Birikken Ulttar Uıymynyń qyzmetkerleri «Myńjyldyqtyń maqsaty» kedeıshiliktiń aldyn ala belgilengen merziminen de buryn baqylaýǵa alynǵanyn málimdep, jarııaǵa jar saldy. Biraq táýelsiz sarapshylar mundaı shadyman kóńil kúıden ázirge aýlaqtaý otyr. Olar áli de bolsa, «áliptiń artyn baǵýdy» jón kóretin sııaqty.
Eske sala keteıik, 2000 jyly BUU-nyń 193 eliniń ókilderi saltanatty jaǵdaıda absolıýtti kedeıshilikti joıý jóninde mámile jasasqan bolatyn. Qaǵaz júzine órnektelip túsken sol jolǵy «Myńjyldyqtyń maqsaty» atty qujat eń aldymen 2015 jylǵa deıin planetada kúndik tabysy 1,25 dollarǵa jetpeıtin adamdar sanyn 1990 jylǵa qaraǵanda eki esege qysqartýdy kózdeıtin edi. Alaıda, búgingi málimetter kórsetip otyrǵandaı, ol meje alynbaǵan.
«Belgilengen mejeler kókjıekten kórinip turǵan shaqta, biz barlyq saladaǵy ilgeri jyljýshylyqty jaqsy baqylap otyramyz. Keń aýqymdy ekonomıkalyq jáne qarjylyq daǵdarysqa qaramastan, biz kóp nárseni júzege asyra alamyz, – dep jurtty qýandyrýǵa asyqty BUU Bas hatshysynyń orynbasary Vý Hýnbo. – Álemdik qoǵamdastyq bul maqsattardyń qolǵa alynǵanyna maqtanýlary tıis. Kedeılikti kemitý jónindegi maqsatqa 5 jylda qol jetti. Qazir 1990 jylǵa qaraǵanda, absolıýtti kedeıshilikte turatyndar sany 700 mln. adamǵa kemidi».
Degenmen, sarapshylar qaýymyn bul jańalyq qatty ashyndyryp otyr. Planetadaǵy kedeıshilik problemalarymen aınalysatyn bedeldi uıymdardyń biri – «Tórtinshi álem» qyzmetkerleri BUU-nyń kúmándi tásildeme arqyly jasap otyrǵan tujyrymdamasynda qatelikter kóp bolǵandyqtan, kedeılik sapynda ómir súrip jatqandar sany anaǵurlym azaıtylyp kórsetilgenin baıandady. Olar Ulttar Uıymyn bul máselege ǵylymı turǵyda kelýge shaqyrady.
Venesýelanyń shekteýli tómengi baǵamen memlekettik azyq-túlik satatyn dúkenderindegi tártipti kúzetip turǵan polıseılerge satyp alýshylardyń qujattaryn muqııat tekserý tapsyryldy. Osydan bastap atalmysh dúkender júıesine árbir memlekettik qyzmetker aptasyna eki ret qana kelip, kerekti azyq-túlik ónimderin alyp turady.
Immıgrasııalyq qyzmet qyzmetkerleri, sondaı-aq, saýda núkteleri mańaıyna arzan baǵaǵa satyp alynǵan azyq-túlikterdi qaıta saýdalap, kontrabandalyq jolmen kórshiles jatqan elderge jóneltý úshin keletin sheteldik alaıaqtardyń joldaryn kesý de júkteldi. Basylym aqparaty boıynsha, eldegi «qara bazarlardyń» ózinde taýar tapshylyǵy biline bastaǵan.
Quqyq qorǵaý organdary qazir jappaı tártipsizdik oryn alyp ketýinen saqtanyp, turmystary tómen otbasylary úshin arzan baǵaǵa taýar satatyn magazınder janynda da úzdiksiz kezekshilik etetin boldy. Al eldiń bylaıǵy turǵyndaryna sút nemese un sekildi birinshi kezektegi taýarlardy satyp alý úshin dúkenderdegi kezekterde saǵattap turýǵa týra keledi.
Tapshy taýarlardy satý kezindegi dúrbeleń jergilikti bılik organdaryn da ártúrli shekteýder engizýge májbúr etip otyr. Aıtalyq, Iаrakýı shtatynda kezekke túnnen kelip turýǵa tyıym salyndy. Muny shtat gýbernatory Hýlıo Leon Eredııa mundaı belsendilikke negizinen alypsatarlardyń beıim keletindigimen túsindirdi.
