Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
1998 jyly Soltústik Qazaqstannyń energııa jáne jylý qýatyn óndirý men taratý salasy «Aksess-Indastrıaz» kompanııasynyń basqarýyna berilgen. Bul kompanııa Ekibastuz óńiriniń kómir karerlerine ıelik etip alǵan ataqty olıgarhtardyń enshisinde ekeni belgili. 2007 jyly olar ataýyn ózgertip «Ortalyq-Azııa jylý-energetıka kompanııasy» AQ dep atalǵan. «Sevkazenergo» AQ – osy birlestiktiń eń iri kompanııalarynyń biri. О́zderiniń aqparatyna qaraǵanda, osy kompanııanyń arqasynda 580 myńdaı soltústikqazaqstandyq elektr qýatyn alyp jáne 206 myńdaı adam jylýmen jabdyqtalyp otyr.
2023 jyly oblys ortalyǵyna beriletin elektr qýatynyń halyqtan alatyn tarıfi 1 kvt/saǵatqa – 15 teńge 99 tıyn, al jylý qýaty 1 kvt/saǵatqa 15 teńge 39 tıyn bolyp keldi. Osynyń ózi kompanııa ortasha dep kórsetetin 15 teńge 35 tıynnan artyq.
Energetıka mınıstrliginiń 2018 jylǵy 14 jeltoqsandaǵy №514 buıryǵyna sáıkes «Sevkazenergo» AQ úshin bekitilgen tarıfterdiń shekti mólsheri 18 teńge 61 tıynnan aspaıtyny belgilengen. Osy buıryqqa 2023 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy buıryǵymen engizilgen ózgeristerde mınıstrlik 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap tarıfterdiń kóterilýi 1 kvt/saǵatqa 2 teńgeden kóp aspasyn dep eskertken. Alaıda kompanııalar ondaı talapty saqtap otyrǵan joq. Sonyń ishinde «Sevkazenergo» AQ óndiretin elektr qýatynyń eń joǵarǵy tarıfi 2024 jylǵa 18 teńge 61 tıynnan aspaýy kerektigine qaramaı aqpan aıynan bastap elektr qýatyn halyq úshin 1 kvt-saǵatqa 19 teńge 20 tıynǵa arttyrdy. Osynyń ózi Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń oblystyq departamentimen kelisildi dep jarııalandy.
Demek burynǵy tarıfti 3 teńge 85 tıynǵa kóterdi. Bul – halyqtyń turmysta qoldanatyn tarıfi, al ortasha alǵanda tarıftiń artýy 27 teńge 52 tıynǵa jetken. Sonyń ishinde halyqtyń óndiriske qoldanbaı tek turmysta qoldanatyn energııasynyń tarıfi qosymsha qun salyǵyn qosa eseptegende – 19 teńge 20 tıyn bolsa, turmystyq emes jaǵdaıǵa, mysaly aýla ishindegi shaǵyn óndirister, sonyń ishinde satý úshin nan pisiretin pesh, avtomobıl jóndeýge qoldanylatyn energııanyń 1 kvt-saǵaty – 31 teńge 21 tıyn. Memlekettik bıýdjetten qarjylandyrylatyn barlyq zańdy tulǵaǵa – 38 teńge 90 tıyn. Al áleýmettik mańyzy bar taýar óndiretin kásiporyndar úshin tarıf – 27 teńge 52 tıyn. Sóıtip, turǵyndarǵa arnalǵan tarıf 3 teńge 20 tıynǵa ósse, zańdy tulǵalarǵa ol – 4 teńge 8 tıynǵa, bıýdjetten qarjylandyrylatyn mekeme-uıymdarǵa – 4 teńge 97 tıynǵa, áleýmettik taýarlar óndiretin kásiporyndarǵa 3 teńge 85 tıynǵa artyp otyr.
Elektr qýatyn arttyrýdyń sebebin kásiporyn basshylary birneshe sebepterge silteıdi.
«Biz «KEGOC» AQ Ulttyq elektr júıesin paıdalanamyz. 65 paıyz elektr qýatymyz solardyń júıesimen taraıdy. Olardyń tarıfi óskendikten biz de ósirýge májbúrmiz. Sondaı-aq elektr qýatyn jetkizetin basqa da elektr júıeleriniń tarıfi óskendikten biz de ósiremiz. Tarıfterdi ósirýden bizge túsetin paıda 3 paıyz ǵana. Bul – azyq-túlik, kıim, bári qymbattap jatqanda bizdiń qyzmetkerlerimiz ben jumysshylarymyzdyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa jumsalady», deıdi «Petropavlenergııasatý» JShS bas dırektory Maǵaýııa Saǵyndyqov.
Al jylý energııasynyń tarıfi 1 sharshy metrge 27 teńge 96 tıyn bolyp 2018 jyldan beri ózgerissiz tur. Shyǵarylǵan barlyq jylý qýatynyń 64 paıyzyn turǵyndar tutynady. Jylý eseptegish quraldary joq turǵyndar sany barlyq 77,2 myń tutynýshynyń 26%-yn nemese 20 myńyn ǵana quraıdy.
Kórip otyrǵanymyzdaı, soltústikke elektr energııasyn beretin kompanııa tarıfterin Energetıka mınıstrligi bekitken shekten biraz asyryp jibergen. Baǵanyń kúnde ózgerýine kóndikken halyq ony ańdaı da almaı qalady. Osyndaı jaǵdaıda «Sevkazenergosbyt» (energııa satý) JShS Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń oblystyq departamentine 1 kvt/ saǵat elektr energııasynyń tarıfin bıznes qaýymdastyǵyna 7,1 paıyzǵa, ıaǵnı 27 teńge 87 tıynnan 25 teńge 88 tıynǵa deıin túsiretinin málimdedi. Bul sheshim 2024 jylǵy 1 maýsymnan kúshine enetin bolady.
Elektr qýatyn óndiretin kásiporynǵa mundaı myrzalyq Memleket basshysynyń baǵany kóteretin deldal qurylymdardy qysqartý kerek degen tapsyrmasynyń aıasynda, Úkimettiń jasaǵan naqty isteriniń arqasynda bitip otyr. Munyń rettelý joly tutynýshylardyń rettelmegen elektr qýatyn jetkizýshi uıymdardan elektr qýatyn kepildi túrde jetkizetin «Sevkazenergosbyt» JShS-ǵa ótýiniń arqasynda iske asty. Rettelmegen uıymdardyń ózi deldal qurylymdar bolatyn. Sóıtip, buryn deldaldardyń yqpalynda bolǵan Petropavl qalasy, Shal aqyn, Maǵjan Jumabaev, Qyzyljar, Mamlıýt, Esil, Jambyl, Tımırıazev aýdandarynyń bıznes qaýymdastyqtary elektr qýatyn óndirýshiden týra alyp, tómendetilgen tarıfke qol jetkizdi. Al óndirýshi óziniń tutynýshylar naryǵyn arttyrǵan soń tarıfti tómendetýge qarsy bolmasy belgili.
Soltústik Qazaqstan oblysy
