Bilim • 15 Mamyr, 2024

Álemdik ǵylym haby kerek

140 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elordadaǵy Nazarbayev University-de Turaqty damý sheshimderin ázirleý jelisiniń (SDSN) 2-konferensııasy ótti. Jıynǵa Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, Belgııa, Nıderland, Germanııa, Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne О́zbekstannyń sarapshylary men ǵalymdary qatysty.

Álemdik ǵylym haby kerek

Konferensııada mınıstr S.Nurbek atal­ǵan jıyn zertteý or­ta­lyqtary men joǵary oqý oryn­dary arasyndaǵy koopera­sııa men yntymaqtastyqty keńeıtý úshin jańa múmkindik ashýǵa múmkindik beretinin aıtty. «Bizdiń kúsh-jigerimiz elimizde zertteý jumystarymen aınalysatyn múmkindiginshe kóp joǵary oqý ornyn qurýǵa baǵyttalǵan. Bul rette Qazaqstan ózin joǵary bilim men álemdik zertteýler haby retinde tanyta alatynyna senemiz. Jyl saıyn mınıstrlik jetekshi halyqaralyq ǵylymı ınstıtýttar men ýnıversıtetterge taǵylymdamadan ótýge 500 ǵalymdy jiberip otyr. Mundaı múmkindik ǵalymdarymyzǵa eýropalyq ınstıtýttarmen, jo­ǵary oqý oryndarymen birlesip, odan ári damý men áriptestikke baǵyttalǵan baǵdarlamalardy pysyqtaýǵa múmkindik beredi», dedi mınıstr.

NU Qazaqstandaǵy turaqty damý salasyndaǵy sheshimderdi ázirleý jónindegi BUU jelisi – SDSN-niń ulttyq bólimshesi sanalady. Osyǵan oraı NU BUU-nyń Turaqty damý maqsattaryna qol jetkizý úshin praktıkalyq sheshimderdi ázirleý men zertteý­ler júrgizý jónindegi dıalogti nasıhattaý baǵytynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq zertteý ýnıversıteti, Súleımen De­mırel atyndaǵy ýnıversı­tet, Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýnıversıteti, Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti, basqa da 25 otandyq ýnıversıtet pen ǵylymı zertteý ınstıtýtyn biriktirdi. SDSN-niń ulttyq bólimshesi sanalatyn NU prezıdentiniń mindetin atqarýshy, doktor Ilesanmı Adesıda: «Qorshaǵan ortany qorǵaý, energetıka jáne klımattyń ózgerýi salasyndaǵy tyǵyz yntymaqtastyq úshin elder men kontınentter arasynda tájirıbemen bólisý óte mańyzdy. SDSN Kazakhstan bazasy ýnıversıtetimizde ekeni­ne qýanyshtymyz jáne biz­diń strategııalyq damý jospary­myzǵa sáıkes SDSN osy salada aıtar­lyqtaı nátıjelerge qol jetkizýdi josparlap otyr. Sondaı-aq mınıstrliktiń qarjylyq qol­daýynyń nátıjesinde osy baǵyt­tarǵa jumsalatyn kúsh-jiger jandanady», dedi.

Al Eýropalyq komıssııanyń zertteýler jáne ınnovasııalar jónindegi bas dırektoratynyń ókili Kremena Mıleva klımattyń ózgerýine baǵyttalǵan zertteýler men ınnovasııalardy qar­jylandyrý jónindegi EO-nyń negizgi baǵdarlamasy Horizon Europe qoldaý quraldary týraly aıtty. Ǵylym qorynyń basqarma tóraǵasy Kamıl Aqatovtyń aıtýynsha, qor Horizon Europe aıasynda Eýropalyq odaq­pen nátıjeli jáne tıimdi ynty­maqtastyq qurýǵa múddeli. «Biz jetistikterimizdi bólisip qana qoımaı, sondaı-aq turaqty damý salasynda naqty nátıjelerge jetkizetin ortaq jobalar men zertteýlerge belsendi túrde qatysýǵa daıynbyz. Búgingi tańda Ǵylym qory Germanııa, Fransııa, Polsha, Bolgarııa jáne Túrkııanyń úılestirý ortalyqtarymen seriktestikti belsendi túrde damytyp jatyr», dedi K.Aqatov.

Qatysýshylar konferensııa alańynda «Qazaqstandyq zertteýler Eýropalyq odaqtyń halyqaralyq ınnovasııalyq jobalaryna qatysa ala ma?», «Ortalyq Azııa elderi klımat­tyń ózgerýi jáne áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerdi qa­laı sheship jatyr?», «Turaqty damý mádenıetin nasıhattaýda joǵary bilim salasy nelikten negizgi qatysýshy sanalady?» degen saýaldarǵa jaýap izdep, osyǵan qatysty taqyryptardy talqylady. Osyǵan qosa Bel­gııa, Nıderland, Germanııa, Qazaq­stan, Qyrǵyzstan, О́zbekstannan qatysqan sarapshylar men ǵa­lymdar eki kún ishinde bilim be­rý, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý, ener­getıka, memlekettik basqarý, úkimettik emes sektor sııaqty salalarda 2030 jylǵa deıingi turaqty damý salasyndaǵy ulttyq jáne óńirlik deńgeıdegi kún tártibin oryndaý quraly retinde lokalızasııalaý máselesin, sondaı-aq qatysýshylar joǵary bilimniń turaqty damýdy nasıhattaýdaǵy rólin talqylady.

Sońǵy jańalyqtar