Taǵzym • 31 Mamyr, 2024

Qasiretti jyldar: Tarıh, taǵzym, taǵylym

170 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Búgin el tarıhyndaǵy eń azaly kezeńniń biri – Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúni.

Qasiretti jyldar: Tarıh, taǵzym, taǵylym

Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»

Derekterge súıensek, HH ǵasyrdyń birinshi jartysynda 125 myńnan astam adam qýǵyn-súrginge ushyrady. Olardyń 25 myńdaıy atyldy. Osy qaraly jyldary eli­miz kóleminde GÝLAG-tyń 20-dan astam lageri ornalasty. Jazyqsyz jazalan­ǵan­dar qatarynda kóptegen memleket jáne qoǵam qaıratkeri, ult zııalysy bol­dy. Ultymyz alapat ashtyqtyń da zardabyn tartyp, orny tolmas shyǵynǵa ushy­rady. Ujymdastyrý naýqany qazaq baıtaǵyn buryn-sońdy bolmaǵan asa aýqymdy apatqa uryndyrdy.   

Sońǵy jyldary halqymyz bastan keshken náýbet jyldardyń sebep-saldaryna taǵy da bir tereń úńilip, shynaıy baǵa berý úrdisi tyń qarqynmen beleń aldy. Oǵan Prezıdent Q.Toqaevtyń «Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komıssııa týraly» Jarlyǵy eselep ekpin berdi. Komıssııa jumysynyń negizgi baǵyttary belgilenip, maqsat-mindetteri aıqyndalǵan soń, túrli baǵytta eleýli jumys atqaryldy.

Shań basyp jatqan arhıvtik qujattar júıelenip, saralanyp, tom-tom zerde kitaptary jaryqqa shyqty. Burynǵylarǵa qosymsha 311 myń zańsyz qýǵyn-súrginge ushyraǵan azamat aqtaldy. Zulmat jyldarǵa ǵylymı baǵa berý, jazyqsyz qurban bolǵandardy ádil, negizdi aqtaý jumys­tary áli de jalǵasady. Solaqaı saıasattan japa shekken otandastarymyzǵa qatysty tarıhı ádilettik qaıtkende qalpyna kelýge tıis. Bul – memlekettiń de, qoǵamnyń da paryzy.

Tarıhymyzdaǵy náýbetti kezeń týraly taǵylym bizdi biriktire túsedi. Osy rette Qazaqstandaǵy túrli etnos ókilderiniń tar zamandaǵy qıyndyqtary da zerttelip-zerdelene beredi. Biz árqashan saıası qýǵyn-súrgin jáne ashtyq qurbandarynyń rýhyna taǵzym etip, esimderin máńgi este saqtaımyz.