Sessııa aldynda Prezıdent Assambleıa tóraǵasynyń jańadan taǵaıyndalǵan orynbasarlary Iýrıı Shın men Lýgmar Býlarovty quttyqtap, olardyń birlikti nyǵaıtý, qoǵamdyq kelisimdi saqtaý isindegi jaýapty qyzmetine tabys tilegen bolatyn.
QHA tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Marat Ázilhanov Qasym-Jomart Toqaevqa buǵan deıin berilgen tapsyrmalardyń oryndalýy jáne Assambleıanyń XXXIII sessııasyna daıyndyq barysy jóninde esep berdi.
«Birlik. Jasampazdyq. О́rleý» atty HHHIII sessııada Memleket basshysy eldegi birqatar mańyzdy máseleni kóterdi. «Barshańyz kýá bolyp otyrsyzdar, qazir álemde túrli tabıǵat apaty kóbeıip barady. Qazaqstan da úlken qaterge tap boldy. Elimizdiń kóptegen aımaǵynda alapat sý tasqyny bolyp jatyr. Biz úshin eń basty maqsat – azamattardyń amandyǵy. Tasqyn bastalǵannan beri Qazaqstan halqy Assambleıasy belsendi ári úılesimdi jumys istep jatyr. Oǵan búkil el kýá. Jurtqa jan-jaqty kómek berý úshin dereý Assambleıanyń respýblıkalyq jáne aımaqtyq shtabtary quryldy. «Júrekten – júrekke» degen aýqymdy aksııa júrgizilip jatyr. Apat aımaqtaryna 1 500 tonnadan astam azyq-túlik jáne eń qajetti taýarlar joldandy», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy tabıǵı apattan zardap shekken azamattarǵa kómek kórsetýge Qazaqstan halqy Assambleıasy zor úles qosqanyn aıtty. Búkilqazaqstandyq birliktiń biregeı modelin qalyptastyrýda Assambleıa mańyzdy ról atqarady. Álemdik jahandanýdyń damý úderisteri qarqyndy júrgen shaqta álemde túrli geosaıası oıyn beleń alyp, jer sharynyń túkpir-túkpirinde soǵys órti tutanyp, adamzat balasyn alańdatatyn jaǵdaıǵa jetti.
Prezıdent byltyrǵy 27 sáýirde Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXXII sessııasynyń otyrysynda ulttyq birlik pen qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý máseleleri boıynsha Parlamentke depýtattyq birlestik qurýdy tapsyrǵan edi. Osyǵan oraı Parlament depýtattary «Bir el – bir múdde» depýtattyq tobyn qurýǵa bastamashy bolyp, Senat bıýrosy 2023 jylǵy 2 maýsymdaǵy qaýlymen depýtattyq topty tirkedi. Top quramyna Senat pen Májilis depýtattary kirdi.
Depýtattyq toptyń negizgi maqsaty – eldegi qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlik salasyndaǵy memlekettik saıasatty zańnamalyq qamtamasyz etýdi úılestirý, sondaı-aq Parlamenttiń azamattyq qoǵam ınstıtýttarymen, Qazaqstan halqy Assambleıasymen etnosaralyq qatynastardy ońtaılandyrý salasyndaǵy tıimdi ózara is-qımyl jasaý.
Bıyl 2 jáne 12 maýsymda ótken otyrystarda depýtattyq toptyń quramy saılanyp, erejesi men jumys jospary bekitildi, sondaı-aq Qazaqstan halqy Assambleıasy hatshylyǵy, etnomádenı birlestikter men Assambleıanyń qoǵamdyq qurylymdary basshylarymen kezdesý ótkizildi. Búgingi tańda depýtattyq top qyzmetin josparǵa sáıkes jalǵastyryp keledi. Aldaǵy atqarylatyn isterdi júıelep, jumys josparyn jasadyq.
Qazirgi álem etnomádenıetterdiń ózara árekettestigi men ózara yqpaldastyǵy aıryqsha mánge ıe. Jahandaný jaǵdaıynda etnostardyń damýy únemi nazar aýdarýdy qajet etedi. Álemniń 47 memleketine taralatyn «Dostyq-Drýjba» jýrnaly, 4 telearna, 5 telebaǵdarlama, 8 radıobaǵdarlama, 9 respýblıkalyq basylym, 100-den asa elektrondy aqparat quraly dostyq pen birliktiń nasıhatshysy bolýǵa tıis. Assambleıa janynan qurylǵan etnosaralyq qatynastar máseleleri jónindegi keńestiń jumysyn jandandyrý da mańyzdy.
Búgingi tańda Qazaqstanda etnosaralyq biregeılikti saqtaı otyryp, barlyq etnostyń teń mádenı damýy men ózin-ózi júzege asyrýyn qamtamasyz etetin qaǵıdattar negizinde etnosaralyq jáne mádenıetaralyq ózara is-qımyldy júzege asyrý óte mańyzdy. Osy oraıda Etnosaralyq turaqtylyqty saqtaý memlekettik saıasattyń negizi ekeni anyq. Ultaralyq kelisimdi saqtaý, elimizde turatyn etnos ókilderin ózara qurmetteý úrdisi jalǵasa berýge tıis.
Eldegi ulttyq qatynastardy odan ári úılestirý, qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlik salasyndaǵy memlekettik saıasatty qamtamasyz etý jónindegi sharalardyń tıimdi júıesin ázirleý jáne iske asyrýǵa asa muqııat qaraǵan abzal.
Bul mindetti sheshýde qazaq tiliniń memlekettik til retindegi mártebesin keńinen ornyqtyrý qajet-aq. Memleket basshysynyń «Qazaq tiliniń memlekettik til dárejesindegi deńgeıi kóterilip keledi. Qazaq tiliniń ultaralyq qatynas tiline aınalatyn ýaqyt keldi. Bul úshin barlyǵymyz jumyla áreket etýimiz qajet», degen sózin negizge alyp, jumyla jumys isteýimiz kerek.
Nurtóre JÚSIP,
Senat depýtaty, Parlamenttiń «Bir el – bir múdde» tobynyń jetekshisi
