Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Ormandy órtten saqtaý – mańyzdy mindet. Keıbir qýańshylyq jyldary ormannyń órtke qaýiptiligi arta túsedi. Ásirese qýraǵan aǵashtary tazalanbaǵan, qalyń nýynyń arasy ashylmaǵan ormandarda órttiń tutanýyna sebep kóp. Sóndirilmegen temeki tuqylynyń ózinen-aq jel kóterse qýraǵan qalyń aǵash burq ete qalary sózsiz. Al órt kúshine bir minip alsa, qyzýy eshkimdi jaqyndatpaı, órtsóndirýshilerge qıyndyq týdyrady. Orman órti ósimdik, shóp-shalam, jabaıy janýarlar men ańdardyń bárin kúıdirip, mıkroklımatty buzady, topyraqtyń qunaryn joıady, aýanyń ekologııalyq jáne hımııalyq kórsetkishterin búldiredi. Sondyqtan ormandardyń órtenýine jol bermeý – ormanshylardyń, órtsóndirgishterdiń ǵana emes, jalpy halyqtyń mindeti.
Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy basshysynyń orynbasary Erlan Táshimovtiń aıtýyna qaraǵanda, ormandardyń órt qaýiptiligi maýsymy qar ketken sátten bastalyp, kúzgi jańbyr bastalatyn ýaqytqa deıin sozylady. Sondyqtan ormandy órtten qorǵaý isi sharýashylyqtarda qar ketpeı bastalady. О́rtke qarsy kúresetin materıaldyq-tehnıkalyq baza nyǵaıtylyp, jańa tehnıkalar men agregattar alynady. Qazir 12 orman sharýashylyǵynda 25 órtsóndirgish mashına bar. Sonymen birge órttiń taralýyn shekteý úshin jer jyrtýǵa paıdalanylatyn 87 traktor, patrýldik avtomobıl, 38 sý saqtaıtyn syıymdylyq, jedel habar jetkizetin 810 radıostansa bar.
«О́rt qaýipsizdigi máselesine óte saq qaraımyz. Barlyq sharýashylyq pen ormandy paıdalanýshylardyń órttiń taralýyna jol bermeıtin mıneraldy jolaqtardy júrgizýin qatty qadaǵalaımyz. О́rtke qarsy kúreste jańadan shyqqan tehnologııalardy engizýdi de únemi eskerip otyramyz. Qazir 11 sharýashylyqta órtti beınekórinis arqyly tabý múmkindigi bar 16 ınteraktıvtik keshen 20-22 metr bıiktiktegi munaralarǵa ornatylǵan. Sonymen birge orman qoryn baqylaıtyn 3 dron bar», deıdi E.Táshimov.
Bulardan basqa bıyl oblystyq bıýdjettiń esebinen orman sharýashylyqtaryna 300 mln teńgege 2 órtsóndirgish mashına, 8 dóńgelekti traktor jáne 12 kvadrorkop alynyp, taratylyp berilgen. Qazir sharýashylyqtar materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtaý normatıvi boıynsha 87 paıyzǵa qamtylǵan.
Oblystyq TJD basshysynyń orynbasary Dmıtrıı Rastıhınniń aıtýyna qaraǵanda, bıyl órt qaýiptiligi maýsymy bastalǵannan beri 14 ret qaý shóp pen qoqystar janyp, órt 3,4 gektar jerdi qamtyǵan. Alaıda orman órti áli bolǵan joq. Byltyr 6 ret orman órti bolyp, ol 28,6 gektar jerge jaıylǵan.
Bıyl tasqynnyń kúshtiliginen kóptegen ormanda áli sý tur. Sondyqtan utqyr toptardyń ormandardy aralap, reıdter júrgizýi de tómendep ketken. Bıyl olardyń sany 209 ret bolǵan, al byltyrdyń sáıkes merziminde jasalǵan reıdter sany 247 edi. «О́rttiń jaıylýy óte qaýipti jáne turǵyndardy ásirese osyndaı órt alańdatady. Keıingi úsh jylda óńirimizde birneshe úlken órt bolyp, 12 turǵyn úı men 200-deı saıajaı qurylystaryn joq qyldy. Ásirese byltyr mamyr aıynda Bereke shaǵyn aýdanynda bolǵan órttiń qasireti zor boldy. Bul órt 9 turǵyn úıdi qurtyp, 2 úıdi jaramsyz etip ketti. Sondyqtan órt qaýipsizdigine jalpy halyq bolyp saqtyq jasaýymyz kerek», dedi D.Rastıhın.
Soltústik Qazaqstan oblysy
