Senat kelisimdermen kelisti

Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetekshiligimen keshe palatanyń osy jyldaǵy alǵashqy jalpy otyrysy ótip, onda depýtattar ózderin tolǵandyrǵan máseleler boıynsha saýaldaryn jarııa etti. Sondaı-aq, kún tártibine shyǵarylǵan birqatar halyqaralyq zańdyq qujattardy qarap, ratıfıkasııalady. Aldymen depýtattar Qazaqstan men Katar úkimetteri arasyndaǵy Tabysqa salynatyn salyqtarǵa qa­tysty qosarlanǵan salyq salý­­dy boldyrmaý jáne salyq salý­­dan jaltarýǵa jol bermeý týra­ly kelisimdi jáne osyǵan sáı­kes hattamany ratıfıkasııalaý týra­ly zań jobasyn qarady. Keli­simge hattama 2014 jylǵy 19 qań­tar­da Astanada jasalǵan eken. Keli­simniń maqsaty – ınvestısııa­lar úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý jo­lymen Qazaqstan men Ka­tar ara­syndaǵy ekonomıkalyq ynty­maq­tastyqty nyǵaıtý jáne keńeıtý. Jáne de halyqaralyq shart qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý úshin de jasalǵan kórinedi. Ýaǵdalasýshy memleketterdiń árqaısysy salyq tóleýshige bir ret salyq tóleý múmkindigin qam­ta­masyz etedi. Sondaı-aq, kelisimde tabystyń paıda bolý kózi bolyp tabylatyn memlekette dıvıdendterge, paıyzdarǵa jáne roıaltıge tómendetilgen mólsher­lemeler boıynsha salyq salynýy múmkin erejeler de kózdelgendigin aıta ketken jón. Zań jobasy depýtattar tarapynan qoldaýǵa ıe boldy. Budan keıin senatorlar Má­ji­lis maquldaǵan «2000 jyl­ǵy 7 shil­dedegi Qazaqstan Respýb­lı­ka­synyń Úkimeti men О́zbek­stan Res­pýblıkasynyń Úkimeti ara­syndaǵy Azamattardyń ózara sapar­larynyń sharttary týraly ke­lisimge ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qarady. 2012 jylǵy 7 qyr­kúıekte Astanada jasalǵan Hatta­maǵa sáıkes Qazaqstan men О́z­bekstan azamattarynyń Tarap­tar­dyń aýmaǵyna kelýi, shyǵýy, tranzıtpen ótýi, sondaı-aq, ýaqytsha bo­lýy úshin qujattar tizbesine óz­gerister men tolyqtyrýlar en­gizý kózdelgen. Ishki ister mınıstri Qal­mu­han­bet Qasymovtyń aıtýyn­sha, qujattar tizimine qosymsha dıp­lomatııalyq pasport pen О́zbekstan azamatynyń bıometrııalyq pas­porty, osy eldiń 16 jasqa tol­maǵan azamatynyń kýáligi jáne qaıtyp oralýǵa arnalǵan kýálik qosylyp otyr. Bul rette, zań jobasy boıynsha pikir bildirgen senator Qýanysh Aıtahanov Oń­tústik Qazaqstan oblysynda 700 myńnan astam adam shekaralas aımaqta turatynyn jáne óńirde 400 myńǵa tarta ózbek aǵaıyn bar ekenin atady. Depýtattyń sózine qaraǵanda, Qazaqstan shekarasynan turǵyndar eshqandaı kedergisiz ótedi eken. Al О́zbekstan shekarasynan óter kezde ótkizý beketterinde 2-3 saǵat nemese jarty kún turyp qalatyn kórinedi. Sondyqtan da Qazaqstan Úkimeti tarapynan osy máselege yqpal etilýin suraǵan depýtat bul eki el halqyna da yńǵaıly bolǵan bolar edi degendi aıtty. Senatordyń usynysynan keıin palata zań jobasyn qabyldady. Keshegi otyrysta «Shekara­ara­lyq sý arnalary men halyqaralyq kól­derdi qorǵaý jáne paıdalaný týraly konvensııanyń 25 jáne 26-baptaryna túzetýdi ratıfıkasııa­laý týraly» zań jobasy da palata qaraýyna usynyldy. Ol boıynsha baıandama jasaǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asyljan Mamytbekov Sý konvensııasyna Helsınkı qalasynda 1992 jyly qol qoıylǵanyn jáne ol 1996 jyly kúshine engenin jetkizdi. Túzetýlerdiń kúshine enýi aýmaǵynda transshekaralyq ózenderdiń sý resýrstarynyń basym bóligi qalyptasatyn eldermen shekaralasatyn memleketter úshin asa mańyzdy kórinedi. Depýtattar talqylaı kele, konvensııanyń 25 jáne 26-baptaryna engizilgen túzetýlerdi de ratıfıkasııalady. Májilis maquldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Janýarlardyń saýlyǵy jónindegi dúnıejúzilik uıym arasyndaǵy Janýarlardyń saýlyǵy jónindegi dúnıejúzilik uıymnyń Aýsyl boıynsha sýbóńirlik úılestirý keńsesin Astana qalasynda qurý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy da qoldaý tapqandyǵyn aıta ketý kerek. Otyrys sońynan Senat depýtattary óz saýaldaryn jarııa etti. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».