Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Qysyr emgen tory qunan kúıli eken, jaly qulaǵymen birdeı. Júgen-quryq tımegen shý asaý. Noqta salǵyzar bolmady. Noqtańyz ne, arqan boıy jaqyndatpaıdy. Etpisirim ýaqyt osqyrynyp turǵan úrkek qunandy qýalap eldiń de, jylqynyń da berekesin ketirdik.
– Páli, quryqtaryń joq pa? – deımiz biz kún keshkirip bara jatqan soń kelgen sharýamyzdy tezirek rettegimiz kelip.
– Quryq salatyn kisi qaldy ma? – deıdi Ospan aqsaqal, – qazir jylqyshylar jylqyny atpen emes, motosıklmen baǵady.
Álden soń aqyl qosqan aǵaıyn tyǵyryqtan shyǵar jol tapqan. Onysy atyp alý eken. Bıyl qysta etke tisim tımese de, tory qunandy oqqa jyǵý obal tipti. Ata malynyń juqanasy. Bizdiń shaldyń kózi tiri kezinde qolynan shyǵarmaı ustaǵan, omyraýly, qyr arqasyna eki kisi erkin syıatyn, súti bulaqtaı, ózi jýas tory bıeniń tuqymy. Qazir kepıetinen jaratqan ózi saqtasyn, ıen dalada erkin jaıylǵan, qulynynda bas bilmeı, jabaǵy kezinde jýasytylmaı, taǵy bolyp ketken malǵa buǵalyq salyp qınalmaı-aq, atyp alatyn «óner» shyǵypty. «Mal qulaǵy sańyraý». Munan soń bosaǵańa mal bite me?
Bala kezimizde kórdik. Shý asaý taılardy jylqynyń ishin qaq jaryp, ekpindete kelip kerek maldy quıryǵynan tartyp toqtatýshy edi. Qulaǵynan basyp otyryp noqtalaıtyn. Azamattyń bilek kúshi, qaıraty, júrektiligi osy jerden kórinetin. Qazir elýi jabylyp eshkini ázer jyǵady.
О́tken jyly kóktemde aýylǵa soqqanbyz. Naǵashy inim kekili jelbiregen kishkentaı balasyn ashamaılap atqa mingizip júr eken. Qyzyq kórip qoltyǵynan demep, aq tilegimizdi kúbirlep aıtyp, qasqa qunanǵa mingizdim. Ashamaı erdiń balanyń taqymy tıer jerdegi quraq kórpe jup-jumsaq eken. Kózin ashqannan maldyń ishinde júrgen bala emes pe, qasqa qunannyń jalynan tartyp bir-aq qarǵydy. Bir ǵajaby, qunan aýyzdyǵymen alysyp, ala qashqan joq, móńkip týlamady da, tizgindi syńar ezýleı tartyp balanyń yrqyna kóne berdi.
– Keıin er jetken soń aýylda qala ma, joq álde bilim izdep qalaǵa bara ma, ózi biledi. Biraq jasynan at jalyn tartyp minip, shırap óskeni jaqsy, – dedi naǵashy inim, – qunannyń túgi de ketpeıdi, qaıta bas bile túsedi. Al er qanaty – atqa mingen balanyń kóńili asqaq, kókiregi kóterińki. Jylqynyń ústinde jeli bolatyny ras bolsa, kózqarasy qalyptasyp, dúnıe-tanymy keńip, órlik pen erliktiń synalaı sebezgilegen lebin jas kókiregimen sezinip, tasqaıraqtaı lypyp tursa ǵanıbet emes pe? Áıtpese, boz dalanyń bahadúri seıilip, bozókpesi qaptap ketken myna zamandaǵy kórinis janymdy kúızeltetini bar.
El ashamaıdy umytqaly qashan. Besikten beli shyqqan bala túgili alpysty alqymdap qalǵandar da bile bermeıdi. Alash jurtynyń qaıraty betinde tebindep turatyn keshegi kórinisi eskiniń elesin tiriltsek qana ordasyna oralar.
