Transshekaralyq ózenderdi tıimdi paıdalaný máselesi talqylandy

Qytaı Halyq Respýblıkasy Búkil­qy­taılyq halyq ókilderi jınalysy Turaqty komıtetiniń tóraǵasy Chjao Leszımen kezdesýde taraptar par­lamentaralyq dıalogten bastap eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyqqa deıingi kóptegen máseleni talqylady.

– Keıingi eki jyl Qazaqstan men Qy­taı tarıhyndaǵy mańyzdy kezeń bol­dy. Memleket basshylarymyzdyń kúsh-jigeriniń arqasynda ol jańa deń­geıge kóterildi. Bizdiń parlament­ter arasyndaǵy ózara is-áreket kósh­basshylarymyzdyń qol jetkizgen ýaǵdalastyqtaryn iske asyrýǵa baǵyt­ta­lýǵa tıis. Bizdiń ótken jyly jos­par­­lanǵan osy resmı saparymyz par­lament­aralyq baılanystardy jan-jaqty nyǵaıtýǵa jaqsy múmkindik beredi. О́tken jyly josparlanǵan osy resmı sapar Parlamentaralyq baılanysymyzdy odan ári arttyrýǵa septigin tıgizedi, – dedi Erlan Qoshanov.

Májilis spıkeri Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen júrgizilip jatqan júıeli ózgerister týraly, sondaı-aq Májilistiń qazirgi qyzmeti jaıly aıtyp berdi.

Qazaqstan depýtattary qytaılyq áriptesteriniń tájirıbesine, sonyń ishinde, jasandy ıntellekt pen tótenshe jaǵdaılarǵa qarsy kúres salasyndaǵy tájirıbesine erekshe qyzyǵýshylyq tanytty. Sonymen qatar Májilis tór­aǵasy transshekaralyq sý resýrstaryn tıim­di paıdalaný máselesine nazar aýdardy.

– Elderimizdiń úkimetteri arasynda transshekaralyq ózenderdiń sýyn bólý týra­ly ekijaqty kelisim ázirlenip jatyr. Biz osy mańyzdy kelisimge tezirek qol qoıa­myz dep úmittenemiz, – dedi Májilis tóraǵasy.

О́z kezeginde Chjao Leszı parlament­aral­yq yntymaqtastyq Qytaı men Qazaq­stan arasyndaǵy máńgilik jan-jaq­ty stra­­tegııalyq áriptestiktiń mańyz­dy bóli­gi ekenin aıtty. Sondaı-aq ol Máji­lis tór­a­ǵa­sy­nyń bul sapary eki­jaq­ty ynty­maqtas­tyqqa tyń serpin beretinine senim bildirdi.

– Keıingi jyldary Tóraǵa Sı Szın­pın men Prezıdent Toqaevtyń strategııa­lyq basshylyǵynyń arqasynda ekijaqty qarym-qatynasymyz qarqyndy damyp keledi. Qytaı aldaǵy ýaqytta da Qazaq­stannyń táýelsizdigin, egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qoldaı be­redi. Qy­taı árqashan Qazaqstannyń óz damý jolyn, onyń órkendeý men turaq­tylyqqa baǵyttalǵan syrtqy jáne ishki saıasatyn qoldaıdy, – dedi Chjao Leszı.

Taraptar ótken jyldyń qarasha aıyn­da vızasyz rejim engizilgen sátten bas­tap jáne Qazaqstannyń Qytaıdaǵy týrızm jyly ótkizilýine baılanysty eki el azamattarynyń ózara saparlarynyń aıtarlyqtaı artqanyn atap ótti. Olar muny úlken dıplomatııalyq jetistik dep atady.

Kezdesý barysynda spıkerler má­de­nıet, bilim berý salalarynda da serik­tes­tik­ti arttyrýǵa múddeli eken­de­rin aıtty. Eki eldiń astanalarynda Qa­zaqstan men Qy­taıdyń mádenı orta­lyq­tarynyń tezi­rek ashylýyna erekshe mán berildi. Kezde­sý sońynda Májilis spıkeri áriptesin Qazaq­stanǵa resmı saparmen kelýge shaqyrdy.

