Aımaq úshin strategııalyq mańyzǵa ıe jáne bul baǵytta jumys isteı alatyn respýblıkadaǵy jalǵyz keshen – Beıneý astyq termınaly. Jalpy aýdany – 12 760 sharshy metr. Qajetti óndiristik ınfraqurylym tolyǵymen qarastyrylǵan. Kópfýnksıonaldy keshenniń jobasy batys aımaqty azyq-túlikpen qamtamasyz etýge jáne áleýmettik mańyzy bar negizgi taýarlar baǵasyn turaqtandyrýǵa múmkindik beredi.
Bıyl «Evrazııa Trans Logıstık» JShS-nyń ıelik etýimen Beıneý astyq termınalyn qalpyna keltirý jumystary bastaldy. Mańǵystaý oblysynyń ákimdigi «Halyq» qorynan qarjy alyp, «Kaspıı» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasymen birlese otyryp, atalǵan termınal jumysyn qalpyna keltirý jáne odan ári jumys isteýge baǵyttalǵan is-sharalardy úılestirýdi qamtamasyz etedi.
«Halyq» qorynyń basqarýshy dırektory Narıman Ábilshaıyqov iri óńirlik kásiporynnyń jumysyn qalpyna keltirý dándi daqyldardy saqtaý syıymdylyǵynyń tapshylyǵyn edáýir qysqartýǵa múmkindik beretinin, áleýmettik jáne ekonomıkalyq jaǵynan óńirdiń damýyna septigin tıgizetin iri jobalarǵa qoldaý qajet ekenin jetkizdi. Jalpy quny 3,8 mlrd teńge bolatyn jobanyń tehnıkalyq jumystaryn júrgizýge sheteldik mamandar tartylǵan. Joba Mańǵystaý oblysynyń naryǵyn unmen, jemmen úzdiksiz qamtamasyz etýge, aýyl sharýashylyǵy ónimderin eksportqa logıstıkalyq tizbekpen jetkizýge negizdelgen.
Bir mezette 100 myń tonna astyqty syıǵyzyp, táýligine 400 tonna un shyǵara alatyn termınalda jylyna 25 myń tonna kebek óndirilmek. Quzyrly organ ókilderiniń aıtýynsha, termınaldyń júk aınalymy jylyna 2 mıllıon tonna bolýy múmkin. Nysandy iske qosý arqyly 200-ge tarta adamǵa jumys ornyn usynýǵa, úı janýarlaryn jetkilikti mólsherde jemmen qamtamasyz etýge múmkindik týady. Sońǵy jyldary qýańshylyqtan óńirdiń aýyl sharýashylyǵy aıtarlyqtaı zardap shekken bolatyn, sondyqtan termınal ónimi tek turǵyndar úshin emes, tórt túlik úshin de mańyzdy bolyp tur.
«Qys kezinde kebek pen jemge degen qajettilik jyl saıyn 25-28 myń tonnaǵa deıin artady. Beıneý astyq termınalynyń iske qosylýy Mańǵystaý oblysyndaǵy bul suranysty tolyq qanaǵattandyrady. Qazir kebek Qostanaı oblysy, Batys Qazaqstan oblysy men Reseıden tasymaldanyp otyr. Kórshi elde olardyń óndirisi arzan bolǵanymen, tasymaldaý ónimniń ózindik qunyn arttyrady. Jergilikti óndiris kólik tasymalyn eseptegende, shyǵyndy 15-20%-ǵa deıin azaıtady. Osylaısha, biz basqa óńirlerden keletin ónimnen bas tarta alamyz», dedi Mańǵystaý oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Qazbek Táshimov.
«Mańǵystaý ónerkásiptik palatasy» ZTB tóraıymy Merýert Qulymbaevanyń aıtýynsha, qurama jem óndirisi oblystyń barlyq eldi mekeni sııaqty Beıneý óńiriniń mal sharýashylyǵyna da qoldaý bolmaq. Iаǵnı endi jem Mańǵystaý jáne Atyraý oblysy turǵyndary úshin qoljetimdi bolady.
«Beıneý astyq termınalynyń jumysy joǵary suryptaǵy, sondaı-aq birinshi jáne ekinshi suryptaǵy bıdaı unyn shyǵarýǵa múmkindik beredi», dedi ol.
«Evrazııa Trans Logıstık» JShS dırektory Jańbyrbaı Dospaev Beıneý astyq termınaly qaıta jandansa, ónimderdi О́zbekstan, Tájikstan, Aýǵanstan sııaqty shetelderge eksporttaý josparlanyp otyrǵanyn aıtty.
«Premer-mınıstrdiń orynbasary Serik Jumanǵarın osyǵan deıin Aýǵanstan Premer-mınıstriniń orynbasary Abdýl Ǵanı Baradarmen kezdesýde Aýǵanstanǵa otandyq astyq pen un jetkizý kólemin ulǵaıtý úshin Beıneý termınalynyń múmkindigin qarastyrýdy usynǵan bolatyn. Qazaqstan Aýǵanstan naryǵyna osy taýarlardy jetkizip otyrǵan jáne jetkizetin senimdi seriktes ekenin aıtyp ótti. Termınalda barlyq qajetti óndiristik ınfraqurylym bar. Ol ónimdi ári qaraı eksportqa tasymaldaý úshin qurlyqtaǵy tıeý qoımasy termınalynyń fýnksııalaryn oryndaı alady. Osyǵan baılanysty Mańǵystaý ónimderin Aýǵanstanǵa eksporttaý bizdiń óńirge ǵana emes, jalpy Qazaqstanǵa da mýltıplıkatıvti ekonomıkalyq tıimdilik beredi», deıdi Jańbyrbaı Dospaev.
Bir jyl ishinde Mańǵystaý oblysyna 70 myń dollarǵa jýyq somaǵa 245,8 tonna bıdaı uny, 551 myń dollar somasyna 440,2 tonna makaron ónimderi ımporttalǵanyn aıtady.
«Mańǵystaý oblysy qajettiligin ózimizdegi óndiristiń unymen qamtamasyz etý mańyzdy. О́ńirimizde mundaı zaýyttyń bolýy tasymaldaý shyǵynyn ońtaılandyrýǵa, nan-toqash ónimderiniń qunyn arzandatýǵa, basqa oblystardan da, kórshi elderden de un ımportyna táýeldilikti tómendetýge múmkindik beredi. Zaýyttyń elevatorlyq jabdyǵy 100 myń tonna dándi daqyldy saqtaýǵa, astyq tazalaý men keptirý jabdyǵynyń qýaty saǵatyna 30 tonna ónim óndirýge jetedi. Keshen tolyǵymen avtomattandyrylyp, aspırasııalyq júıemen qamtamasyz etilgen. Sondaı-aq táýligine 150 tonna jáne 250 tonna bolatyn eki untaqtaý kesheni, syıymdylyǵy 400 tonna dıirmen súrlemi bar», dep tanystyrdy «Kaspıı» ÁKK departament dırektory Saǵynbek Sultanǵalıev.
Mańǵystaý oblysy
