Foto: ru.freepik.com
«Qazaqstannyń ýran jáne munaı óndiretin óńirlerindegi medısınalyq-bıologııalyq jáne ekologııalyq máseleleri» atty X respýblıkalyq konferensııanyń ashylý saltanatynda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Nurqan Sádýaqasov ortalyqtyń otandyq ǵylymdy damytýda mańyzy aıryqsha ekenin atap ótti.
– Radıobıologııa jáne radıasııalyq qorǵaý ǵylymı-zertteý ınstıtýty Úkimet alǵa qoıǵan mańyzdy mindetterdi oryndaýǵa kómektesip keledi. Aıtalyq, ınstıtýttyń ǵylymǵa qajetti kadrlardy daıarlaýda septigi mol. Halyqaralyq qyzmet baǵytynda da eleýli jetistikteri bar. Máselen, Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttigimen qosa Japonııanyń jáne Reseıdiń ǵylymı-zertteý ınstıtýttarymen birneshe kelisim jasaldy. Muny, árıne, sátti qadam dep aıtýǵa bolady, – dedi N.Sádýaqasov.
Astana medısına ýnıversıtetiniń rektory Kamaljan Nadyrovtyń aıtýynsha, oqý ornyndaǵy biregeı ortalyq ǵylymı-zertteý jumystaryna belsendi aralady.
– Qazir beıbit atomdy medısına men ónerkásipte qoldanýda ekologııalyq jaǵdaıdy, adamnyń qaýipsizdigin eskerý qajet. Bul – búginginiń basty talaby. Osy baǵytta Astana medısına ýnıversıtetiniń Radıobıologııa jáne radıasııalyq qorǵaý ǵylymı-zertteý ınstıtýty nátıjeli jumys istep keledi. 20 jyl buryn qurylǵan ınstıtýt medısına ǵylymyna úles qosyp, ýnıversıtettiń quramynda joǵary bilikti maman daıyndaıtyn elimizdegi irgeli zertteý ortalyqtardyń birine aınaldy. Biz bul ınstıtýttyń jumysyn ǵylymı-ádistemelik koordınasııalyq ortalyq retinde joǵary baǵalaımyz, – dedi K.Nadyrov.
Konferensııada ıondaýshy sáýlelenýdiń shaǵyn dozalarynyń radıobıologııalyq áseri, radıoekologııalyq ahýalǵa qatysty tyń derekter usynyldy. Sondaı-aq qyzmetkerlerdi radıasııalyq qaýipten qorǵaý, radıasııalyq qaýipti nysandardyń aımaǵynda turatyn halyqtyń densaýlyǵy týrasynda ózekti máseleler talqylandy. Buǵan qosa, ıondaýshy sáýlelenýdiń tómen deńgeıiniń bıologııalyq áseri, kásibı sáýlelenýge ushyraǵan adamdardyń jáne tehnogendi ózgergen radıasııalyq fony bar aýmaqtarda turatyn halyqtyń saýlyǵyn baǵalaý, ýran jáne munaı óndiretin óńirlerdegi radon qaýipsizdigi týrasynda túıindi derek pen dáıek aıtyldy. Mamandar qordalanǵan máselelerdi ashyp kórsetýmen shektelmeı, sheshimin de qarastyrdy.
Aqparat úshin aıtar bolsaq, atalǵan ınstıtýt 2004 jyly Radıobıologııalyq ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń negizinde professor Polat Qazymbetulynyń bastamasymen qurylǵan. 2010 jyly ataýy Radıobıologııalyq zertteýler ınstıtýty bolyp bekise, 2014 jyly Radıobıologııa jáne radıasııadan qorǵaý ınstıtýty retinde transformasııadan ótken.