Sýretti túsirgen – Jangeldi ÁBDIǴALYM
«Aıala» qoǵamdyq qory Qaraǵandy oblysynda kásibı baǵdarlaý baǵytyndaǵy jumysty qolǵa alǵandaryna kóp boldy. «Kásibı baǵdarlaý» jobasynyń maqsaty – balalar úıleri men mektep-ınternattardyń balalaryn áleýmettik beıimdeýge kómektesý», deıdi qordyń vıse-prezıdenti Natalıa Eskova.
– Bilim berý mekemeleriniń balalary oqýyn bitirgennen keıin ómir súrýge, oqýdy jalǵastyrýǵa jáne jan-jaqty damýǵa kómektesetin paıdaly praktıkalyq daǵdylardy meńgerip, jumys tapqanyn qalaımyz. Mektep-ınternat nemese balalar úıin izdep, olardyń qajettilikterin anyqtaımyz. Demeýshiler taýyp, qajetti jabdyqtardy satyp alyp beremiz. Osy joly Cummins Qazaqstan kompanııasy demeýshi bolýǵa nıet bildirdi, – deıdi ol.
Máselen, aımaqtaǵy «Tańsholpan» arnaýly áleýmettik qyzmetterge muqtaj balalardy qoldaý ortalyǵynyń tárbıelenýshileri qordyń ıgiligin sezinip keledi. Eki jyl boldy, qor qoldaýymen ashylǵan tigin sheberhanasynda is tigýdi úırenip keledi. Minekı, bıylǵy kýrsty 15 bala bitirip otyr.
Ortalyqtyń dırektory Serik Ámirhanov tigin sheberhanasynyń arqasynda balalar bir isti meńgerdi deıdi. «Erte kásibı baǵdarlaý bul balalar úshin mańyzdy. Olar keıin bolashaǵyn qura alatyndaı mamandyq tańdaýy kerek. Bizden shyqqannan keıin balalar osynda ıgergen kásipteri arqyly ózin-ózi asyraı alatyndaı bolýy kerek. Bıyl sheberhanaǵa jańa jabdyqtar ákelindi. Bul balalardyń qulshynysyn arttyrdy», – deıdi ortalyq dırektory.
№18 jalpy bilim beretin mekteptiń 9-synybynda oqıtyn Aıjan Ramazanqyzy kýrsty oıdaǵydaı támamdap shyqqandardyń biri.
– Kýrsqa bastalǵannan beri qatysyp kelemin. Birde-bir saǵatyn jibergen emespin. Sonyń arqasynda tigýdi úırendim. О́zime jazǵy jeıde tigip aldym. Mundaı kásip kóńilime erekshe jaqty. Budan basqa sporttyq úıirmelerge qatystym. Osy jerde úırengenimdi paıdalanyp, bolashaqta Qaraǵandy ýnıversıtenine dızaınerlik mamandyqqa túskim keledi, – deıdi jas tiginshi.
Kýrsty júıeli júrgizgen arnaıy maman, kásibı tiginshi Anastasııa Býgınova sheberhana jabdyqtaryna demeýshilik kórsetken Cummins Qazaqstan kompanııasyna aıryqsha rıza.
– Basynda biz qarapaıym tigin túrlerinen bastadyq. Keıin kúrdeli dúnıelerge kóshtik. Kosmetıka salatyn kishirek sómkeni qyzdar ózderi tigip shyqty. Astary syrylǵan. Jastyqsha, aljapqysh, shoper tikti. Sonymen qatar jańa quraldardyń arqasynda balalar kıimge, shoperge sýret, jazý jabystyrý tehnıkasyna deıin meńgerdi. Bolashaqta qyzdar óndiriste isteı alady, óz isin bastaı alady, termopress arqyly logotıp jabystyra alady. Sheberhanadaǵy barlyq jabdyqtan bastap, mata, ıne-jipke deıin Cummins Qazaqstan kompanııasy alyp berdi. Bul úshin kompanııaǵa alǵys bildiremiz, – deıdi A.Býgınova.
Budan bólek, ortalyqta slesarlyq-tokarlyq iske baýlıtyn sheberhana bar. Ony da ashyp bergen osy qor. Jyl boıy isteıtin jylyjaı, kovorkıng ortalyǵy, horeografııa, grafıka, dybys jazý stýdııasy, týrızm úıirmeleri, fotostýdııa, sporttyq seksııalar bar.
Bilim basqarmasynyń bas mamany Olga Tokýbaeva jyl saıyn arnaýly mekemelerdi 70-80 adam bitiretinin aıtady.