Sondaı-aq Erlan Qoshanov Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Halyqtyq saıası konsýltatıvtik keńesi Búkilqytaılyq komıtetiniń tóraǵasy Van Hýnınmen kezdesti. Tanymal qytaı saıasatkeri Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń reformalaryna joǵary baǵa berip, Qytaı ınnovasııa men sıfrlandyrý salasy boıynsha áriptestikke daıyn ekenin málimdedi.

– Biz Prezıdent Toqaevtyń basshyly­ǵymen Jańa Qazaqstan qurý jónindegi strategııalyq maqsattyń oryndalatynyna senimdimiz. Qazaqstannyń damýy men órkendeýine tyń serpin beretin ózara tıimdi yntymaqtastyqqa múddelimiz. Qy­taı tarapy elińizge senimdi tirek bolýǵa daıyn, – dedi Van Hýnın.

Ol Qytaı men Qazaqstannyń ózara berik qoldaýy ekijaqty kún tártibinen áldeqashan shyǵyp ketkenin erekshe atap ótti. Bul halyqaralyq jáne óńirlik isterde aıqyn kórinedi. Qytaı tarapy Qazaqstannyń jahandyq yqpalynyń ósýin jáne onyń halyqaralyq arenada daýys berý quqyǵyn arttyrýdy qalaıdy.

– Prezıdent Q.Toqaev 2029 jylǵa qaraı ishki jalpy ónimdi eki ese arttyrýdy strategııalyq maqsat etip qoıdy. Osy maqsatqa jetýde qazaqstandyq áriptesterimizdi qoldaımyz. Sondyqtan eki eldiń damý strategııalaryn úılestirip, saıası baılanystardy nyǵaıtý mańyzdy, – dedi qytaılyq saıasatker.

Van Hýnın jýyq arada Qazaqstan Parlamenti qabyldaǵan «Ulttyq qor – balalarǵa» zańynyń iske asyrylý barysyna qyzyǵýshylyq tanytty.

Erlan Qoshanov Prezıdent jarııa­laǵan ekonomıkalyq ózgerister Qytaımen ınfraqurylymdy jańǵyrtý, óndiristi, bank isin damytý jáne jańa ınvestısııa­lar tartý máseleleri boıynsha jańa múmkin­dikterge jol ashatynyn aıtty.

Qytaı Halyq Respýblıkasy tór­aǵa­sy­nyń orynbasary Han Chjenmen kez­desýde ekijaqty ekonomıkalyq ynty­maqtas­tyqtyń joǵary qarqyny atap ótildi.

– Jaqynda Siz Qazaqstan-Qytaı yn­tymaqtastyq komıtetin tabysty bas­qar­dyńyz jáne elderimizdiń dostyq áleýetin jaqsy bilesiz. Qazir energetıka, avtokólik qurastyrý, logıstıka, elektrondyq saýda salalarynda birqa­tar serpindi joba iske asyrylýda. Eki el arasyndaǵy ózara taýar aınalymy tarıh­taǵy eń joǵary deńgeıge – 41 mıllıard dollarǵa jetti. Munyń barlyǵy qysqa ýaqyt ishinde aýqymdy maqsattar qoıyp, orta merzimde saýda-sattyqty eselep arttyrýǵa múmkindik beredi, – dedi Májilis tóraǵasy.

QHR Tóraǵasynyń orynbasary óz sózinde dıplomatııalyq qarym-qatynas ornaǵan 30 jyl ishinde elderimiz tatý kórshi, jaqsy dos, senimdi serikteske aınaldy. Jańa altyn 30 jyldyqta Qytaı men Qazaqstan bar kúsh jigerin kósh­basshylarymyzdyń kelisimderin iske asyrýǵa baǵyttalýy kerektigine mán berdi.

– Biz yntymaqtastyǵymyzdy ınnovasııalar esebinen de ilgeriletýimiz kerek. Balamaly energııa, transshekaralyq elektrondy saýda, spýtnıktik telekommýnıkasııa syndy jańa salalarda baılanystarymyzdy tereńdetý qajet, – dedi Han Chjen.

Budan bólek, delegasııa músheleri «SANY Group» mashına jasaý kásiporny­nyń tynys-tirshiligimen tanysty. Bul – qurylys jáne arnaıy tehnıka kólikterin shyǵaratyn jáne satatyn álemdik reıtıng­tegi tórtinshi kompanııa.

Májilis delegasııasynyń resmı sapary búgin Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanynyń ortalyǵy Úrimshi qalasynda jalǵasady.