli­gin­degi 19 939 bas mal qaýipsiz jerge aıdaldy.

Jylyoı aýdany ákimdiginiń aqpa­ratyna súıensek, Qulsary qala­syndaǵy «Atyraý», «Avto­jolshylar», «Dostyq» shaǵyn aýdan­dary men 2-aýyl, mýzeı ma­ńyn­daǵy 3 qabatty 5 úı gazdan ajy­ra­tyldy. Jer astyndaǵy gaz qubyry zaqym­dalyp, sý kirgen­dik­ten 4-shi jáne 6-aýyldaǵy turǵyn úı­lerdiń jar­ty­syna gaz qosý múm­kin bolmaı tur.

Munda 2 800 turǵyn úı men ákimshilik nysandy sý basty. Qazir qaraýsyz qalǵan úılerdi 110 polıseı men 60 sarbaz qadaǵalap júr. Tártip saqshylary qalany kúndiz de, túnde de patrýldeıdi. Jylyoı aýdandyq polısııa bóliminiń jedel basqarý ortalyǵyndaǵy beınekameralar arqyly tasqyn sý basqan kóshelerge baǵyt alǵan kólik­ter men turǵyndar tekseri­ledi. Turǵyndarǵa túsindirý ju­mys­tary júrgizilip jatyr.

Qulsaryda 6 sáýirde ákesi men ba­lasy joǵalyp ketti. Olar Qulsary qalasyndaǵy 4-shaǵyn aýdandaǵy «Grand Hall» meıram­ha­na­synyń qasynda orna­las­qan tasqyn sý basqan úıin qa­raýǵa barǵan. Ákesiniń jasy – 48-de, al balasy 24 jasta eken. О́kinishke qaraı, ekeýi de áli kúnge tabylǵan joq.

Al 9 sáýirde tótenshe jaǵdaılar departamentiniń qutqarýshylary sý betine qalqyp shyqqan múrde taýyp aldy. Bul jóninde polısııa qyzmetkerlerine habarlap, múr­deni tapsyrǵan eken. Polısııa qyzmetkerleriniń aıtýynsha, múrde tasqyn sý astynda qalǵan zırattan shyǵýy múmkin. Tártip saq­shy­lary osyndaı tujyrym jasap otyr.

Oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Sveta Amanshıeva deregine qara­ǵanda, 7 sáýirden Jylyoı aýdanynan evakýasııalanǵan otbasy­lar­dyń mektep jasyndaǵy balalaryn qashyqtan oqytýǵa sheshim qabyldandy. Biraq áli kúnge bul aýdannan qansha oqýshy onlaın oqıtyny belgisiz bolyp otyr.

Jaıyq ózeninen sý tasqynynyń qaýpi tónedi degen boljam aıtylyp otyr. Bul el turǵyndaryn beı­jaı qaldyrmady. Oblys ákimi Serik Shápkenovtiń aıtýynsha, tasqyn sýdyń qaýpi tónetin Inder men Mahambet aýdandary men Atyraý qalasyn qorǵaýǵa basa nazar aýdarylyp otyr. Qazir barlyq kúsh Jaıyq ózeniniń jaǵalaýyn bekitýge jumyldyryldy. О́ıtkeni Jaıyq ózeniniń jaǵalaýynda 26 eldi meken bar. Onyń jeteýi – Inder, 18 aýyl Mahambet aýylynda ornalasqan. Atyraý qalasynyń ákimshilik bólinisine qaraıtyn birneshe eldi meken Jaıyq ózenine tıip tur.

«Qazgıdromet» RMK Atyraý oblystyq fılıalynyń máli­me­tin­she, Jaıyq ózeninde sý deńgeıi kún saıyn kóterilip keledi. Máselen,10 sáýirde tańǵy saǵat 08.00-de In­der­bor kentindegi gıdrobekette sý deńgeıiniń kóterilýi 27 sm-di quraǵan. Sý tasqyny bastalǵannan beri jalpy sý deńgeıiniń kóterilýi 2 metr 43 sm-ge jetip otyr. Al Mahambet kentinde sý deńgeıi 45 sm-ge kóterilgen. Qazirgi deńgeıi – 2 metr 23 sm. Atyraý qalasynda ózen sýy 36 sm-ge ulǵaıyp, 2 metr 85 sm-di qurady.

