Qoǵam • 18 Sáýir, 2024

Azamattarǵa kómek kórsetý tártibi

230 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Tabıǵı sý apatynan zardap shekken azamattardyń árbiri kómeksiz qalmaıtyny, shyǵyny túgel óteletini týraly buǵan deıin habarlanǵan. Qujaty bar-joǵyna qaramastan tasqyn sý saldarynan búlingen barlyq úı qalpyna keltiriletini nemese qaıta soǵylatyny málim boldy. Jalpy, úı-jaıyn sý shaıyp, múlki iske alǵysyz bolyp qalǵan turǵyndar memleketten qandaı kómek ala alady?

Azamattarǵa kómek kórsetý tártibi

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

Materıaldyq kómek

100 AEK mólsherinde birjol­ǵy ótemaqy tóleý (ákimdikke habarlasý qajet);

Joǵalǵan jáne/nemese búlin­gen múliktiń ótemaqysy (ákimdikke habarlasý qajet);

Sý tasqynynan zardap shekkender sanatyna jatqyzylǵan barlyq azamatqa kredıtter bo­ıynsha tólemder 3 aıǵa, ıaǵnı  2024 jyldyń 1 sáýirinen bastap 30 maýsymǵa deıin avtomatty túrde keıinge qaldyrylady (ákimdikke nemese bankke tikeleı habarlasý qajet. Bankter onlaın ótinim berý múmkindigin iske qosty);

Zardap shekken azamattardyń kredıtteri boıynsha sý tasqy­nynyń saldaryna baılanysty tólemderdi keshiktirgeni úshin aıyppuldar men ósimpuldar salynbaıdy (ákimdikke nemese bankke tikeleı habarlasý qajet);

Sý tasqynynyń saldarynan kásipteri shyǵynǵa ushyraǵan, zardap shekken barlyq jeke kásipkerge, sondaı-aq shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine kredıtter boıynsha tólemder olar bergen ótinishtiń negizinde keıinge qaldyrylady (ákimdikke nemese bankke tikeleı habarlasý qajet);

Kredıttik uıymdardyń resmı saıttary men áleýmettik jeli­lerdegi akkaýnttarynda tıisti ótinishterdi berýdiń naqty algo­rıtmderi jáne kredıtterdi qaıta qurylymdaýdyń tártibi jarııa­lanady. Qaryz alýshylardyń banktermen jáne MQU-men ózara is-qımyl úderisin jeńildetý úshin qashyqtan ótinish berý servısi iske asyrylady.

 

Turǵyn úımen qamtamasyz etý

Sý tasqynynan zardap shekkender qıraǵan baspananyń ornyna daıyn úı satyp alýǵa nemese jańa turǵyn úı salýǵa qol jetkize alady (ákimdikke habarlasý qajet);

Eger múlik qalpyna keltirýge jaramdy bolsa, onda JAO-nyń merdigerlik uıymdarymen nemese múlik ıesiniń óz kúshimen jóndeý jumystaryn qarjylandyrý kózdelgen (ákimdikke habarlasý qajet).

 

Aýyl sharýashylyǵy

Sý tasqyny saldarynan mal basyn joǵaltqan azamattarǵa shyǵyndy óteý. О́temaqy mól­sherin naryqtyq derekter negizinde zalaldy anyqtaý jónin­degi óńirlik komıssııa aıqyndaıtyn bolady;

Úkimet sharýalar men mal ıelerine kredıtter men lızıngtik mindettemelerdi óteýdi keıinge qal­dyrý arqyly qosymsha jár­dem kórsetetin bolady. Tólem­der keshiktirilgen jaǵdaıda olarǵa aıyppuldar salynbaıdy;

Mal ıeleriniń ótinimderine sáıkes tólemdi keıinge qaldyrý shartymen «Azyq-túlik korporasııasynan» jemshóp jetkizý. Tıisti ótinimderdi resmı túrde «Azyq-túlik korporasııasyna» nemese ákimdikter arqyly joldaýǵa bolady.

