Qýǵyn-súrgin jyldardyń azabyn ózge ulttar da az kórmegen. Ata jurtynan aýyp, kúshpen kóshirilgen kúrdterdiń birazy Eńbekshi qazaq aýdanynyń tóńiregine taban tiregen. Solardyń qatarynda Nadyrovtar áýleti de bar.
Bala jastan qıyndyqtyń qamytyn kıip, taǵdyrdyń ashy dámin tatqan Azız Baılıarulynyń esinde qalǵany qazaq halqynyń keń peıili men mol meıirimi edi. Ákesi «saıası tutqyn» retinde stalındik rejimniń qurbanyna aınalsa, anasy qaıtys bolyp, ózi 10 jasynda balalar úıine ornalasady. Kámelettik jasqa tolǵan soń Azız Nadyrov Túrgen pedagogıkalyq ýchılıshesin úzdik támamdap, Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń fızkýltýra fakýltetine oqýǵa túsip, joǵary bilimdi maman atanady. Stýdent shaǵynda sporttyq oıyndarǵa qatysyp, respýblıkalyq, eýropalyq chempıonattardyń jeńimpazy atanǵan Nadyrov otbasyn quryp, Jańashar aýylynda muǵalimdik eńbek jolyn bastaǵan. Qazaqy aýylǵa tastaı batyp, sýdaı sińip, aǵartý salasynyń damýyna qal-qadirinshe atsalysady. Aýyl jurtyn yntymaqqa uıytyp, jaqsylyqqa umtyldyrady. Osyndaı belsendiliginiń arqasynda 1963 jyly kúrdterdiń qutty qonysyna aınalǵan Aqbastaý orta mektebine dırektor bolyp bekıdi.
Bul aýylda qazaq, kúrd, orys, nemis, uıǵyr, ýkraın bar, saýsaq jetpes birneshe etnos ókili tatý-tátti tirshilik etip jatyr. Ulttar dostyǵynyń dánekeri bola bilgen Azız Nadyrov 8 bala ósirip, tárbıelegen. Tuńǵyshy Rashıd Nadyrov Ishki ister mınıstrligi salasynda qyzmet etse, ekinshi uly Nado Nadyrov áke jolyn jalǵastyrdy, al kishi uly Djamshıt Azızuly kásipkerlikti damytyp otyr.
Jalpy, Nadyrovtar otbasynda muǵalim mamandyǵyn meńgergenderi az emes. Qyzdary Gúlnar, Sanam men Sınam Nadyrovalardyń esimderi Eńbekshi qazaq aýdanynda qurmetpen atalady. Búginde bul otbasynyń japyraǵy jaıqalyp, 60-qa jýyq urpaǵy ár salada jemisti eńbek etip júr.
Aqbastaý aýyly turǵyndarynyń arqasúıer aqyl-keńesshisine aınalǵan aqsaqal 80-nen asqan jasynda dúnıe saldy. Halyqtar dostyǵyn nyǵaıtýǵa, bilim sapasyn kóterýge eseli eńbek sińirgen Azız Nadyrovtyń aǵartý salasyndaǵy eńbegi eskerýsiz qalmaı, «Qazaqstannyń eńbek sińirgen muǵalimi» atandy. Elimizdegi etnosaralyq birlik pen qoǵamdyq kelisimdi damytý isindegi qajyrly eńbegi baǵalanyp, birqatar marapatqa ıe boldy. О́negeli ómirinde Eńbekshi qazaq aýdany máslıhaty, men Almaty oblysy máslıhatynyń depýtaty bolyp ta ıgilikti istiń basy-qasynda qaltqysyz qyzmet etkeni el esinde. Jaqsylyq pen janashyrlyqtyń, qaıyrym men meıirimniń dánin ekken áke isin jalǵastyrýshy urpaqtarynyń biri – Nado Nadyrovtyń da osy kúni el birligi men yntymaǵyn arttyrýǵa qosyp júrgen úlesi orasan zor.
