Qala sáýletindegi jańa joba

Qyzylorda el ortaly­­ǵy atan­ǵan kezde mekemeler men tur­ǵyn­ úıler temirjol vokzaly men eski bazar aýmaǵy ara­ly­ǵyn­da oryn te­ýipti. Osydan da qa­la ákimdiginde qurylǵan ju­mys­­shy top vokzal mańy men Áýel­be­kov kóshesiniń bo­ıyn­daǵy ny­san­darǵa monıtorıng ju­mys­ta­ryn júr­gizip, dızaın kod jobasyn ázirledi.

Osyǵan deıin dızaın kod tur­ǵyn sany mıllıonnan asatyn qalalarǵa qatysty jasalatyn. Osydan 2 jyl buryn ózge sha­har­larǵa da dızaın kod jobasyn ázirleýge tapsyrma berildi. Osy­ǵan sáıkes bıýdjettik ótinim ázir­le­nip, tıisti qarjy bólinip otyr.

Dızaın kod qaladaǵy ǵıma­rattardyń syrtqy qasbetiniń úlgisin, onyń túsi, qurylys jumystaryna qoldanylatyn materıaldardy, tipti jarna­ma­lardyń durys ornalasýyn, kóshelerdiń biryńǵaı sáý­let­tik úlgige saı bolýyn tártipke keltiretin qujat bolady.

Iri qalalarda ákimdikter osy tártiptiń saqtalýyn baqylap, qabyldanǵan normatıvtik quqyq­tyq qujatqa súıenip, nysan ıele­rine talap qoıa alady. Qalalyq sáýlet jáne qala qurylysy bó­li­miniń basshysy Dinmuhambet Syr­lybaevtyń aıtýynsha, biz áli mundaıǵa qol jetkize qoıǵan joqpyz. Alda jobany qalalyq máslıhat sheshimimen bekitip alý josparlanyp otyr.

«Temirjol vokzaly qa­la qaq­pasy sanalady ǵoı. Son­dyq­tan jańalyqty sol aýmaqtan bas­­ta­­ǵymyz keledi. Sonaý patsha zamanynda salynǵan vokzal ǵıma­rattary dızaın kodka sáı­kes jańǵyrady. Bul jobany jú­ze­ge asyrýǵa bólingen qarjy bar. Odan bólek, kásipkerler de kómek qolyn sozady», deıdi bólim basshysy.

Osy aýmaqtaǵy ǵıma­rat­tar­dyń kóbiniń syrty túrli túske boıalǵan. Qazir jergilikti kásipkerler arasynan eki azamat Áýelbekov kóshesindegi osyndaı baspanalardy jobaǵa saı rekonstrýksııalaýdy bastap ketipti. Qyzylorda qalasynyń ákimi Serik Qojanııazov Astana­ǵa arnaıy saparlap, «Qazaq­stan temir joly» UK» AQ bas­shy­lyǵymen dızaın jobasyna sáıkes vokzaldaǵy ǵımarattardy retke keltirý máse­lesin talqy­lady. Soǵan baılanysty temir­jolshylarǵa qatysty 3 úlken ǵım­a­rattardyń birine bıyl jón­deý jumystary júrgiziledi.

Vokzal perronyndaǵy jolaý­shy­nyń aldyn kesip, qaz-qatar tizilgen saýda dúńgirshekteri de alynatyn boldy. Qysta salqyn, jazda ystyq bul saýda núkteleriniń ornyna ishinde jylýy júrgizilgen, jeldetkishi bar arnaıy oryndar salynady.

 Osydan eki jyl buryn Qyzyl­­­orda oblysy prokýratýrasy qala ortalyǵyndaǵy úlken saýda ortalyqtaryna tekserý júr­­gi­­zip, sonyń nátıjesinde biraz usy­nys engizilgen. Jýyr­da ǵana qalada Qazaqstan Res­pýb­lıkasy más­lı­hattarynyń quryl­ǵanyna 30 jyl tolýyna oraı ótken «Halyqqa qolaıly ınfraqurylym. Jaıly shahar jasaý bastamalary» taqy­ry­byndaǵy semınar-keńeste osy baǵytta atqarylǵan jumystar reti baıandaldy. Qurylys ereje­le­rin eskermeı salynǵan nysan­dar buzylyp, órt qaýipsizdigi ta­lap­­tary saqtamaǵandarǵa qatys­ty sotqa talap-aryz joldandy.

«Estetıkalyq talaptardy bylaı qoıǵanda, bizde kóbine halyqtyń júrip-turýy shekteýli toptaryna kedergisiz orta qalyptastyrý mindetin umytyp ketetinder bar. Kóp ǵımarattyń syrtyndaǵy pandýstar «joqtan jaqsy» degen oımen salynǵan. Jaıaý júrginshiler joly men kóshe jıegine bordıýr qoıyp tastaıtynymyz taǵy bar. Negizi trotýar men jol arasynda da múmkindigi shekteýli jan kedergisiz júre alatyndaı pandýstar bolýy kerek. Qala barlyq jan úshin qolaıly bolǵanda ǵana jaıly mekenge aınalady. Qyzylordanyń aptabynda kondısıonersiz otyrý múmkin emestigi belgili ǵoı. Biraq sonyń ózin bir retpen ornatý qajet. Keıbir páter qojaıyndarynan «úı meniki, ne isteıtinimdi ózim bilem» degen jaýap alamyz. Biraq páter onyń jekesi bolǵanymen, qala ortaq qoı. Sondyqtan da qazir qurylysy júrip jatqan úılerdi salyp jatqan kompanııa ókil­derine osy máseleni eskerýdi tap­syrdyq», deıdi Dinmuhambet Sy­r­lybaev.

Astana bolǵanyna keler jy­ly bir ǵasyr tolatyn sheji­reli shaharda osyndaı ıgilikti bas­tama bar. Bıyl Áýelbekov pen Áıteke bı kósheleriniń boıy jańa úlgige saı jańǵyryp, tarıhı qala túrlene túspek.

Qyzylorda