 

Shaǵyn jáne orta bıznes shyǵynyn óteý

Sý tasqynynan zardap shekken ShOB sýbektilerine kelti­ril­­gen zııandy óteý tártibi ázir­lendi (jaqyn arada qabyldanady).

Shyǵyndardy óteýge joǵal­ǵan múliktiń (ǵımarattar, qury­lystar, jabdyqtar), taýarlyq-materıaldyq qundylyqtar, zaqymdanǵan ǵımarattar men qurylystardy qalpyna keltirý jumystarynyń quny kiredi.

Tólemder memlekettik bıýdjet jáne óńirlerdegi bıýdjetten tys qorlardyń qarajaty esebinen júzege asyrylady.

Qazirgi ýaqytta oblystardyń ákimdikteri men «Atameken» óńirlik palatalary zardap shekken ShOB sýbektileriniń tizimin qalyptastyrý boıynsha belsendi jumys júrgizýde, baǵalaýshy kompanııalardyń, ShOB-qa qyzmet kórsetý úshin advokattardyń tizbesin aıqyndaıdy, zalaldyń aldyn ala somasyn jasaıdy.

Zardap shekken nysandar negizinen dúkender, naýbaıhanalar, shashtarazdar, tigin sehtary, kafeler, jylyjaılar, qoıma ǵımarattary, sharýa qojalyqtary jáne basqa da nysandar.

«Atameken» QR UKP-da 1432 «jedel jeli» jumys isteıdi.

 

Densaýlyq saqtaý

Barlyq juqpaly aýrýlar aýrý­hanasy men medısınalyq qyz­­metkerler daıyn tur. Júkti áıel­der men dıspanserlik esep­tegi adam­dar erekshe baqy­laýda. De­zın­feksııalyq jáne dári­lik zat­tardyń eki aılyq qory ja­saq­­talýda. Olardy medı­sına­lyq uıym­dardyń bazalarynda jáne «SK-Far­masııanyń» óńirlik qoı­ma­larynda shoǵyr­landyrý josparlanǵan.

16 kýrortty-sanatorııalyq uıym anyqtalyp, onda sý tasqy­ny­­nan zardap shekkender tegin qa­byl­danady. Tutastaı alǵanda, bul ny­sandar bir ýaqytta 190 adam­­dy qabyldaı alady, ońaltý kýr­sy 10-nan 14 kúnge deıin sozy­lady, bul múmkindiginshe zardap shekkenderdi emdeý-ońaltý shara­lary­men qamtýǵa múmkindik be­re­di. Sondaı-aq Kásipodaqtar fe­­­de­ra­sııasy respýblıkanyń 7 sa­­na­­to­rııinde áleýmettik osal sa­nat­tarǵa jatatyn azamattardy sa­ýyq­tyrý úshin 164 oryn bóldi.

1 mamyrdan bastap turǵyn­dardy tegin kásibı medısınalyq kómekpen qamtamasyz etý úshin «Járdem» mamandandyrylǵan medıs­ınalyq poıyzy iske qosy­lady. Sý tasqyny jaǵdaıyn eske­re otyryp, zardap shekken aýyl­dyq eldi mekenderdiń turǵyn­dary medısınalyq poıyz qyzmet­terimen qamtylatyn bolady.

 

Bilim

Evakýasııalaý ortalyqtaryna ornalastyrylǵan balalar oqý úderisin jalǵastyrý úshin qashyq­tan oqytý formatyna kóshiriledi;

Evakýasııalaý pýnktterindegi balalar men olardyń ata-analary oqý-tárbıe úderisin uıym­dastyra otyryp, jazǵy lager­lerge, jataqhanalarǵa, mektepter ja­nyndaǵy ınternattarǵa orna­las­tyryldy. Balalardy saýyq­­tyrý ortalyqtaryna 600 bala ji­berildi. 5-8-synyp oqýshy­lary «Daryn», BIL, NZM mektep-ın­ternattaryna, joǵary synyp oqý­shylary (9-11-synyptar) kolledj­­der men JOO jataqhana­laryna ornalastyryldy.

