Bir-birin tolyqtyryp turǵan alǵashqy eki másele boıynsha Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Snejanna Imasheva baıandama jasady. Alǵashqy zań jobasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq quqyq buzýshylyqtardy odan ári qylmystyq sıpattan aryltý jáne zańsyz jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý usynylsa, ekinshisinde QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdegen zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde másele qaraldy.
Atalǵan zań jobalary boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde qaýly jobasy qabyldandy.
Al bir-birimen baılanysty «Nysanaly kapıtal qorlary (endaýment-qorlar) týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine nysanaly kapıtal qorlarynyń (endaýment-qorlardyń) qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» QR Zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraǵasy Ashat Aımaǵambetov ortaq baıandama jasap, Komıtet zań jobasyn jumysqa qabyldaýǵa jáne qorytyndy ázirleýge daıyn ekenin málim etti.
Sondaı-aq A.Aımaǵambetov mass-medıa máseleleri boıynsha da zań jobasyna engiziletin ózgerister jaıly habarlama oqydy. Zań jobasyn Úkimet ázirlegenine jáne onyń Májiliste qaralyp jatqan «Mass-medıa týraly» zań jobasyna ilespe zań jobasy ekenine toqtaldy.
– Zań jobasy QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 1-babynyń 2-1-bóligin iske asyrý úshin ázirlendi. Zań jobasy «buqaralyq aqparat quraldary» degen anyqtamany «mass-medıa» dep ózgerte otyryp, negizgi zań jobasyna sáıkes keltirýge baǵyttalǵan, – dedi komıtet tóraǵasy.
Komıtettiń bul zań jobasyn jumysqa alý jáne ol boıynsha qorytyndy ázirleý jónindegi qaýlyny otyrysqa qatysyp otyrǵan 88 depýtattyń barlyǵy jaqtap daýys berdi.
Agrarlyq máseleler komıtetiniń tóraǵasy Serik Egizbaev «Bıologııalyq materıalmen almasý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde baıandasa, Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Edil Jańbyrshın «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federasııasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federasııasynyń birtutas energetıkalyq júıeleriniń qatar jumys isteýin qamtamasyz etý jónindegi sharalar týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde habarlady. Atalǵan zań jobalaryna qatysty sheshimniń qaýlysy qabyldandy.
Al elimizdiń Ádilet mınıstri Azamat Esqaraev pen Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń múshesi Únzıla Shapaq (qosymsha baıandama) baıandaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasy, sondaı-aq «Jol júrisi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna jekelegen kólik quraldary túrleriniń júrýin uıymdastyrý jáne jol qaýipsizdigin sıfrlandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» QR Zańynyń jobasy da birinshi oqylymda qabyldandy.
Osyǵan uqsas másele qaralǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine jekelegen kólik quraldary túrleriniń júrýin uıymdastyrý jáne jol qaýipsizdigin sıfrlandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasy jóninde Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń hatshysy Ekaterına Smyshlıaeva habarlama jasap, ol Zań jobasy mopedterdiń qozǵalysyn retteý jónindegi jumystyń jalǵasy ekenin atap ótti.
– Retteý qajettiligi joldardaǵy mopedterdiń kóbeıýimen baılanysty. Búgingi tańda mopedter kóliktiń eń qoljetimdi túrleriniń biri bolyp otyr. Alaıda onyń sanynyń artýy mopedterdiń qatysýymen bolatyn apattardy da kóbeıtti. Tek 2023 jyly 750 derek tirkelse, bul kórsetkish 2022 jylmen salystyrǵanda tórt ese kóp, – dedi baıandamashy.
Osy taqyryp tóńireginde qosymsha baıandama jasap, ózge de ózekti máselelerdi jipke tizgen Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń tóraǵasy N.Sabılıanov áriptesterinen zań jobasyn birinshi oqylymda qoldaýlaryn surady jáne depýtattardyń bastamashy toby atalǵan zań jobalaryn ekinshi oqylymǵa shyǵarý jónindegi jumysty jalǵastyra beretinin aıtty.
Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Baqtyqoja Izmuhambetov pen komıtet tóraǵasy Aıgúl Quspan «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasy jóninde baıandady.
– Atalǵan zań jobasy memlekettik nagradalar júıesin jetildirýge baǵyttalǵan jáne ol arqyly «Aıbyn» ordeniniń ártúrli dárejelerine Saǵadat Nurmaǵambetov, Baýyrjan Momyshuly jáne Rahymjan Qoshqarbaev esimderin berý jóninde ózgerister men tolyqtyrý engizilmek. Atap aıtqanda, ordenniń birinshi dárejesine Saǵadat Nurmaǵambetovtiń, ekinshi dárejesine – Baýyrjan Momyshulynyń, úshinshi dárejesine – Rahymjan Qoshqarbaevtyń esimi beriledi, – dedi B.Izmuhambetov.
Zań jobasy biraýyzdan qabyldandy jáne maquldanýy úshin Senattyń qaraýyna jiberilmek.
«Mass-medıa týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine mass-medıa máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy eki zańynyń jobasy ekinshi oqylymda qabyldandy. Ol jóninde baıandaǵan Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesi Janarbek Áshimjanov negizgi zań jobasynda jýrnalısterdiń mártebesin arttyrý, jýrnalısterdiń quqyqtaryn nyǵaıtý jáne mindetterin qaıta qaraý, jýrnalısterdiń artyqshylyqtaryn keńeıtý úshin naqty usynystar kózdelgenin atap ótti.
– Zań jobasynda jekelegen jýrnalısterge ońaılatylǵan akkredıtteý quqyǵyn beretin baspasóz kartasyn engizý jónindegi norma usynylǵan. Ashyǵyn aıtý kerek, bul norma jumys tobynda, jalpy qoǵamda úlken pikirtalas týdyrdy. Jumys toby músheleriniń basym kópshiligi bul normany – demokratııalyq prınsıpterge qaıshy, jýrnalısterdi alalaý, jan-jaqty aqparat taratýǵa kedergi keltiretin norma dep baǵalady. Sondyqtan bul norma boıynsha naqty sheshim qabyldandy, baspasóz kartasy týraly norma joıyldy.
«Bul zań jobasy birinshi kezekte kásibı jýrnalısterdiń kedergisiz jumys isteýine, aqparattyq keńistiktiń ashyqtyǵy men yqpaldyǵyn, tıimdiligin arttyrýǵa, aqparat taratýda básekelestiktiń durys baǵytta damýyna, jalpy qoǵamdyq-saıası ómirimizdiń turaqtylyǵy men memlekettik saıasattyń ilgeri jyljýyna áser etetini daýsyz», degen baıandamashy J.Áshimjanov engizilgen ózgeristerge jeke-jeke toqtaldy. Olardyń arasynda jýrnalıstiń kásibı qyzmetine quqyqtyq kepildikter belgileý, sheteldik tele-radıo arnalardyń baǵdarlamalaryn retranslıasııalaýdy 20 paıyzdan 10 paıyzǵa deıin qysqartý, balalar basylymdary men óńirlik gazet-jýrnaldaryn qarjylaı grant taǵaıyndaý syndy ózekti máseleler norma retinde engizilgen.
Elimizdiń medıa salasyn retteıtin Zań jobalary daýysqa salynyp, qabyldandy. Osylaısha Májilis qoǵamda uzaq ýaqyt talqylanyp kelgen Zań jobalaryn ekinshi oqylymda qabyldady.
Kún tártibinde ǵylym jáne tehnologııa, tehnologııalyq saıasat, sondaı-aq salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder jaıly mańyzdy ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgen zańdardyń da jobalary qyzý talqylaýdan keıin qabyldandy.
