Foto: www.gov.kz
Saý tamtyǵy qalmaǵan, ár jerinen opyrylyp, endi-endi qulap túskeli turǵan Ivankovka bógeti sonaý 1975 jyly salynǵan. Sol ýaqyttan beri jóndeý kórmegen. Bıylǵy jaǵdaı tipti surapyl. Aýdandaǵy tórt eldi mekenniń 200-den asa úıi yryq bermeı turǵan qarǵyn sýdyń astynda qaldy. Bul joly da Ivankovka eldi mekeniniń turǵyndary kóbirek zardap shekti. 76 úıdiń on shaqtysy ǵana aman, qalǵany tegis sýdyń astynda. 19 qara mal, elýden asa shoshqa sýǵa ketti. Tasqyn jutqan qus qanshama. Qazir aýyl turǵyndary Makınsk qalasynyń qonaqúılerin panalap jatyr. Mol sý Kapıtonovka, Kýpchanovka, Jýravlevka aýyldaryn da basyp qaldy. Jolboldy ózeninde jóńkile kóshken taý-taý seńderdiń qarasynyń ózi qaradaı ımanyńdy qasym etedi. Siresken seńder úzdiksiz soqqylaǵannan keıin elektr baǵanalary qulap, aýdannyń birneshe eldi mekeni jaryqsyz qaldy. Máselen, Jýravlevka eldi mekeninde eki táýlikten beri ne sý, ne elektr qýaty joq. Demalys kúnderi aýdanda jergilikti mańyzdaǵy tótenshe jaǵdaı jarııalandy. Jýravlevka aýylynda halyq ýaqtyly habarlandyrylyp, kóshirilgen eken. Eldi mekenniń turǵyndaryn azyq-túlikpen qamtamasyz etý, medısınalyq kómek kórsetý jumystary utymdy uıymdastyrylyp jatyr. Az ýaqyttyń ishinde elektrmen qamtý máselesi jolǵa qoıylmaq. Qazir aýyl turǵyndary shekken zııandaryn zańdastyryp, qujattaryn toltyra bastady.
Jýravlevka aýyly turǵyndarynyń aıtýyna qaraǵanda, irgedegi Borsyq ózeni kúrt kóterilip, erneýinen asyp ketken. Ortalyq kóshege deıin sý basqan. Jergilikti bılik qolynan kelgen jumysyn atqarǵanǵa uqsaıdy. Áıteýir, der kezinde eldi qulaqtandyryp, egde adamdardy, tósek tartyp jatqan naýqastardy, balalardy qaýipsiz jerge shyǵarǵan. О́zen ańǵaryndaǵy keptelisti arshý úshin 700 kg jarylǵysh zat paıdalanylǵan. Selolyq okrýgtiń ákimi Tatıana Gıngelbergtiń aıtýynsha, aýyldaǵy 92 úıdi sý basyp qalǵan. Kóshe boılaı ornatylǵan elektr baǵanalary qulaǵan. Áıtse de, birligi bekem el tabıǵattyń tarpań minezine tótep bergen. Mal-múliktiń orny tolar, adam aman.
– Bizdiń áýlette úsh birdeı syrqat adam bar edi. Tipti júre de almaıtyn. Qaýip tóndi degen habar kelgennen keıin telefonymda tynyshtyq bolǵan joq, udaıy habarlasyp, hal-jaǵdaıymyzdy bilip turdy. Qarǵyn sý tónip kelgende ózderi júre almaıtyn týystarymdy kóterip shyǵaryp, qaýipsiz jerge jetkizdi. Bas aman bolsa basqasy tabylar, – deıdi turǵyn Tatıana Googe.
Osy oqıǵalarǵa baılanysty Makınsk qalasynda jedel shtabtyń otyrysy ótkizildi. Oblys ákimi Marat Ahmetjanov qaýiptiń beti qaıtqanyn aıta kele, áli de qamsyz bolmaýǵa shaqyrdy. Kómekti qajet etetin eshkimniń nazardan tys qalmaýyn myqtap tapsyrdy.
