Bishkekte bes joldama buıyrdy

Jarysty erkin kúres sheberleri bas­tady. Bul básekede bes jerle­simizdiń tek ekeýiniń ǵana baǵy jandy. 97 kg salmaq dárejesindegi Álisher Er­ǵalı tusaýkeser kezdesýinde qyr­ǵyz­standyq Andreı Aronovtyń aıa­ǵyn kókten keltirse, jartylaı fı­nalda Ábýsaıman Habılamen biraz tiresti. Qytaıdyń namysyn qorǵaı­tyn qandasymyz da osal emes-ti. Ol – Azııa oıyndary men qurlyq chem­pıonatynyń júldegeri. Desek te óte saýatty taktıka ustanǵan Álisher Parıj Olımpıadasyna baq synaý qurmetine ıe boldy. 125 kg salmaqtaǵy Iýsýp Batyrmurzaevqa óz josparyn júzege asyrý úshin bozkilemge úsh márte shy­ǵýyna týra keldi. Ol pákstandyq Ánýar Zaman, qyrǵyz Aııal Lazarev jáne bahreındik Shámil Magomedovten basym tústi.

74 kg salmaqtaǵy Nurqoja Qaıpa­novtyń da joldama alýǵa jaqsy múm­kindigi boldy. Álem chempıonatynyń fınalısi alǵashqy eki qarsylasyn oısyrata utqanymen, Irannyń ataq­ty balýany Iýnes Emamıdiń aldynda dármensizdik tanyty. Sol sekildi Erasyl Muhtaruly (57 kg) men Maıys Álıev te (65 kg) artylǵan senimdi aq­tamady. Erasyl úndilik Aman Aman­nyń qarqynyna shydamasa, Maıys Shaýohýa Iýannyń tegeýrinine tótep bere alǵan joq.

Qazirgi kezde erkin kúresten Qa­zaqstan ulttyq quramasynyń qorjy­nynda úsh joldama bar. Joǵaryda esimderi atalǵan balýandarǵa qosa, Azamat Dáýletbekov te (86 kg) bıyl Olım­pııa oıyndarynda óner kórsetedi. Saqa sportshymyz ondaı qurmetke byltyr Belgradta ótken álemdik dodada bólengen edi.

Áıelder kúresinen ótken jarys­ta alty burymdymyz baq synady. Olar – Laýra Ǵanıkyzy (50 kg), Jul­dyz Eshimova (53 kg), Emma Tı­sına (57 kg), Irına Kýznesova (62 kg), Elena Shalygına (68 kg) jáne Jámıla Baqbergenova (76 kg). Biraq bul qyz­dardyń eshqaısynan qaıyr bolmady. Basty úmitimiz Baqbergenova biraz jerge deıin bardy. О́zbekstandyq Svetlana Oqnazarova men taıpeılik Hý Tze Changtyń tas-talqanyn shy­ǵarǵanda, endi ony eshkim toqtata almaıtyndaı kóringen edi. Biraq talaı dúbirli dodada daralanǵan Jámılaǵa sheshýshi tusta Iýan Van jer sıpatyp ketti.

Jasy áli 20-ǵa da kelmegen Laýra­nyń Qyrǵyzstandaǵy óneri jaqsy áser qaldyrdy. Onyń ózine degen senimdiligi men jankeshtiligi unady. Jyldam qımyldap, shuǵyl sheshim qabyldaı biledi. Táýekelge barýdan tartynbaıdy. Tehnıkalyq arsenaly da mol. Dál osy qasıetteri arqyly Laýra tájikstandyq Vatansultan Sha­­karshoeva men fılıppındik Jıah Pıngottyń ábden silikpesin shy­ǵardy. Desek te jartylaı fınalda tá­jirıbeniń azdyǵy syr berdi. Álem chem­pıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, úndistandyq Vanesh Phogat qazaq qyzyn esh qınalmaı utty.

Elishilik jarystarda qarsylas shaq keltirmeı júrgen tájirıbeli Tısına men Kýznesovanyń Bishkektegi básekege tym nashar daıyndyqpen kelgeni birden baıqaldy. Al ulttyq qurama bapkerleriniń 36 jastaǵy Eshimova men 37 jastaǵy Shalygınany ne maqsatpen osy týrnırge ákelgenin múldem túsine almadyq. Iá, olardyń el chempıonatynda top jarǵany ras. Biraq shaý tartyp qalǵan sportshylar joldama alǵan jaǵdaıdyń ózinde tórtjyldyqtyń basty dodasynda ne bitire alar edi? Jıyrmanyń bel ortasyndaǵy jalyndy jastar Juldyz ben Elenany «tútip jeıtini» aıdan anyq. Álde olar Parıjge jaı týrıst retinde baryp qaıtýdy kózdedi me? Tipten, ol jospar da júzege aspady. Qos ardagerdiń ornyna jastar aparǵanymyz áldeqaıda tıimdi edi. Kelesi aıda Ystanbulda ótetin sońǵy lısenzııalyq týrnırde osy jaǵy eskerilse deımiz.