Jalpy otyrystyń depýtattyq saýal joldaý bóliminde de óte kóp másele kóterildi. Depýtat Edil Jańbyrshın elimizdegi jolaýshy tasymaldaýshy birqatar kompanııanyń is-áreketin synǵa aldy.
– О́ńirlerimizdiń basym bóligin sý basyp, turǵyndar tilsiz apatpen kúresip, ábigerge túsip jatsa, keıbir áýe jáne temirjol kompanııalary bılet baǵalaryn sharyqtatyp jiberdi. Oılary – osyndaı kúrdeli sátti paıdalanyp, paıda taýyp qalý. Jol qatynasy baǵasynyń qymbatshylyǵy jáne áýe, temirjol kólikteriniń azdyǵy, tasqyn sý basqan oblystardan basqa óńirlerge turǵyndardyń ketýine qıyndyq týǵyzýda, – degen depýtat bul bassyzdyqqa tek Prezıdent aralasyp, tasymaldaýshy kompanııalarǵa qatań eskertý jasaǵannan keıin ǵana baǵa birshama túskenin aıtty.
Depýtat Rınat Zaıytov ta elimizge úlken synaq bolyp kelgen tasqyn sýdan zardap shekken óńirlerge baryp, eldiń únin tyńdap kelgenin alǵa tartty.
– Tosynnan kelgen topan sýdy qansha jerden tabıǵı qubylys desek te, apatqa kináli adamı salǵyrttyqtar da bar. Dálelimen aıtsaq, Atyraý oblysy men Qulsary qalasynyń mańynan zańsyz salynǵan sý bógetteri, jergilikti bıliktiń kóktemgi sý tasqynyna álsiz ázirlengeni, syn saǵatta abdyraǵan jurttyń áreketin úılestire almaýy da osyndaı saldarǵa ákelip soqty. Jergilikti bılik pen jaýapty mınıstrlikter oǵan deıin dabyl qaqqan áriptesterim D.Turǵanov, B.Bazarbek jáne Jyloı aýdandyq máslıhatynyń depýtaty S.Sársenbaevtardyń depýtattyq saýaldaryna beıjaı qaraǵany da bul apattyń bir sebebi deýge ábden bolady. Sondyqtan Prezıdent aıtqandaı, jaýapkershilik alýdan qashyp, jumysty bir-birine siltep otyratyn qyzmetkerler men jergilikti iri kompanııalar jazalanýǵa tıis, – dedi R.Zaıytov.
Sondaı-aq depýtat mal-múlkinen aıyrylǵan turǵyndardyń dúnıesin túgendep berý isinde de naqty algorıtmniń joqtyǵyn, halyqtyń áli de komıssııa jumysynan habardar emestigin aıtyp, osy máseleni shuǵyl arada retteý kerek dedi.
Depýtat Nartaı Sársenǵalıev te tasqyn bastalǵaly eldiń arasynda bolǵanyn, eseńgirep qalǵan jurttyń talap-aryzyn Astanaǵa ala kelgenin atap ótti.
– Qazaq «Alpys kún tasyǵan sý alty kúnde qaıtar» deıdi. Biraq qaıtqan sý ákelgen qaıǵysyn áketpeıdi. Qazir elimizdiń jartysy qyzyl sýdyń qaqpanynda qaldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jaǵdaı osylaı jalǵasatyn bolsa, jaýapkershilik alýdan qashatyn, jumysty bir-birine siltep otyratyn tıisti qyzmetkerlerdi laýazymynan bosatý qajettigin aıtty. Shynymen, jumysyna salǵyrt qaraǵan memlekettik qyzmetkerlerdiń eshqaısynyń laýazymyna, tegine qaramastan jazaǵa tartý kerek. Bul Prezıdenttiń jáne eldiń naqty talaby, – dedi N.Aralbaıuly.
Májilistiń jalpy otyrysynda ózge de halyq qalaýlylary Úkimet basshysyna, mınıstrlikterge depýtattyq saýaldaryn joldady.