– Bıyl 74 túlek bitiredi dep otyrmyz. Kolledjge, joǵary oqý oryndaryna túspekshi. Qazirgi ýaqytta jetim jáne ata-analar qamqorlyǵynsyz qalǵan 518 stýdent bar. 38 kolledjde túlekterdi jumyspen qamtamasyz etý isi jolǵa qoıylǵan. Qazirgi kezde jetim jáne ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń qatary aıtarlyqtaı azaıyp keledi. Munda turaqty turatyn jetim, ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar jáne ýaqytsha toptar bar. Olar munda jarty jylǵa deıin qalady. Ata-anasynyń mátebesi anyqtalǵansha. 84 balanyń 21-i – ýaqytsha turatyndar, – deıdi O.Aleksandrqyzy.
Munymen qosa, erekshe bilim berý qajettiligi bar balalardy qoldaý ortalyǵynda da kásibı baǵdarlama baǵytyndaǵy jumys júıeli deýge tolyq bolady. «Kondıterlik is» jáne «Meıramhana isi» baǵyttary boıynsha ortalyqtyń 27 tárbıelenýshisi kásibı baǵdarlaý kýrsynan ótti. Mundaǵy oqytýdy Qaraǵandy tamaqtaný jáne servıs kolledjiniń oqytýshylary júrgizgen. Oqý jyly bastalǵannan beri úırengenin qorytyndylaǵan jetkinshekter arnaıy sertıfıkattaryna qol jetkizdi.
Erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalardy qoldaý ortalyǵynyń dırektory Dáneker Seısekına kásibı baǵdarlaýdyń oń nátıjesinde tórt bala Qaraǵandy tamaqtaný jáne servıs kolledjine oqýǵa túskenin aıtady. Odan bólek, bıylǵy eki túlek osy oqý ornyna túsýdi josparlap otyr. Úsh bala byltyrdan beri «Hanı» dámhanalarynda barısta bolyp jumys istep júrgenin jetkizdi.
– Bizdiń kásiptik baǵdarlaý tolyǵymen tájirıbelik turǵydan júrgiziledi. Biz tárbıelenýshilerimizdiń áleýmettenýine basymdyq beremiz. Barlyq bastama men joba bilim basqarmasymen kelisiledi. Bul kýrs mine, aıaqtaldy. Biraq bul is jalǵasyn tabady dep oılaımyn. Basqa baǵyttar boıynsha kýrs uıymdastyrýymyz da múmkin. Jalpy, kýrs balalar úshin qyzyqty boldy. Keıterıng, úıden taǵam daıyndaý qazir úlken suranysta jáne óte tabysty is. Tárbıelenýshilerimizdiń belgili bir isti meńgerip, bolashaqta maman bolǵanyn qalaımyz. Osyndaı paıdaly jáne qajetti oqytýdy uıymdastyrǵany úshin Cummins Qazaqstan kompanııasy men «Aıala» qaıyrymdylyq qoryna alǵys aıtamyz, – deıdi ortalyq dırektory D.Seısekına.
Yntymaqtastyqqa ynta kórsetken Qaraǵandy servıs jáne tamaqtaný kolledji dırektory Quralaı Ábenova da mundaı nátıjeli áriptestikti aldaǵy ýaqytta ármen qaraı jalǵastyrýǵa nıetti ekenin jetkizdi.
Balalardy «Kondıterlik is» kýrsy boıynsha oqytqan Vıktorııa Rıabseva bir jyl ýaqyt ishinde balalarǵa ábden baýyr basyp qaldym deıdi. Keler jyly da mundaı ıgilikti isti jalǵastyrǵysy keletinin aıtyp otyr.
– Táttiler, fýrshettik tiskebasar pisirýdi, dastarqan jaıýdy úırendi. Qordyń qoldaýynyń arqasynda kondıterdik jabdyqtar men buıymdardyń kerekti barlyq túri bar. Balalar onyń barlyǵyn qoldanýdy úırendi. Sabaqta áýeli teorııa aıtylady, keıin ózderi jasap kóredi. Balalarǵa bastapqyda qıyndaý boldy, olar munda tamaq istemeıdi. Olarmen kóp jumys istegennen be, olardyń boıyndaǵy qandaı da bir erekshelik bilinbeıdi. Bastysy, olardyń qulshynysy – joǵary. Qor ruqsat etse, bul isti kelesi jyly da jalǵastyrǵymyz keledi. О́zim jazǵy demalys kezinde kelýdi josparlap júrmin, – deıdi ol.
Erekshe balalar úshin mańyzy zor mundaı kásiptik baǵdarlaý jobasy ázirge oblysymyzda osy eki ortalyqta ǵana júzege asyp jatyr.
– Biz Oqý-aǵartý mınıstrligi ókilderine osy jobalar týraly aıttyq, ony barlyq óńirge engizý qajettigin de usyndyq. Sebebi kásibı baǵdarlaý jobasy eki ortalyqta da nátıjeli ekenin kórip otyrmyz. Balalardyń ynta-yqylasy, qyzyǵýshylyǵy joǵary. Biz úshin olardyń áleýmettik ortaǵa sátti beıimdelýi birinshi kezekte, – deıdi qordyń vıse-prezıdenti.
Qaraǵandy oblysy