Eldiń prezıdenti Nıkolas Madýro munaıdyń baǵasy taǵy da tómendeı túskenin jetkizdi. Buryn Karakas elge keletin valıýtalyq quıylymnyń 95 paıyzyn osy munaıdan alatyn edi. Al AQSh «ekonomıkalyq soǵys» jarııalaǵaly beri syrttan keletin qarjynyń qorjyny kúrt tómen túsip ketti. Úkimet energııa tasymaldaýdan túsetin qarjylardy negizinen óziniń saıasatyna qoldaý bildirip otyrǵan áleýmettik jaǵynan az qorǵalǵan toptardy qoldaýǵa jumsaıtyn edi.
Madýro bıýdjetti toltyrý úshin Qytaıdan 20 mln. dollar kóleminde qaryz alatyn bolyp kelisti. Ol munaı baǵasyn kóterý úshin munyń aldynda Iran jáne Saýd Arabııasy basshylyqtarymen kezdesti. Bulardyń birinshisinen qoldaý alǵanymen, kelesisi buǵan múldem jyly yńǵaı bermedi. Sodan keıin Venesýela prezıdenti Reseıge keldi.
Munaıdyń barreliniń baǵasy ústimizdegi toqsannyń sońynda, ıaǵnı naýryz aıynyń aıaǵynda 31 dollarǵa deıin tómendeıdi. Bank of America Merrill Lynch sarapshylary osyndaı boljam jasap otyr. Al Merrill Lynch sarapshylarynyń túsindirýinshe, munaı baǵasynyń bulaısha qatty quldyraýyna osy kezge deıin onyń kóp qorynyń jınaqtalyp qalǵany basty sebep bolmaq. Atap aıtqanda, 2015 jyldyń ekinshi toqsanynda Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderinde (EYDU) munaıdyń qory 2,83 mlrd. barrelge jetip, byltyrǵy jyldyń osy ýaqytymen salystyrǵanda 180 mln. barrel shamasynda asyp túspekshi.
Alaıda, bıylǵy ekinshi toqsanda AQSh taqtatas munaı óndirý kólemin amalsyz qysqartqaly otyr. Sol kezde munaıdyń barreliniń baǵasy 43 dollardyń tóńireginde turady. Jalpy, Merrill Lynch sarapshylarynyń boljamy boıynsha, Brent markaly munaıdyń 2015 jylǵy ortasha baǵasy 52 dollardyń, al WTI munaıy 50 dollardyń shamasynda bolady.
Birikken Ulttar Uıymynyń deregi boıynsha, qazirgi tańda qarjylaı daǵdarystyń, tabıǵı apattardyń, azyq-túlik baǵalarynyń ósýi men soǵys qımyldarynyń saldarynan álemniń 2,2 mlrd. adamy «kedeıliktiń nemese kedeı derlik haldyń» qamytyn kıip otyr.
BUU Damý baǵdarlamasynyń (BUUDB) Tokıoda ótken jıynynda oqylǵan baıandamada aıtylǵandaı, kúlli álemdegi kedeıshiliktiń alatyn úles salmaǵy kishkentaı bolǵanymen, kún sanap ósip kele jatqan teńsizdik pen «qurylymnyń osaldyǵy» burynǵysynsha eń qaýipti tus kúıinshe qala bermek. Qazir artta qalǵan jáne damýshy 91 memlekettiń 1,5 mlrd.-qa jeteqabyl turǵyny naǵyz taqyr kedeıliktiń zardabyn shegip otyrsa, taǵy 800 mln. adam osyǵan qulaýdyń eń shetki sheginde tur.
«Jer sharyndaǵy 1,2 mlrd. adam kúnine ekvıvalenti 1,25 dollarǵa jeter-jetpes somadaǵy qarjymen nápaqalaryn aıyryp, ólmestiń kúnin keship otyr», delingen BUUDB baıandamasynda. «Atalǵan problemany sheshýdiń joldary memleketterdiń turǵyndardy eńbekpen qamtý jáne áleýmettik jaǵynan qorǵaý salalaryndaǵy baǵdarlamalarynda qarastyrylǵan», dep málim etilgen zertteý jumystarynda.