Birneshe jyldan beri Aqbastaý orta mektebiniń dırektory ári kúrd etnomádenı ortalyǵyna jetekshilik jasaıtyn Nado Nadyrov jas óskinge sapaly bilim, sanaly tárbıe berýdi sheber ushtastyryp keledi. Bilikti basshy jalpyǵa birdeı bilim berý aıasynda áleýmettik osal otbasylardan shyqqan talantty balalardy jan-jaqty qoldaýǵa, ujymdaǵy ustazdarǵa moraldyq, materıaldyq demeý kórsetýdi aldyńǵy orynǵa qoıǵan.
«Qıyn zamanda pana bolǵan qazaq halqynyń peıiline rızashylyǵymyzdy bildire otyryp, yntymaq-birligimizdi nyǵaıtýǵa, memlekettik tildi meńgerip, onyń qoldanys aıasyn keńeıtýge kúrd halqynyń ókilderi de aıryqsha atsalysyp keledi. Baýyrdaı bite qaınasyp ketken eki ulttyń salt-dástúrleri uqsas», degen Nado Nadyrov basty mindet – jastardy jalpyadamzattyq qundylyqtarǵa, otandyq patrıotızmge, bilimge baýlyp, eńbekqorlyq pen jaýapkershilikke tárbıeleý ekenin alǵa tartty.
«Ár kez «Kúshimiz – birlikte» ekenin esten shyǵarmaı, bárimiz birge elimizdiń ıgiligi úshin aıanbaı jumys isteýge tıispiz», deıdi Aqbastaý orta mektebiniń dırektory N.Nadyrov.
Qutty qonysqa aınalǵan Aqbastaý aýylynda turatyn kúrdterdiń arasynda uzaq jasaǵandar men kópbalaly otbasylar da kóptep sanalady. Atap aıtsaq, 92 jastaǵy qarııa Alo Alıev, 89 jastaǵy Razııa Alıeva, 87 jasqa kelgen Gúlızar Sardarova syndy aqsamaıly qarııalar men kópbalaly Qydyr Asanov, Teımýr Kalaev, Iýsýp Isaevtardyń tynys-tirshilikteri ózgelerge úlgi-ónege.
«Aýylymyzdyń sýy dertke shıpa, qasıetti sanalady. Sondyqtan Aqbastaý dep atalǵan. Bastaý sýyn tegin paıdalanamyz. Qaladan kelip, emdik úshin alyp ketetinder de bar. Taza sý ishken turǵyndardyń da nıeti túzý, yntymaǵy berik», deıdi mektep dırektorynyń orynbasary Marjan Myrzaǵulova.
Kúrd halqynyń bı ónerin kórsetip júrgen mekteptegi «Bahar» halyq bı ansambliniń jetken jetistigi az emes. Sınam Mamedova jetekshilik etetin ansambl quramyndaǵy ónerli órender «Kocharı» bıin naqyshyna keltire oryndap, talaı baıqaýda top jarǵan.
Al 1998 jyly Azız Nadyrovtyń uıytqy bolýymen qurylǵan kúrd etnomádenı ortalyǵy qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtýǵa, ulttyq salt-dástúrdi damytýǵa súbeli úles qosyp keledi. Etnomádenı ortalyqta 20 shaqty adam jumys isteıdi. Olardyń kúrd halqynyń ulttyq ónerin, salt-dástúrin dáripteýdegi orny aıryqsha. Shırek ǵasyrdan astam ýaqyttaǵy júıeli jumys jemissiz emes. Bıyl etnomádenı ortalyqtyń ujymy «Kel, shyrqaıyq!» jobasyna qatysyp, bas júldeger atanǵandaryn maqtan etedi.
Yntymaq uıasyndaı Aqbastaý aýylynyń kópultty turǵyndary «úlkenge – qurmet, kishige – izet» kórsetýdiń úlgisine aınalǵan.
Almaty oblysy
