Qoǵam • 24 Mamyr, 2024

Balany oqýǵa qalaı yntalandyramyz?

500 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Bilim ynta men yqylaspen, qyzyǵýshylyqpen qabyldansa, balanyń tulǵalyq damýyna zor yqpaly bolady. Moıyndaý qajet, keıingi jyldary oqýshylardyń oqýǵa degen yntasy birshama tómendedi. Munyń birneshe sebebi bar: ol qazirgi tańdaǵy aqparattyń kóptigi, oqýshylardyń nazaryn alatyn dúnıe, áleýmettik jeliler, ǵalamtor, túrli oıyndar óte kóp. Sonyń saldarynan qazirgi bilim berý salasynda úlken túıtkildi másele tur. Ol – oqýshylardyń oqýǵa degen yntasyn arttyryp, nazaryn ustap qalý.

Balany oqýǵa qalaı yntalandyramyz?

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Keıingi jyldary bi­lim salasy úlken ser­pilister men ózgeri­terdi bastan ótkerdi. Qazirgi oqýshylardyń oılaý júıesi tym jyldam damyp keledi. Oqýshynyń qajettilikteri men onyń deńgeıine saı sabaqty qurylymdap, ony saýatty jos­parlaý qazirgi tańda óte ózekti. Uly ustaz Ybyraı Altyn­sa­rınniń «Oqyǵandy kóńilge, yqylaspen toqyńyz!» degen jyrynyń túpki máni tereń. Alǵan bilimin kókiregine túıip, odan ózine bir sabaq almasa, qur jattap alǵan bilimniń balanyń bolashaǵy úshin eshqandaı mańyzy joq. Oqýshyny oqýǵa yntalandyrý úshin, ne úshin oqý kerek, jalpy bilimniń adam ómirinde qundylyǵy qandaı? Osy suraqtyń jaýabyn balanyń sanasyna quıa bilý kerek. Ǵalamtordyń sıqyrly áleminde balanyń nazaryn ózine tartyp, túrli qyzyldy-jasyldy qyzyǵymen sabaqqa qaraýǵa mursha bermeıdi. Muǵalimniń bul turǵyda basty qarýy – sabaqta qoldanylatyn tıimdi, qyzyqty, tabysty, sapaly ádis-tásilder. Ol úshin balanyń qyzyǵyshylyǵy men qajettiligin eskerý qajet. Balalar jańa tehnologııany tym jyldam ıgeredi. Sabaqqa qatysty oıyn úlgisindegi qyzyqty ádisterdi qoldanyńyz. «Oqyǵanyńdy aıtpa, toqyǵanyńdy aıt» degen halyq danalyǵynda oqýshynyń ár sabaqtan bir oı túıýi mańyzdy ekendigin bildiredi. Oılanýǵa daǵdylandyratyn ádister, ony tulǵa retinde pikiri mańyzdy ekenin kórsete bilgende, ár oqýshynyń ıdeıasyn tereń saraptaǵanda, sabaqtyń túrli formatta, ártúrli róldik oıyndarmen ótkizgende oqýshynyń sabaqqa yntasy artady. Yntasyn oıatyp, qyzyqtyryp ótkizilmegen sabaq oqýshynyń jadynda uzaq saqtalmaıdy.

Zamanaýı muǵalimderdi tol­ǵandyratyn máseleler kóp. Sonyń eń negizgisi – oqýshyny oqýǵa qalaı yntalandyrýdyń syry. Qazirgi balalarda nazardy shoǵyrlandyrýda, bilimge shynaıy yqylaspen kirisip oqýda úlken másele bar. Ony sheshý úshin ustazdar qaýymy únemi izdenip, jańa ádisterdi oılastyryp, ıdeıalaryn damytyp otyrady. Kez kelgen isti ynta-yqylaspen oryndasa, onyń nátıjesi de kóp kúttirmeıdi. Qorytyndy oıym, oqýshylardyń oqýǵa yntasyn oıata bilgen ustaz oqýshylardyń bolashaǵynyń jarqyn bolýy­na jasap jatqan eń uly isi. Oqýshy kezden oqýǵa yntasy oıansa, ol ómir boıy izdenýge, damýǵa, ósýge, jańa nárseni bilýge qushtar bolady. Bul – tabysty tulǵanyń basty qasıeti. Tabysty tulǵa qalyptastyrýda oqýshylardyń oqýǵa yntasyn oıata bileıik!

 

Aınagúl TABÝLDINA,

Qazaq tili men ádebıeti muǵalimi

 

Qaraǵandy oblysy,

Qarqaraly aýdany