«Qurylymdyq álsiz tustar kóbine-kóp tamyry tereńge ketken teńsizdik pen keńge taraǵan kedeılik arqyly kórinis beredi», dep atap ótedi zertteýshiler. «Kedeıler, áıelder, shaǵyn toptar (etnostyq, lıngvıstıkalyq, dinı, seksýaldyq nemese mıgranttar), turǵylyqty turǵyndar, aýyldyq jerler men alys aýdandardyń adamdary, múmkindikteri shekteýli kisiler men teńizge shyǵatyn múmkindikteri joq nemese tabıǵı resýrstary shekteýli elder ádette meılinshe qıynyraq kedergilerge tap bolady», dep túsindiredi BUU-daǵylar.
«Jumyssyzdyq ádette qylmystyń, ózin ózi óltirýdiń, zorlyq-zombylyqtyń, nashaqorlyq pen basqa da áleýmettik problemalardyń ósýimen baılanysty keledi. Osylaısha, jumystan alynatyn áleýmettik tıimdilikter jeke jalaqy tóleminiń tıimdiliginen áldeqaıda joǵary turady», delingen zertteýde.
Ál-Dývaıka – Kaırdiń shyǵysyndaǵy eń kedeı mahallalardyń biri. Munda kelgen árbir shet jerlik adam Mysyrdyń arab elderi ishindegi eń baqýaty kem memleket ekenine kózin jetkize túsedi. Aıtatyny joq, Egıpet jurtynyń jartysyna jýyǵyn osyndaı kembaǵaldar quraıdy. Elde 2011 jylǵy qańtar aıynda burq ete qalǵan revolıýsııanyń da basty sebepteriniń biri tap osy kedeıshiliktiń bolǵany esh kúmán týǵyzbaıdy. Sodan beri de sol «qý kedeılik» bul eldiń tabaldyryǵynan kete qoıǵan joq. Kerisinshe, revolıýsııanyń kesirinen eldiń jaǵdaıy burynǵydan beter nasharlaı tústi. Qazir el ekonomıkasynyń resessııasy, jumyssyzdyqtyń ósýi jáne aılyq jalaqynyń tómendeýi saldarynan kedeıliktiń qamyty jurttyń barynsha kóbirek bóligine kıile bastady.
Nil jaǵasyndaǵy qaladaǵy qaptaǵan lashyqtar kósheler men tuıyqtardyń boılaryn shym-shytyryq shyrǵalańǵa aınaldyryp jibergen. Olarǵa kirgen adamnyń jýyr mańda qaıta shyǵar joldy tabýy qıyndaý. Qubyrlardan aqqan aǵyn sýlar oramdar oraılaryn shylqyta alyp jatyr. Olardan paıda bolǵan kólshikter balalardyń oıyn alańdaryna aınalǵan. Sol mańdaǵy lashyqtardyń biriniń qurqyltaıdyń uıasyndaı jalǵyz bólmesinde Ábý Hýseın esimdi azamat bes balasymen birge turyp jatyr. «Meniń eshteńem joq: aqsham da, jumysym da, demek, úıde de eshqandaı únem joq: ósimdik maıy da, nan da – eshteńe», deıdi Ábý Hýseın.
Elektr jaryǵynyń úzilip berilýi, sý qubyrlary men qalypty kanalızasııanyń bolmaýy – bul jerdegilerge ábden úırenshikti nárse. Al mundaı olqylyqtardyń qataryn toqtamaı sozyp kete berýge bolady. «Kórip tursyzdar ma, úıde adam aınalatyn jer shamaly, úkimet túk te kómektespeıdi. Men terezesinen sý saýlap quıyp turatyn jalǵyz bólmede turamyn», deıdi kelesi bir turǵyn áıel.
Memlekettik organdar jurttyń suranysyn qanaǵattandyrýǵa múldem qabiletsiz bolyp shyqty. Sońǵy úsh jylda áleýmettik problemalar tek qana kóbeıe tústi. Revolıýsııa kezinde aıtylǵan múmkindikterdi teńestirý men áleýmettik ádilettilikti ornatý jónindegi talaptar sol kúıi oryndalmaı, sóz júzinde qalyp qoıdy. «Jurt osynyń bárinen sharshap, mezi boldy. Endigi revolıýsııa, sirá, ash adamdardiki bolatyn shyǵar. Biz úkimetten kómek kútip júrmiz, biz memleketimizdiń bar ekendigin bildiretin áreketterdiń bolǵanyn qalaımyz», deıdi Ashraf Sálem degen kisi.
