Ál-Farabı murasy baıyptaldy

Ǵulama ǵalymnyń baı mura­syn jańa qyry­nan zerttep, tyń zert­teýlerdi saralaýdy maq­sat etken «Ál-Farabı jáne qazaq halqynyń rýhanı murasy» taqy­ry­byndaǵy konferensııa­da otan­dyq jáne shetel farabı­tanýshylary bas qosty.

Jıyndy QazUÝ basshysy­ Janseıit Túı­mebaev ashyp, «Ál-Farabı fenomeni – shyn mánin­de teńdesi joq qubylys. Ol – uly oıshyl ǵana emes, adamzattyń rýhanı órleýine yqpal etken ǵulama ǵalym. El ǵalymdarynyń irgeli zertteýleri men izdenis jumystarynyń arqa­synda Ábý Nasyr ál-Farabı esimi mádenı rá­mizge, túrki mádenıeti men rýhanııatynan bas­taý alatyn qazaq mádenıetiniń qaınary re­tinde ulttyq maq­tanyshymyzǵa aınaldy. О́tken ǵasyrdyń alpysynshy jyldary Aqjan Ma­shanı, Aǵyn Qasymjanov, Muqash Býrabaev, Ánýar Álimjanov, Muzaffar Haırýllaev, ­Aý­dan­­bek Kóbesov, Artýr Sagadeev, Qubyǵul Ja­ryq­­baev Ál-Farabıdiń murasyn zerttep, na­sı­­hattaý isine ushan-teńiz úles qosty. Endi al­dyńǵy býyn farabıtanýshylardyń eńbek­te­rin keıingi jas ǵalymdar jalǵastyrýy kerek», dedi ol.

«Ál-Farabı – túrki álemine ǵana emes, ıslam álemine ózińdik lep alyp kelgen tulǵa. Onyń eńbek­teri men fılosofııa­lyq oılary áli kúnge deıin ózektiligin joǵaltqan emes. Sondyqtan Farabı eńbekterin, ǵylymı zertteýlerin jan-jaqty qarastyrý jumystary eshqashan toqtamaıdy dep sanaımyn. Osy turǵyda QazUÝ-da dástúrli túrde ótetin forým Ál-Farabı murasyn jańa baǵytta zertteýge mol múmkindik beredi», dedi óz kezeginde Túrkııa Respýblıkasynyń Almaty qalasyndaǵy bas konsýly Mýderrısoglý Evren. Al Iran Islam Respýblıkasynyń Almaty qalasyndaǵy bas konsýly Faǵanı Mýhsın:«Ábý Nasyr ál-Farabıdi Iran halqy uly ǵulamalardyń biregeıi retinde jaqsy tanıdy. Oıshyl medısına, fılosofııa, ǵylym, bilim jáne basqa da salalar boıynsha belsendi jumys istedi. Onyń árbir oıy, pikiri, paıymy óte qundy. Ol arab tiliniń leksıkasyn nyǵaıtýǵa súbeli úles qosyp, ǵylymdy ilgeriletýge, adam sanasyn damytýǵa septigin tıgizdi», dep atap ótti.

Sırııanyń Qazaqstandaǵy qurmetti konsý­ly Dereh Samır, Nur-Múbarak Egıpet ıslam máde­nıeti ýnıversıtetiniń rektory, pro­fessor Muha­m­med ál-Jındı, sheteldik ǵa­lymdar men fara­bı­tanýshylar baıandama ja­sap, ǵalym mura­synyń álemdik deńgeıdegi yqpa­lyna toq­tal­dy.

Taǵylymdy basqosýda Túrik halyqtary fılo­sofııa qoǵa­mynyń Qazaq komıteti men oqý ordasy ǵalymdarynyń bas­ta­masymen jaryq kórgen «Túrik fılosofııasynyń anto­­lo­gııasynyń» kóptomdyq kita­by­nyń tusaý­ke­seri ótti. Tórt tomdyq antologııaǵa uly dalany kóne zamannan beri meken­degen túrik halyq­tary men ulys­ta­rynyń fılosofııalyq jáne dinı-mıfologııalyq dúnıe­tany­myna qatys­ty mátin­der men olarǵa berilgen ǵylymı tal­­daý­lar engizildi. Ál-Farabı eńbek­­teriniń topta­masy berilip, adam­zat oıshyly ómir súrgen dáýirdegi túrik órkenıetiniń rýhanı bolmysy baıyptalǵan.

ALMATY