Jyly sýy, jylýy bar jańa jataqhanalarǵa kóshirilgender alǵysyn aıtyp jatty. Turǵyndar alǵashqy kómek retinde 100 AEK alǵanda rıza bolyp qaldy. Odan ári Úkimet úıishi múlikterin alýǵa dep taǵy 150 AEK beretin bolǵanda tipten qýanysty.
Endi sý qaıtyp, apat eńserilgen soń evakýasııaǵa shyǵarylǵandar óz úıi – óleń tósegine qaıta bastaǵanda jappaı bolmasa da ishinara daý-damaı týyp jatyr. Árıne, burynǵy jaman úıleriniń ornyna eki bólmeli jaıly páter alǵandardyń qýanyshynda shek joq. Al mańdaı ter, taban aqysyna han saraıyndaı úı salyp, onyń nesıesin birneshe jyl boıy tirnektep tólep, ábden tıtyqtaǵan jandar bir aıǵa jýyq turǵan muzdaı sý sol úıleriniń tas-talqanyn shyǵaryp ketkende kóńiline kirbiń kirmeı, kózine jas almaı tura alar ma? Onyń ústine osyndaı kezde adam faktorynyń kerdeńdi keseli de bolmaı qalmaıdy. О́zi de qam kóńilde júrgen keıbir adamdardy bul da eseńgiretip tur. Biz bul arada sarapshylar men baǵalaýshylardyń jumysy týraly aıtyp otyrmyz. Olardy keledi dep kúni boıy tosqan jandarǵa kerdeńdeı kirip, bar-joǵy 10-15 mınýtta barlyq shyǵyndy ádil baǵalamaı, jeńil kórip, keseldi túıin jasap ketse, jany jaraly jandardyń kúızelmesine áddi joq. Tipti osyndaıǵa shydamaǵan bir azamat ózine-ózi qol da saldy.
Úıdiń mańyn jınap, tazalaıyn dese, baǵalaýshylar kelmeı, eki qoly jipsiz baılanyp otyrǵan turǵyndar narazylyq bildirip jatyr. Qala ákimi Serik Muhamedıev osy tarapta shaǵym aıtqandarǵa baǵalaýshylardy kútpeı, turǵyndar úıdiń ishin ózderi fotoǵa túsirip, sharýalaryn jasaı bersin degendi aıtty. Alaıda jurttyń betine ashy shyndyqty týra aıta almaıtyn ıi jumsaq bastyqtyń aıtqanyna sený qıyn. О́ıtkeni erteńgi kúni baǵalaýshylar sýretti kórip, «bul seniń úıiń emes, ótemaqyny kóp alý úshin barynsha qıraǵan úıdiń fotosyn kórsetip tursyń» dese, qarsy dálel keltirý qıyn.
S.Muhamedıevtiń aıtýyna qaraǵanda, baǵalaýshy mamandar ózimizde jetispeı, Qaraǵandy, Astana, Pavlodar qalalarynan qosymsha adamdar shaqyrylǵan eken. Tipti Qyzylordadan da baǵalaýshylar kómekke kelmek. «Biz zardap shekken árbir shaǵyn aýdanǵa baǵalaýshylardyń tobyn belgiledik. Bireýin toptyń basshysy etip qoıdyq, olar barlyq úıdi baǵalap, bizge qorytyndylaryn beredi», dedi ol.
Keıbir turǵyndarǵa eski úılerden páterler satyp áperiledi. Alaıda olardyń bir sharshy metriniń baǵasy 328 500 teńgeden aspaýy kerek. Eger zardap shegýshi «maǵan osy úıdi áperińder» dese, ákimdik barlyq qujatty daıyndap, qordan aqsha tóletedi. Sosyn bul úı ákimdiktiń balansyna alynady. Al zardap shegýshige ákimdik kelisimshartpen ol úıdi beredi, esesine burynǵy úıiniń jerin ákimdiktiń balansyna alady.
Sý tasqynynan oblys boıynsha 3 898 úıge zalal keltirilgeni anyqtaldy. Sonyń ishinde Petropavl qalasynyń sý basqan úıleriniń sany – 2 156. Qazir bulardan sý ketti, tek 7 úı áli sýda tur. Sýy qaıtqan 2 064 úı saraptalynyp, onyń 1 633-inde shyǵynnyń kólemi baǵalandy. Sarapshylar ázirge 277 úıdi qalpyna keltirýge bolmaıdy dep sheshti. Petropavl qalasy ákimdiginiń saıtynda kimderdiń úıi súriletini kórsetilgen tizim bar. Bul tizim jańartylyp otyrady.
Qalanyń eń úlken zardap shekken shaǵyn aýdany Oıqalada 1 383 úıge sý kirgen. Onymen kórshiles Teri zaýyty aýdanynda – 358, Zarechnyı kentinde 239 úı sý astynda qalǵan.
Sý basqan shaǵyn aýdandardaǵy kóshe attarynyń bári tegis oryssha eken. Buryn jazǵanymyzdaı, jaramsyz úılerdiń ornyna qazirdiń ózinde «Solnechnyı-2» shaǵyn aýdanyna 500 úıdiń qurylysy salynatyny belgili boldy. Qalanyń jergilikti turǵyndary sol jerde ósetin jańa kósheler, mektep pen alańdar ataýyn memlekettik tilde ataýdy usynyp júr. «Solnechnyı-2» degen shartty ataýdyń ózin de «Qyzyljar» shaǵyn aýdany dep resmı túrde ataý usynylyp jatyr. О́ıtkeni «Solnechnyı» degen at buryn da bar bolatyn, mynaý – ekinshisi. «El qarajatyna turǵyzylyp jatqan jańa shaǵyn aýdannyń memlekettik tilde atalýyna eshkim qarsy bolmas dep oılaımyz», desedi eljandy azamattar.
Soltústik Qazaqstan oblysy