Kaırdiń Az-Zabalın degen shaǵyn aýdanynyń turǵyndary osyndaǵy kúl-qoqystardyń esebinen kún kóredi. Osy mańda turatyn 35 myń adam qoqysqa tastalǵan zattardy terip alyp, olardy qaıta satý arqyly nápaqalaryn aıyrady. «Saıası rejimder ózgerip turǵanymen, Egıpettiń kedeıligi burynǵysynsha kúnnen kúnge shóldi basý úshin bir jutym taza aýyz sý izdeý, ashtyqtyń aranyn qaıtarý úshin bir tilim nan tabý sekildi qarapaıym kúnkóristiń muqtajdyǵyn qanaǵattandyrýǵa ulasyp kele jatyr», dep habarlaıdy «Eýronıýstiń» Kaırdegi tilshisi Mohammed Sheıhıbragım.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
Munaıdyń arzandaýy Venesýelany ashtyq shetine jetkizdi
Venesýelanyń shekteýli tómengi baǵamen memlekettik azyq-túlik satatyn dúkenderindegi tártipti kúzetip turǵan polıseılerge satyp alýshylardyń qujattaryn muqııat tekserý tapsyryldy. Osydan bastap atalmysh dúkender júıesine árbir memlekettik qyzmetker aptasyna eki ret qana kelip, kerekti azyq-túlik ónimderin alyp turady.
Immıgrasııalyq qyzmet qyzmetkerleri, sondaı-aq, saýda núkteleri mańaıyna arzan baǵaǵa satyp alynǵan azyq-túlikterdi qaıta saýdalap, kontrabandalyq jolmen kórshiles jatqan elderge jóneltý úshin keletin sheteldik alaıaqtardyń joldaryn kesý de júkteldi. Basylym aqparaty boıynsha, eldegi «qara bazarlardyń» ózinde taýar tapshylyǵy biline bastaǵan.
Quqyq qorǵaý organdary qazir jappaı tártipsizdik oryn alyp ketýinen saqtanyp, turmystary tómen otbasylary úshin arzan baǵaǵa taýar satatyn magazınder janynda da úzdiksiz kezekshilik etetin boldy. Al eldiń bylaıǵy turǵyndaryna sút nemese un sekildi birinshi kezektegi taýarlardy satyp alý úshin dúkenderdegi kezekterde saǵattap turýǵa týra keledi.
Tapshy taýarlardy satý kezindegi dúrbeleń jergilikti bılik organdaryn da ártúrli shekteýder engizýge májbúr etip otyr. Aıtalyq, Iаrakýı shtatynda kezekke túnnen kelip turýǵa tyıym salyndy. Muny shtat gýbernatory Hýlıo Leon Eredııa mundaı belsendilikke negizinen alypsatarlardyń beıim keletindigimen túsindirdi.
Eldiń prezıdenti Nıkolas Madýro munaıdyń baǵasy taǵy da tómendeı túskenin jetkizdi. Buryn Karakas elge keletin valıýtalyq quıylymnyń 95 paıyzyn osy munaıdan alatyn edi. Al AQSh «ekonomıkalyq soǵys» jarııalaǵaly beri syrttan keletin qarjynyń qorjyny kúrt tómen túsip ketti. Úkimet energııa tasymaldaýdan túsetin qarjylardy negizinen óziniń saıasatyna qoldaý bildirip otyrǵan áleýmettik jaǵynan az qorǵalǵan toptardy qoldaýǵa jumsaıtyn edi.
Madýro bıýdjetti toltyrý úshin Qytaıdan 20 mln. dollar kóleminde qaryz alatyn bolyp kelisti. Ol munaı baǵasyn kóterý úshin munyń aldynda Iran jáne Saýd Arabııasy basshylyqtarymen kezdesti. Bulardyń birinshisinen qoldaý alǵanymen, kelesisi buǵan múldem jyly yńǵaı bermedi. Sodan keıin Venesýela prezıdenti Reseıge keldi.
