Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»
Tabıǵattyń dúleı minezine qaramastan, shaqyrtý túsken naýqasqa asyǵyp kele jatqan úsh feldsherge keıin oblys ákimi Ashat Shaharov aqshalaı syıaqy berse, sáýirde Astanada ótken Qazaqstan eńbekshi áıelderiniń I forýmynda Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy Satybaldy Dáýletalın Saıany «Eńbek ozaty» tósbelgisimen marapattady.
Qyzdarynyń aqtútek borandaǵy erligin Qyzylorda oblysy Jańaqorǵan aýdany Birlik aýlynda turatyn ata-anasy da kórdi.
Osy sátti naýqasqa asyǵyp bara jatqan feldsherdiń kúndelikti jumysy retinde qabyldaǵan kópke qaraǵanda, olar adal ári meıirimdi qyz ósirgenderine ishteı rıza bolǵan. Basqa-basqa, osy otbasy densaýlyqtyń qadirin ózgelerge qaraǵanda erekshe túsinedi. О́ıtkeni Saıanyń anasy birinshi top, al ákesi – ekinshi top múgedekteri. 24 jastaǵy sulý feldsherdiń naýqastarǵa degen erekshe meıiriminiń arǵy jaǵynda syrt kóz baıqaı bermeıtin osyndaı názik dúnıe jatyr. Ol otbasynyń tuńǵyshy, naýqas áke-sheshe men aıaqtan tura qoımaǵan aýyldaǵy baýyrlarynyń jalǵyz asyraýshysy. Názik ıyǵyna osyndaı aýyr júkti artqan Saıa eńbekaqysynyń jartysyn, jumystan qoly bosta habarlandyrý arqyly naýqastarǵa ıne salyp, tamyrǵa dári jiberip tapqan tabysyn aýyldaǵy ata-ananyń emine, baýyrlarynyń kerek-jaraǵyna jiberip turady.
2020 jyly Almaty ulttyq medısına kolledjin bitirip, sol jyldyń qyrkúıeginde inisi ekeýi Aqtóbe qalasynan jumys izdeıdi. Koronavırýs derti órship turǵan kez. Feldsher tapshy. Jedel járdem ortalyǵy Saıany Hromtaýdaǵy ortalyqqa jumysqa qabyldaıdy. Osy qalada ákesiniń týǵan apaıy men jezdesiniń úıinde turyp, olar Aqtóbege kóship ketken soń, Hromtaýda qalyp, páter jaldap jumys isteı berdi. Jaqynda inisi jaraqat alyp, operasııadan shyǵyp, apa-jezdesiniń úıinde em qabyldap jatyr. Endi Saıa Aqtóbe men Hromtaýdyń arasynda qatynap, naýqas inisine qarasyp ketedi.
Búginde jedel járdem qyzmetindegi aǵa feldsherdiń jalaqysy – 200-220 myń teńgeni quraıdy. «Hromtaýda 120-130 myń teńgege páter jaldap turamyn. Onyń kommýnaldyq tólemderi taǵy bar. Qazir ózim jalǵyz bolǵandyqtan, azyq-túlikke kóp ketpeıdi. Artylǵan aqshany ata-anam men baýyrlaryma jiberemin», deıdi ol.
Jańaqorǵan aýdany «Birlik» aýlyndaǵy Sultanbek Qojanov atyndaǵy №55 mektepti bitirgen Saıa joǵary oqý ornyna túsýdi oılasa da, otbasyna qaraılap, Almatydaǵy medısına kolledjin tańdaǵan.
«Mektepte oqyp júrgende kardıohırýrg bolǵym keletin. Qazir armanym oryndalmaıdy-aý dep oılap qoıamyn. Biraq oǵan ókinbeımin. Jedel járdem qyzmetinde júrip-aq dárigerlermen birdeı jumys isteımin. Men bir orynda turyp qalmaı, bilimimdi ári qaraı jetildire bergim keledi. Sol úshin medısına salasyndaǵy úzdik avtorlardyń kitaptaryn kóp oqımyn, jedel járdem beketindegi tájirıbe almasýlar men oqý-jattyǵý jıyndaryna qatysyp, júldeli oryndardy ıelenip júrmin. Júrek aýrýlaryn emdeıtin dárigerdiń jumysy óte qıyn ári jaýapty. Shynymdy aıtsam, feldsherlik jumysymdy tastap, kardıohırýrg mamandyǵy boıynsha oqýǵa túsem desem de, artymda baýyrlarym, ata-anam tur. Sondyqtan da júrek dárigeri bolý armanymdy júregimniń túbine jasyra turmaqpyn», deıdi sál muńaıyp.
Mektepte oqyp júrgeninde ádebı kórkem shyǵarmalardy súıip oqyp, baıqaýlarǵa qatysyp, telejýrnalıst bolǵysy da kelgen. Biraq onysyn ata-anasy qup almaı, medısına salasyn tańdaǵanyn táýir kórgen. «Aq halatty dáriger bolý – anamnyń bala kezdegi armany bolsa da, otbasylyq jaǵdaıǵa baılanysty 9-synyptan keıin oqı almaǵan. Ákem de medısına salasyna barǵanymdy qalady. Jýrnalıst ne ádebıetshi bolam degen armanymnyń birte-birte ózgerýine osy saladaǵy týys aǵalarym da áser etti. Olardyń aq halat kıip, qural-jabdyqtaryn alyp júrgenderin kórip, osy salaǵa degen qyzyǵýshylyǵym oıandy. Kardıohırýrg bola almasam da, osy saladan rızyq-nesibe buıyrdy maǵan.