Grek-rım kúresinen bes saıypqy­ranǵa senim artyldy. Oljas Syr­lybaı (97 kg) «shý» degende súrindi. Qandasymyz ortańqol japon balýany Iýrı Nakazatoǵa jol berdi. Oljastyń boıynan jeńiske degen qulshynys baıqalmady. Qalǵan tórt jigit jartylaı fınalǵa deıin jetti. Bul rette Aıdos Sultanǵalı (60 kg), Demeý Jadyraev (77 kg) jáne Álimhan Syzdyqovtyń (130 kg) qarsylastary asa azýly bolmaǵanyn aıta ketsek, esh aıyby joq dep oılaımyz. Al Meıirjan Shermahanbet (67 kg) ekinshi kezeńde Abror Atabaevpen aıqasty. 21 jastaǵy ózbektiń jas perisiniń Azııa chempıony, jastar arasyndaǵy álem jáne qurlyq birinshiliginiń jeńimpazy degen ataqtary bar. Túrli týrnırlerde Abrordyń Almat Kebisbaev, Ishar Qurbaev jáne Sultan Ásetuly sekildi sańlaqtardy súrindirgeni de esimizde. Biraq Bishkekte Meıirjan qarsylasyna esh múmkindik bermedi. Biraq jartylaı fınalda jankúıerler qazaqtyń marqasqa ulyn múlde tanymaı qaldy. Bolmaıtyn jerde qatelik jiberip, óz múmkindikterin utymdy paıdalana almaǵan Shermahanbet japondyq Kıotaro Sogabege ese jiberdi.

Al qalǵan úsh qandasymyz kózdegen maqsattaryna qol jetkizdi. Atap aıtsaq, Aıdos soltústikkoreıalyq Se Ýng Rıdiń ári de, beri de laqtyryp, aıqyn basymdyqpen utty. Demeý Oń­tústik Koreıanyń oǵylany Davon Lıden utylyp jatyp, sońǵy mınýt­ta san soqtyryp ketti. Álimjan men Roman Kım uzaq ýaqyt boıy ar­palysty. Ekeýi de qatty sharshap, ekinshi kezeńde aıaqtaryn ázer alyp júrdi. Kezdesý 7:7 esebimen aıaqtaldy. Jıǵan upaılarynyń sapasy jaǵynan qan­dasymyzdyń baǵy jandy. Iá, Syzdyqovtyń jeńiske jetkenine qýan­ǵanymyz ras. Biraq báseke bel or­taǵa jetpeı jatyp qandasymyzdyń qat­ty sharshap qalǵany unamady. Dál osyndaı kúrespen Álimhannyń alys­qa barmaıtyny anyq. Sondyqtan da qa­zaqtyń nar tulǵaly balýanyna dereý arada fýnksıonaldyq da­ıyn­­dyǵyn durystaý kerek. Al 87 kg sal­maqta jer­­lesterimiz beldesken joq. О́ıt­keni Nursultan Tursynov kózdegen maqsa­tyna kúni buryn qol jetkizgen edi.

Sóıtip, Bishkektegi jarysta Qazaq­stan­nyń 16 balýany baq synap, solardyń beseýi ǵana Pa­rıj Olım­pıadasynda óner kórsete­tin­derdiń tizimine qo­syl­dy. Olardyń ekeýi erkin kúres sheberlerine tıesili bolsa, úsheýin «klas­sıkter» ıelendi. Oǵan Álisher Erǵalı men Nursultan Tursynovtyń lısenzııa­syn qosyńyzdar. Barlyǵy – 7 joldama. Al qyzdardyń qorjyny – bos. Eń sońǵy lısenzııalyq týrnır endi 9-12 mamyr aralyǵynda Túrkııanyń Ystanbul qalasynda ótedi. Anadoly elinden bizdiń sportshylar baryn salýǵa tıis. О́ıtkeni Qazaqstan sekildi kúres ónerinde baı dástúri bar memleket úshin jeti joldamanyń azdyq etetini sózsiz.