Buryn evakýasııalaý pýnkt­terinde bolǵan 4,5 myńnan astam bala turmystyq jaǵdaılary bar mekemelerge ornalastyryldy. Balalar men olardyń ata-analary úshin shamamen 8 myń oryn rezerv daıyndaldy.

Aqtóbe jáne Atyraý oblys­taryndaǵy barlyq stýdentter úshin aǵymdaǵy baqylaý (BJB jáne TJB) alynyp tastaldy.

Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar jáne Abaı oblystarynda aǵym­daǵy ba­qylaýdy (SOR jáne SOK) alyp tastaý týraly sheshim jaǵ­daı­­dy eskere otyryp ishinara qabyldanady.

Zardap shekken aımaqtardaǵy balalardyń saýyqtyrý lager­lerine tegin saıahaty uıymdas­tyryldy.

Jalpy bilim berý qorynyń qarajaty esebinen balalardy qajetti zattarmen (kıim, aıaqkıim, keńse kerek-jaraqtary) qamtamasyz etý jumystary júrgizilip jatyr.

 

Azyq-túlik jetkizý

Sý tasqynynan zardap shekken 10 óńirde áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyna kúndelikti monıtorıng júrgizilý ústinde.

Azamattardyń aryz-shaǵym­dary úshin «senim telefondary» qu­rylyp, qoǵamdyq baqylaý pýnkt­­teri ashyldy. Kásipkerlik sýbek­ti­leri jalpy kólemi 635 myń tonna eń ma­ńyzdy azyq-túlik jáne azyq-tú­lik emes taýar­lardy jetkizý bo­ıynsha memo­ran­dýmdarǵa qol qoı­dy. Turaq­tandyrý qorlarynan 767 tonnaǵa jýyq áleýmettik azyq-túlik taýarlary satyldy. Zardap shekken 10 óńirde STQT baǵasynyń kóterilýine baılanysty 140-tan astam ákimshilik is qozǵaldy, 122 eskertý jasalyp, 17 aıyppul salyndy.

 

Áleýmettik qorǵaý

Tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan qa­la­lar men aýdandarda 5 myń ot­basy­na memlekettik organ­darǵa ha­bar­laspaı-aq ataýly áleýmet­tik kómek avtomatty túrde taǵaıyndaldy.

Tótenshe jaǵdaı rejimi keze­ńinde 4 myńǵa jýyq adamdy, onyń ishin­de balalardy qosa alǵan­da múge­­­dek­tikke qaıta qaraý merzimi avto­­­mat­ty túrde uzartyldy. Múge­dek­tik boıynsha járdemaqy buryn belgi­lengen toptar boıynsha tólenedi.

Tótenshe jaǵdaı kezeńinde jumyssyzdardyń jáne sýbsıdııa­lanatyn jumys oryndarynda jumys isteıtinderdiń eńbekaqy­syn jumys berýshilerden aqparat talap etpeı eńbek utqyrlyǵy ortalyǵy tóleıdi.

Sý tasqynynan zardap shekken jastardy shaǵyn nesıelendirý baǵdarlamasy boıynsha qaryz alýshylarǵa shaǵyn nesıeler bo­ıyn­sha tólemderdi keıinge qal­dyrý qamtamasyz etiledi, sondaı-aq basqa da memlekettik qoldaý shara­lary qarastyrylady. 2024 jylǵa arnalǵan kesteler bo­ıyn­sha barlyq tólemder 2025 jyl­dan bastap qarjylandyrý kezeńi­niń sońyna deıin kelesi tólemderge teń úlestermen bólinedi.

 

Mobıldi baılanys jáne ınternet

Uıaly baılanys operatorlary sý tasqyny aımaǵynda ornalasqan abonentterge tarıftik josparlarǵa (40-50 mın, 40-50 SMS jáne 7 kúnge 8-10 GB) qosymsha resýrstar qosty.

Sondaı-aq oqý úderisin úzdiksiz qamtamasyz etý úshin Qostanaı, Aqtóbe, Ulytaý, Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblystaryna «Starlink» termınaldarynyń jınaqtary jiberildi.