«Jaıyq jaǵalaýynda qorǵa­nys bógetin nyǵaıtý jumy­sy kúsheıtildi. Osy maqsatta barlyq jol-qurylys jumysy toq­ta­tyl­dy. Iri munaı kompanııa­larymen kelissózder júrgizildi. Ásire­se Jaıyq ózeniniń Atyraý qala­sy aýmaǵyndaǵy jaǵalaýy 107 ýchaskege bólindi. Qazir Atyraý qalasyndaǵy jaǵalaýda 673 arnaıy tehnıka men 7 myńǵa jýyq erikti jumys istep júr. Keıingi úsh kúnde 42 shaqyrym jaǵalaýdy qorǵaý bógeti men 350 myńnan asa qap tóseldi», dep habarlady oblys ákiminiń baspasóz hatshysy Rýslan Jumaǵazıev.

«QazSýShar» RMK-niń máli­me­tine súıensek, Atyraý oblysynyń aýma­ǵynda bastaýyn Jaıyq óze­ninen alatyn 15 magıstraldy sý arnasy bar. Tasqyn sýdy 24 shaqyrymǵa sozylatyn Sokolok kanaly arqyly Kaspıı teńizine burý úshin bóget bıiktetilip jatyr. Bul kanaldyń boıyndaǵy jumysqa NCOC kompanııasynyń 30-ǵa jýyq tehnıkasy tartylǵan. Qazir bógettiń 2 shaqyrymdyq bóliginde jumys aıaqtaldy. Úılestirýshi Oljas Sultanovtyń aıtýynsha, osy aptada jumys aıaqtalýǵa tıis. Osy maqsatta qosymsha adam kúshi men tehnıkalar tartý kózdelipti.

Jaıyq ózeniniń jaǵalaýyn­daǵy osal tustardy bekitýge kásip­oryndar men mekemeler bekitilgen. Máselen, H.Dosmuhamedov atyn­daǵy Atyraý ýnıversıtetiniń ustazdary men stýdentteri Almaly aýlynda bóget salýǵa kiristi. Bul aýylda ýnıversıtettiń oqytýshy-professorlar quramy men stý­dent­teri úsh aýysymmen jumys isteıdi. Olar úsh kúnde 20 myńnan asa qapqa topyraq toltyrǵan. Al­maly aýlyna belgili kompozıtor, Qazaqstannyń Eńbek eri Ilııa Jaqanov Almaly aýlyna arnaıy kelip, ýnıversıtet oqytý­shy­larymen, stýdentterimen birge qapshyqqa topyraq toltyryp, bóget salý jumysyna úlesin qosty.

«Tirshilik nári Jaıyǵymyz arnasynan aspasa eken, el qıyndyqqa kezikpese deımin. Qazir sý tasqyny Atyraý oblysyna ǵana emes, birne­she óńirge qaýip tóndirdi. Sol sebepten bóget salyp jatqan jas­tardy qoldaýǵa keldim. Elimizdi qıyndyqtan birligimizben ǵana qorǵaı alamyz», deıdi I.Jaqanov.

Bóget salyp júrgen eriktiler qataryna «Atyraý barystary» oınaıtyn Kanadanyń azamaty Maıkl Okafor qosyldy. Ol muny – azamattyq paryzy sanaıdy.

«Qazir ózim turatyn Atyraý qala­syna tasqyn sýdyń qaýpi tóndi. She­teldik bolsam da osy eldiń ty­nysh­­tyǵyn, ár qazaqstandyq pen qonaqtardyń kóńili kóterińki júr­genin qalaımyn. Sol sebepten Jaıyq ózeniniń jaǵalaýyndaǵy bógetti bıiktetip jatqan volonterlerge kómektesýdi uıǵardym. Biz Atyraý qalasyn tasqyn sýdan birliktiń nátıjesinde qorǵap qalamyz», deıdi M.Okafor.

Al Mahambet aýdanynda Jaıyq ózeniniń jaǵasyna bóget turǵyzyp júrgen eriktiler tosyn jaıtqa kezikti. Bógetke qajet topyraq alý kezinde adamnyń 12 bas jáne 26 ózge súıegi tabyldy. «Saraıshyq» mýzeı-qoryǵynyń dırektory Muhtar Ábilseıittiń aıtýynsha, quzyrly organdardyń mamandary tergeý aldy tekserý jumystaryn bastaǵan.

 

Atyraý oblysy