Qaýip-qater de az emes. Jýravlevka eldi mekenine bara jatqan jolda ózen boıynda sý ústindegi bıiktigi 4-5 metrge jýyq seń kórindi. Shaǵyn ózenniń boıynda dál osyndaı seń kórdik deseń, adam senbes dúnıe. Demek, arqany keńge salýǵa áli erte.
Eldiń janashyrlyǵynda, bekem birliginde qapy joq. Makınsk qalasynda qaıyrymdylyq kómekti qabyldaıtyn arnaıy oryn ashylǵan. «Svetofor» dúkeniniń qoımasyna jergilikti kásipkerler, qala turǵyndary jyly kıim, sý ótkizbeıtin etik, azyq-túlik tárizdi qajetti zattardy jetkizip jatyr. Qoımany jergilikti kásipker Samat Júsipov ýaqytsha paıdalanýǵa berip, ózi bas-kóz bolyp júr. Áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý jáne jumyspen qamtý bóliminiń basshysy Abylaı Jaqypbekov kórshiles Býrabaı jáne Bulandy aýdandarynan da kómek jetkizilip jatqanyn aıtyp, qýantyp tastady. Eldiń et júregin eljireter jaqsy iske memlekettik qyzmetshiler men bıýdjettik uıymdardyń jumysshylary da bilek sybana kirisipti. Búgin Staryı Kolýton aýyldyq okrýgine qarasty Eńbek aýylyna gýmanıtarlyq kómek jóneltildi. Stepnogorsk qalasynyń janyndaǵy Zavodskoe aýylynyń Mustaqym Haziret meshitiniń muryndyq bolýymen qyrýar dúnıe jınalǵan. Jergilikti kásipker Baýyrjan Bektasov pen meshit ımamy Baýyrjan Imanov bas bolyp, jalpaq jurtty jaqsylyqqa jumyldyryp júr.
О́ńirdegi jergilikti mańyzdaǵy tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan Bulandy, Astrahan, Esil aýdandary men Kókshetaý qalasy tárizdi qyzyl sýdyń qaýpi tóngen jer – Atbasar. Atbasardaǵy apattyń beti alapat. 167 úı sýǵa ketken. 200-den asa adam qaýipsiz jerge jetkizilgen. Olardyń 35-i – bala, 12-i – múmkindigi shekteýli jan. Atbasar qalasynyń ózinde 127 úıdi qyzyl sý basyp qalǵan. Shýıskoe, Borısovka, Pokrovka, Tımashevka eldi mekenderinde 40-tan asa úı sýǵa ketti. 282 úıdiń aýlasy sýǵa toldy. Birneshe bilim oshaǵynyń jertólesine sý kirdi. Jergilikti atqarýshy organnyń jáne azamattyq qorǵanys qyzmetiniń ókilderi 800-den asa jylqy, iri qara, usaq maldy qaýipsiz jerge jınady. Sáýirdiń 11-i tótenshe jaǵdaı jarııalanǵannan beri jergilikti jurt judyryqtaı jumylyp, qyzyl sýmen alysyp jatyr.
Bir táýliktiń ishinde Atbasar qalasynan 2 100 tekshe metr sý shyǵaryldy. Jeńis, Morozov, Dostyq tárizdi birneshe kósheniń boıyndaǵy erigen qar sýy eldi mekennen sý aıdaǵysh nasostardyń kúshimen saı-salaǵa aıdalýda. Bul jumysqa 122 adam, 36 tehnıka jumyldyrylǵan. Qarbalas shaqta halyqtyń ótinishine de nazar aýdarylady. Bir táýliktiń ishinde 34 ótinish aıtqan otbasyna baryp kómek kórsetilipti.
Aqmola oblysy
