Kómek pen qalpyna keltirý jumystary jalǵasýda

Birlik bar jerde tirlik bar deıdi. Bul sózdiń negizi bizdiń elimizdiń halyq­taryna qaratylyp aıtylsa kerek. О́zara senim men baýyrlastyq jáne adamı izgi qasıetterdiń nyshany qazir aıqyn ańǵarylýda. Sebebi, búkil qa­zaqstandyqtardyń bir-birine degen osy dostyǵy men meıirimdiliginiń arqasynda ǵana sý basqan aımaqtarǵa kómek qolyn sozý syndarly túsinistikke ulasty. Atyraý, Qostanaı, Qyzylorda, Shyǵys Qazaqstan, Aqtóbe jáne t.b. oblystardan sý alǵan aımaqtardaǵy qınalǵan jandardyń jaǵdaıyna sál de bolsa qoldaý bolsyn degen halyqtyq kómektiń mańyzy artýda. Mine, bul oraıda bir baıqaǵanymyz, ýaqytsha qıynshylyqqa qarsy turýdaǵy shydamdylyqqa uıystyrǵan basty jaýapkershilik synalar sáttegi ister barysy qandaı dárejede ekendigi endi anyq kórinip jatyr. Sonyń birqataryn keshe Tótenshe jaǵdaılar komıtetiniń resmı ókili Rýslan Imanqulov ta aıtyp berdi. Onyń aq qaǵazǵa tizilgen baıandama mátinine qaraǵanda, sý tasqynyna qarsy sharalardy qamtý qalyptaǵydaı qarqyndy jalǵasyp jatqan kórinedi. Osyndaı jumystardyń arqasynda búginde erigen qar sýyn sorý jáne burý arqasynda 2 288 úıden sý shyǵarylǵan. 16 200 evakýasııalanǵan adamdardyń 14 631-i óz úılerine oraldy. Evakýasııalaý pýnktterine 499 adam ornalastyrylǵanymen, áli de 1070 adam týysqandarynda qaldy, deıdi ókil. Aqmola oblysynda sý aıdyndary jaı-kúıine úzdiksiz monıtorıng júrgizilýde. Qutqarý quralymdarynyń kúshteri men quraldary joǵary ázirlik rejiminde tur. Selınograd aýdanynyń Aǵanas aýylynda adamdardy ótkizý men azyq-túlikti tasymaldaý uıymdastyryldy. Jol tósemin qalpyna keltirý jumystary bastaldy. Aqmola oblysynyń qutqarýshylary táýlik boıy kezekshilik atqarýda. Talapker aýylynda erigen qar sýyn sorý jumystary jalǵasýda, aýyldan barlyǵy 3 980 tekshe metr soryldy. Orazaq aýylynda turǵyn úılerdiń mańyna bóget úıý jáne ınertti materıaldar tóseý jumysy júrgizilýde. Qosymsha 275 tonna ınertti materıal ákelingen. Inertti materıaldar salynǵan qaptardy daıyndaý jumystary da júrgizilýde, barlyǵy 2 170 qap daıyndalyp qoıylypty. Osy jumystarǵa qutqarý bólimshelerinen, Ulttyq ulannan, jergilikti atqarýshy organdar men basqa da tartylǵan uıymdardan 116 adam atsalysyp, 11 birlik tehnıka jáne 2 qaıyq qatystyryldy. Qaraótkel aýylyndaǵy turǵyn úılerdiń mańyna bóget úıý jáne qorshaý jumystary jalǵasýda. Jumystardy júrgizý úshin 4 460 tonna ınertti materıal ákelingen. Qorǵaljyn aýdanynyń Keńbıdaıyq aýylynyń 12 turǵyny aldyn ala jergilikti mekteptiń ǵımaratyna evakýasııalandy. Onda bógendi bekitý jumysy júrgizilýde. Qazirgi ýaqytta onyń 350 m. tusy bekitildi, ınertti materıal salynǵan 1000 qap tóseldi. Jumystarǵa qutqarý bólimshelerinen, jergilikti atqarýshy organdardan jáne basqa da tartylǵan uıymdardan 135 adam, 6 birlik tehnıka jáne 2 qaıyq tartyldy. Aqmola oblysy avtomobıl joldarynyń 5 ýchaskesinde erigen qar sýy aǵyp jatyr. Zaqymdalǵan ýchaskelerge aparatyn joldarda eskertý belgileri qoıylǵan. Sý aǵyp jatqan jol boıynyń júrýge bolatyn shetterinde dabyl belgisi bar baǵandar ornatylǵan. Qaraǵandy oblysynda táýlik boıy patrýldeý jáne sý deńgeıin baqylaý toqtatylǵan joq. Mundaǵy oblystyq TJD jedel-qutqarý jasaǵynyń qutqarýshylary Qaroı aýylyna qaıyqpen adamdardy aparyp, ákelip jáne olarǵa gýmanıtarlyq kómek jetkizýdi jalǵastyrýda. Aqtoǵaı aýdany Qarasý aýy­lynda sý deńgeıiniń tómendeýi baıqaldy. Kıevka-Jaraspaı avtojoly arqyly erigen qar sýynyń ótýi toqtady. Qazir jol tósemderin qalpyna keltirý boıynsha jumys júrgizilýde. Alaıda, Kıevka kenti men Qaroı aýyly arasyndaǵy kópir sý ótýine baılanysty jabyldy. Shyǵys Qazaqstan oblysynda Besqaraǵaı aýdany Glýhovka aýylynda sý sorý jáne turǵyn úılerden erigen qar sýyn burý jumystary jalǵasýda. Onda IIM bólimsheleri men jergilikti atqarýshy organdardan 45 adam shyǵyp, 8 birlik tehnıka jumys isteýde. Aıagóz jáne Jarma aýdandarynyń avtojoldarynda qalpyna keltirý jumystary júrgizilýde. Pavlodar oblysynda avtojoldardyń zaqymdalǵan ýchaskelerin qalpyna keltirý boıynsha jumystar jalǵasýda. Soltústik Qazaqstan oblysynda Esil aýdany Korneevka aýylynda qutqarý bólimsheleriniń kúshterimen tasqynǵa qarsy is-sharalar jalǵastyrylýda. Shal aqyn, sondaı-aq Taıynsha, Tımırıazev, Qyzyljar aýdandary avtojoldarynyń 4 ýchaskesinde erigen qar sýynyń aǵýy toqtamaı tur. Degenmen, búgingi kúni respýblıka bo­ıynsha avtomobıl joldarynyń búlingen 172 ýchaskesiniń 122-si qalpyna keltirildi. 23 138 metr ýaqytsha bógender turǵyzyldy, 484 878 tekshe metr erigen qar sýy soryldy, 97 217 ınertti materıaldar salynǵan qap tóseldi. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, qıyndyqqa tap bolǵan jandarǵa elimizdiń ár túkpirinen gý­ma­nıtarlyq kómek jetkizý jalǵasyp jatyr. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan».