Sessııa barysynda lord Bernett jáne Tomas Krıýmmel ózderiniń kásibı damýy men AHQO soty men HTO qyzmetine qatysty kózqarasyn, Qazaqstanǵa ınvestısııa tartýdaǵy atalǵan ınstıtýttardyń atqaratyn róli týraly oı-pikirin ortaǵa saldy. Basqosý barysynda oǵan qatysýshylar joǵary mártebeli meımandarǵa túrli suraq qoıyp, jaýabyn aldy. Máselen, kezinde Ulybrıtanııa Koroldiginiń hanshaıymy Dıananyń kólik apatynan bolǵan qazasyna qatysty isti tergegen lord Bernett Londonda sýdıa bolsańyz belgili bir kásipkerge nemese Úkimetke qaraı basymdyq berilmeıtinin aıtyp qaldy. Iаǵnı sot qysymǵa ushyramaıdy.
– Qaı elde bolsa da sot táýelsiz áreket etý kerek. Sot tóreliginde ádilettilik qaǵıdalary, standarttary basty orynda turýy kerek. Hanshaıym Dıananyń kólik apatynda júrgizýshi ishimdik ishken kúıde kólik basqardy. Saldarynan kólik zýlaǵan kúıi kópirden ózenge qulady. Mundaı isterdi tergeý óte kúrdeli. Sebebi naqty faktiler jetispegende, aıǵaqtar tabylmaǵan kezde teorııaǵa júginesiń. Ondaı teorııalar onshaqty bolýy múmkin jáne onyń bári shyndyqpen janasyp jatady, – deıdi Bernett myrza. Ol aldyńǵy tóraǵa arqyly Astana soty týraly únemi maǵlumat alyp, habardar bolyp otyrǵanyn atap ótti. Sondaı-aq bizdiń elge qatysty oıymen de bólisti.
– Men Qazaqstanǵa ár kelgen saıyn eldiń ózindik damý jolyna túskenin kóremin. Halyqaralyq qaýymdastyqtyń jas múshesi retinde jan-jaqty damýǵa talpynyp kele jatqany ańǵarylady. Anglııada júrgende Qazaqstandy Londonǵa qaraǵanda sýyq, taýly, ózendi el dep elestetetinmin. Rasynda, alǵash kelgende dala tabıǵaty óte keremet áser qaldyrdy. Ásirese erkin dalada qalyqtaǵan qyrandy kórgende erekshe tańdandym. Anglııada mundaı kórinisti kezdestirý múmkin emes, – deıdi lord Bernett.
Al Halyqaralyq tórelik ortalyǵynyń tóraǵasy Tomas Krıýmmel jastyq shaǵyna oı júgirtip, kezinde radıo júrgizýshisi bolýdy armandap, jýrnalıstıka mamandyǵyn oqyǵanyn áńgimeledi. Sol armannyń jetegimen jýrnalıstik zertteýlerge qyzyǵyp, ásirese saıahat kezindegi joljazba kitap jazbaq ta bolǵan eken. Degenmen ol aqyr aıaǵy zańgerlikke bet buryp, búgingi bıigine jetkenshe osy salanyń ystyq-sýyǵyna ábden tózgen. «Germanııada sot salasynda jumys isteseń keıin kez kelgen zań organynda eńbek etýge múkindik mol. Biraq men arbıtrajdyq sot bolýǵa deıin zańgerliktiń úlken jolyn júrip óttim jáne uzaq daıyndaldym. Kóp izdendim», degen Krıýmmel myrza elimiz jaıly áserin de aıta ketti.
Ol Qazaqstannyń qazirgi jetistigin «deıin jáne keıin» degen formamen túsindirip berdi. Iаǵnı aıyrmashylyq aıtarlyqtaı ekenin jetkizdi. Osynda qyzmet etip júrgenin maqtan etetinin jáne qazaq pen nemis ultynyń bir-birine degen bir ystyq yqylasynyń baryn sezinetinin tebirene áńgimeledi. Ol sezimdi osyndaǵy jáne kezinde Germanııaǵa kóship ketken nemisterdiń jylyshyraıly peıilderi arqyly ańǵara alǵanyn aıtyp berdi. Jalpy, bizdiń eldiń keıingi jyldary jetken jetistikteri kóńil qýantarlyq ekenin atap ótti.
«AHQO soty jáne HTO-nyń prosedýralyq jáne praktıkalyq kezeńderi men merzimderi» sessııasynyń barysynda qatysýshylar talap-aryz berýden bastap, sońǵy sheshim qabyldaǵanǵa deıingi isti qarastyrý úderisiniń qalaı júzege asatyndyǵymen tanysty. Sondaı-aq AHQO soty men HTO ókilderi jáne is júrgizýde tájirıbesi mol spıkerler qyzyqty da paıdaly málimetterin usyndy. Spıkerler qatarynda «GRATA International» Qytaı ofısiniń basshysy Gúlnar Nurkeeva, HTO tóreshiler paneliniń múshesi Sergeı Vataev jáne «Tukulov Kassilgov Shaikenov Disputes»-tiń basqarýshy seriktesi Baqyt Tuqulov sóz sóılep, is júrgizýdiń qyr-syrymen bólisti.
AHQO soty men HTO qyzmetin 2018 jyldyń 1 qańtarynan júrgizip keledi. Osy alty jyldyń ishinde ınvestısııalarǵa baılanysty 2 600-dan astam is qaralyp, daýlasýshy taraptardyń talaby 100 paıyz qanaǵattandyrylypty.
«Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy kommýnıkasııalar jáne is-sharalar bóliminiń málimetine súıensek, elimizde bıznes júrgizetin 28 eldiń ınvestorlary ózderiniń ınvestısııalyq daýlaryn AHQO soty men HTO-da sheshý úshin 10 myńnan asa iskerlik kelisimshartyna AHQO soty men HTO-nyń úlgilik eskertpelerin qosty. Bul sharttardyń edáýir bóligi shetelderden Qazaqstanǵa ınvestısııalar tartýǵa baǵyttalǵan. Osyǵan oraı AHQO sotynda klıentterdiń múddelerin bildirý quqyǵymen dúnıejúziniń 30 elinen (34 ıýrısdıksııa) 618 zańger tirkelgen.
– AHQO soty men HTO-nyń Astana jáne Almaty qalalarynda, sondaı-aq Qazaqstanda bıznes júrgizetin ınvestorlardyń qajettilikterin qanaǵattandyrý úshin Eýrazııanyń Ázerbaıjan, Armenııa, Grýzııa, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrkııa, Túrikmenstan, О́zbekstan sekildi elderinde sıfrlyq tehnologııalarmen jabdyqtalǵan, halyqaralyq standarttarǵa saı keńseleri bar. Sonymen qatar jaqynda AHQO soty men HTO Qytaı astanasy Beıjińde de álemdik deńgeıdegi keńsesin ashty. Jahandyq ınvestorlar Eýrazııadaǵy kommersııalyq daýlardy sheshýde AHQO soty men HTO-ǵa artyqshylyq beredi. Atalǵan ınstıtýttar – olardyń Qazaqstanǵa ınvestısııa salý týraly sheshim qabyldaýynda sheshýshi faktor bolyp otyr, – deıdi «Astana» HQO kommýnıkasııalar jáne is-sharalar bóliminiń basshysy Aqbota Batyrhan.
Esterińizge sala ketsek, AHQO soty – elimizdiń sot júıesine kirmeıtin táýelsiz zańdy tulǵa. Onyń ózindik prosessýaldyq normalary aǵylshyn jalpy quqyǵy men halyqaralyq ozyq is-tájirıbege negizdelgen.
