Ekologterdiń pikirinshe, taza aýanyń búlinýine munaı-gaz salasyndaǵy kásiporyndardyń «úlesi» az emes. Máselen, bıylǵy 4 aıda 7 kásiporynǵa 13,7 mlrd teńgeniń aıyppuly salynǵan. О́ıtkeni buǵan kásiporyndardyń ekologııalyq talapty saqtamaǵany sebep bolyp otyr.
Atyraý oblysy boıynsha ekologııa departamenti basshysynyń mindetin atqarýshy Erlan Esenovtiń málimetine súıensek, jospardan tys júrgizilgen 7 tekserý kezinde 7 buzýshylyq anyqtalypty. Al ruqsat berý talaby 3 ret buzylǵan.
«Departament mamandary tekserýdiń qorytyndysymen quqyq buzýshylyqqa qatysty birneshe derek tirkeldi. Onyń ishinde qaýipti qaldyqtardy ruqsatsyz jınaý, memlekettik ekologııalyq saraptama qorytyndysyn oryndamaý, ruqsat etilmegen shyǵyndylar shyǵarý, mindetti málimetterdi usynbaý, jer bederin búldirý jáne ekologııalyq talaptardy buzýǵa baılanysty derekter bar. Baqylaý júrgizý nátıjesimen 13 mlrd 704 mln 771 myń teńgeniń 45 ákimshilik aıyppuly salyndy», deıdi E.Esenov.
Onyń deregine júginsek, kásiporyndarǵa salynǵan aıyppuldyń 18 mln 555 myń teńgesi óndirilip otyr. Bul aıyppuldy kásiporyndar óz erkimen tóleýge yqylas tanytqan.
«Qazir sotta úsh ákimshilik is qaralyp jatyr. Bul ister boıynsha salynǵan aıyppuldyń kólemi 13 mlrd 686 mln teńgeni quraıdy», dep málimdedi E.Esenov.
Tumsa tabıǵattyń tazalyǵyn saqtaýdy Atyraý oblystyq prokýratýrasy da aıryqsha nazarǵa alyp otyr. Sol sebepten, qadaǵalaýshy organnyń qyzmetkerleri tabıǵat qorǵaý zańnamasynyń saqtalýyna udaıy tekserý júrgizilip keledi. Zańdylyqty buzýshylardan bıylǵy 5 aıda bıýdjetke 15,2 mlrd teńgeden astam qarjy óteldi.
«Jer qoınaýyn paıdalanýshy ekologııalyq ruqsatsyz 5 mln tekshe metr kóleminde kúkirtti gazdy jaqqany anyqtaldy. Prokýrorlyq qadaǵalaý sharalarymen kináli Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 328-babynyń 1-bóligi (Qorshaǵan ortaǵa antropogendik áser etý normatıvterin buzý) boıynsha jaýapqa tartyldy. Kinálige 12,2 mlrd teńge kóleminde aıyppul salyndy», dep habarlady prokýratýranyń baspasóz qyzmeti.
Jergilikti belsendiler de qorshaǵan ortanyń jıi búlinetini jóninde dabyl kóterip júr. Sondaı belsendiniń biri Nurlan Jonasov áleýmettik jelidegi paraqshasynda Atyraý munaı óńdeý zaýytyndaǵy qondyrǵydan sary tútinniń býdaqtaǵany túsirilgen vıdeony júktedi. Bul kórinis atyraýlyqtardyń alańdaýshylyǵyn týdyrdy. Osyǵan baılanysty Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qoǵammen baılanys bólimi tútinniń katalıtıkalyq krekıng qondyrǵysynan shyqqany týraly aqparat taratty.
«Katalıtıkalyq krekıng qondyrǵysynyń «Belko» blogindegi murjadan sary tústi tútin gazy shyqty. Alaıda sol ýaqytta katalıtıkalyq krekıng qondyrǵysynyń jumysynda aýytqý bolmady. Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń mamandary «Belko» bloginen shyǵatyn tútin gazynyń quramyn arnaıy analızatordyń kórsetkishteri arqyly únemi baqylaýda ustaıdy. Tútin gazy quramynda kúkirt qosylystary kórsetkishiniń shamadan asý faktisi anyqtalmady. Tútin gazynyń sary tústi bolýy – bultty kúngi kók fondyq túske baılanysty jıi oryn alatyn qubylys», dep habarlady zaýyttyń qoǵammen baılanys bólimi.
Alaıda zaýyttaǵy katalıtıkalyq krekıng qondyrǵysynyń jumysy toqtatylǵan joq. Al barlyq gaz analızatory qaıta tekserilipti. Atyraý munaı óńdeý zaýyty men ekologııalyq beketterdegi, «Qazgıdromet» RMK málimetine sáıkes atmosferalyq aýa quramynda kúkirt qosylystarynyń shekten asý faktisi tirkelgen joq. Zaýyt qondyrǵylary shtattyq rejimde jumys istep tur.
Atyraý oblysy