Elimizde medısına qyzmetkerlerine degen kózqarastyń ár alýan ekenin jasyrýǵa bolmas. Aqpandaǵy beınerolıkti kórgen jandar, tipti keı áriptesterimiz bizdi haıp qýdy, ataq-abyroı jınaý úshin ózderin kórsetti dep kinálady. Biz sol sátte qarǵa adym jer kórinbeıtin boranda shuǵyl kómek qajet naýqasqa tez jetýdi ǵana oıladyq. Bizdiń brıgada – shuǵyl kómek kórsetilýge tıis naýqastarǵa eń birinshi jetýge arnalǵan top. Shaqyrtýǵa keshikken árbir mınýt, árbir sekýndymyz úshin karta-planshet arqyly dıspetcherge esep berip turamyz. Beınejazbany dıspetcherge joldaǵanbyz, al ondaǵy áriptester áleýmettik jelige jarııalap jibergen. Bar bolǵany osy. Naýqasqa kómekke asyqqan dárigerdi kerisinshe túsingender bolsa, árıne ár adamnyń aýzyna qaqpaq bola almaısyń. Kóp adam osy beınejazbadan tótenshe jaǵdaı kezinde jumysyn birinshi orynǵa qoıatyn adal adamdardy kórdi», deıdi feldsher.
Densaýlyq – jaratqannyń adamǵa bergen amanaty desek, árbir adam óz densaýlyǵyn kúte bilýge tıis. Áıtpese, jedel járdem keldi, kómektespedi degen neshe túrli sóz aıtylyp jatady. Jedel járdem naýqasqa alǵashqy kómegin kórsetedi, biraq emdelý, qaıta qalpyna kelý kezeńi kóp jaǵdaıda naýqastyń tikeleı ózine baılanysty. Jedel járdem alǵashqy kómekti qajet etetin aýyr jaǵdaılarda naýqasty aman alyp qalý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaıdy, aýrýhanaǵa jetkizip, dárigerlerdiń qolyna tapsyrady. Túsine bilgen adamǵa feldsher óte qıyn mamandyq. Olar kerek kezinde akýsher, travmatolog, terapevt, kóz, tamaq pen qulaq dárigeri bola alady. Shaqyrtýlarǵa barǵanda, kóbinese naýqastyń aýrýyn anyqtap alyp keledi. Aýrýhanada arnaıy taldamalar alý arqyly, rentgenge túsirý, laboratorııa kómegimen feldsherler qoıǵan bastapqy dıagnoz dáleldenip jatady. Keıde naýqasqa keńes berip, qajetti dári-dármekti taǵaıyndap ketip jatady.
Feldsher jumysy qaýipti. Telefonnan esinen tanyp qaldy, oıanbaı jatyr degen shaqyrtýlar túsip, mamandar jetip barǵanda, esiktiń arǵy jaǵynda kim, qandaı jaǵdaıda, qandaı maqsatpen kútip turǵanyn bilmeı de qalasyń. Shaqyrtýǵa eki adam bolyp barǵanda da qaýipti jaǵdaılarǵa tap bolady. Sol sebepti de árbir kezekshilik júıkege salmaq túsiretindikten, jumysqa shyǵar aldynda jaqsylap tynyǵý kerek. Áıtpese, qatelikke urynýyń da yqtımal. Jas feldsherdiń basynan ótken oqıǵa áli kúnge deıin esinen ketpeıdi. Jumysqa kirgen jyly shaqyrtýǵa jalǵyz ózi kelgende, páter esigin ashqan eńgezerdeı erkek esikti ishten qulyptap, ony syrtqa shyǵarmaıdy. Úıde odan ózge jan joq. Maskúnem feldsherden esirtkisi bar dárilerdi tastap ketýin talap etedi. Saıa onymen uryspaı, aldap-sýlap esikti ashqyzady da, syrtqa qashyp shyǵady.
Saıa qazirgi ýaqytta shaqyrtýǵa kelgen jedel járdem qyzmetkerlerin uryp-soǵyp jatqan jaǵdaılardyń jıilep ketýine alańdap, zańdy kúsheıtý qajet dep sanaıdy. Keıde shaqyrtýlar nege aqyly bolmaıdy dep oılap qoıady. О́ıtkeni alyp bara jatqan aýrýy bolmasa da, bolmashy nársege bola dáriger shaqyrtýshylar óziniń de, ózgeniń de ýaqytyn urlaıdy. Jumys barysynda osyndaı keleńsiz oqıǵalar kezdesip jatqanyna qaramastan, jedel járdem qyzmeti adam ómiri úshin kúrestiń únemi alǵy shebinde turatyny anyq.
Aqtóbe oblysy