Sarapshylar: munaı baǵasy 31 dollarǵa deıin qulaıdy
Munaıdyń barreliniń baǵasy ústimizdegi toqsannyń sońynda, ıaǵnı naýryz aıynyń aıaǵynda 31 dollarǵa deıin tómendeıdi. Bank of America Merrill Lynch sarapshylary osyndaı boljam jasap otyr. Al Merrill Lynch sarapshylarynyń túsindirýinshe, munaı baǵasynyń bulaısha qatty quldyraýyna osy kezge deıin onyń kóp qorynyń jınaqtalyp qalǵany basty sebep bolmaq. Atap aıtqanda, 2015 jyldyń ekinshi toqsanynda Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderinde (EYDU) munaıdyń qory 2,83 mlrd. barrelge jetip, byltyrǵy jyldyń osy ýaqytymen salystyrǵanda 180 mln. barrel shamasynda asyp túspekshi.
Alaıda, bıylǵy ekinshi toqsanda AQSh taqtatas munaı óndirý kólemin amalsyz qysqartqaly otyr. Sol kezde munaıdyń barreliniń baǵasy 43 dollardyń tóńireginde turady. Jalpy, Merrill Lynch sarapshylarynyń boljamy boıynsha, Brent markaly munaıdyń 2015 jylǵy ortasha baǵasy 52 dollardyń, al WTI munaıy 50 dollardyń shamasynda bolady.
Jer betinde 2,2 mlrd. adam kedeılik qamytyn kıgen
Birikken Ulttar Uıymynyń deregi boıynsha, qazirgi tańda qarjylaı daǵdarystyń, tabıǵı apattardyń, azyq-túlik baǵalarynyń ósýi men soǵys qımyldarynyń saldarynan álemniń 2,2 mlrd. adamy «kedeıliktiń nemese kedeı derlik haldyń» qamytyn kıip otyr.
BUU Damý baǵdarlamasynyń (BUUDB) Tokıoda ótken jıynynda oqylǵan baıandamada aıtylǵandaı, kúlli álemdegi kedeıshiliktiń alatyn úles salmaǵy kishkentaı bolǵanymen, kún sanap ósip kele jatqan teńsizdik pen «qurylymnyń osaldyǵy» burynǵysynsha eń qaýipti tus kúıinshe qala bermek. Qazir artta qalǵan jáne damýshy 91 memlekettiń 1,5 mlrd.-qa jeteqabyl turǵyny naǵyz taqyr kedeıliktiń zardabyn shegip otyrsa, taǵy 800 mln. adam osyǵan qulaýdyń eń shetki sheginde tur.
«Jer sharyndaǵy 1,2 mlrd. adam kúnine ekvıvalenti 1,25 dollarǵa jeter-jetpes somadaǵy qarjymen nápaqalaryn aıyryp, ólmestiń kúnin keship otyr», delingen BUUDB baıandamasynda. «Atalǵan problemany sheshýdiń joldary memleketterdiń turǵyndardy eńbekpen qamtý jáne áleýmettik jaǵynan qorǵaý salalaryndaǵy baǵdarlamalarynda qarastyrylǵan», dep málim etilgen zertteý jumystarynda.
«Qurylymdyq álsiz tustar kóbine-kóp tamyry tereńge ketken teńsizdik pen keńge taraǵan kedeılik arqyly kórinis beredi», dep atap ótedi zertteýshiler. «Kedeıler, áıelder, shaǵyn toptar (etnostyq, lıngvıstıkalyq, dinı, seksýaldyq nemese mıgranttar), turǵylyqty turǵyndar, aýyldyq jerler men alys aýdandardyń adamdary, múmkindikteri shekteýli kisiler men teńizge shyǵatyn múmkindikteri joq nemese tabıǵı resýrstary shekteýli elder ádette meılinshe qıynyraq kedergilerge tap bolady», dep túsindiredi BUU-daǵylar.
«Jumyssyzdyq ádette qylmystyń, ózin ózi óltirýdiń, zorlyq-zombylyqtyń, nashaqorlyq pen basqa da áleýmettik problemalardyń ósýimen baılanysty keledi. Osylaısha, jumystan alynatyn áleýmettik tıimdilikter jeke jalaqy tóleminiń tıimdiliginen áldeqaıda joǵary turady», delingen zertteýde.
Egıpet ereýilderiniń erteńi joqshylyqqa apardy
Ál-Dývaıka – Kaırdiń shyǵysyndaǵy eń kedeı mahallalardyń biri. Munda kelgen árbir shet jerlik adam Mysyrdyń arab elderi ishindegi eń baqýaty kem memleket ekenine kózin jetkize túsedi. Aıtatyny joq, Egıpet jurtynyń jartysyna jýyǵyn osyndaı kembaǵaldar quraıdy. Elde 2011 jylǵy qańtar aıynda burq ete qalǵan revolıýsııanyń da basty sebepteriniń biri tap osy kedeıshiliktiń bolǵany esh kúmán týǵyzbaıdy. Sodan beri de sol «qý kedeılik» bul eldiń tabaldyryǵynan kete qoıǵan joq. Kerisinshe, revolıýsııanyń kesirinen eldiń jaǵdaıy burynǵydan beter nasharlaı tústi. Qazir el ekonomıkasynyń resessııasy, jumyssyzdyqtyń ósýi jáne aılyq jalaqynyń tómendeýi saldarynan kedeıliktiń qamyty jurttyń barynsha kóbirek bóligine kıile bastady.
Nil jaǵasyndaǵy qaladaǵy qaptaǵan lashyqtar kósheler men tuıyqtardyń boılaryn shym-shytyryq shyrǵalańǵa aınaldyryp jibergen. Olarǵa kirgen adamnyń jýyr mańda qaıta shyǵar joldy tabýy qıyndaý. Qubyrlardan aqqan aǵyn sýlar oramdar oraılaryn shylqyta alyp jatyr. Olardan paıda bolǵan kólshikter balalardyń oıyn alańdaryna aınalǵan. Sol mańdaǵy lashyqtardyń biriniń qurqyltaıdyń uıasyndaı jalǵyz bólmesinde Ábý Hýseın esimdi azamat bes balasymen birge turyp jatyr. «Meniń eshteńem joq: aqsham da, jumysym da, demek, úıde de eshqandaı únem joq: ósimdik maıy da, nan da – eshteńe», deıdi Ábý Hýseın.
Elektr jaryǵynyń úzilip berilýi, sý qubyrlary men qalypty kanalızasııanyń bolmaýy – bul jerdegilerge ábden úırenshikti nárse. Al mundaı olqylyqtardyń qataryn toqtamaı sozyp kete berýge bolady. «Kórip tursyzdar ma, úıde adam aınalatyn jer shamaly, úkimet túk te kómektespeıdi. Men terezesinen sý saýlap quıyp turatyn jalǵyz bólmede turamyn», deıdi kelesi bir turǵyn áıel.
Memlekettik organdar jurttyń suranysyn qanaǵattandyrýǵa múldem qabiletsiz bolyp shyqty. Sońǵy úsh jylda áleýmettik problemalar tek qana kóbeıe tústi. Revolıýsııa kezinde aıtylǵan múmkindikterdi teńestirý men áleýmettik ádilettilikti ornatý jónindegi talaptar sol kúıi oryndalmaı, sóz júzinde qalyp qoıdy. «Jurt osynyń bárinen sharshap, mezi boldy. Endigi revolıýsııa, sirá, ash adamdardiki bolatyn shyǵar. Biz úkimetten kómek kútip júrmiz, biz memleketimizdiń bar ekendigin bildiretin áreketterdiń bolǵanyn qalaımyz», deıdi Ashraf Sálem degen kisi.
Kaırdiń Az-Zabalın degen shaǵyn aýdanynyń turǵyndary osyndaǵy kúl-qoqystardyń esebinen kún kóredi. Osy mańda turatyn 35 myń adam qoqysqa tastalǵan zattardy terip alyp, olardy qaıta satý arqyly nápaqalaryn aıyrady. «Saıası rejimder ózgerip turǵanymen, Egıpettiń kedeıligi burynǵysynsha kúnnen kúnge shóldi basý úshin bir jutym taza aýyz sý izdeý, ashtyqtyń aranyn qaıtarý úshin bir tilim nan tabý sekildi qarapaıym kúnkóristiń muqtajdyǵyn qanaǵattandyrýǵa ulasyp kele jatyr», dep habarlaıdy «Eýronıýstiń» Kaırdegi tilshisi Mohammed Sheıhıbragım.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
