Aq tarlan qarshyǵanyń ereksheligi – júniniń túsi qylań, qazmoıyn, qaıqy tós, qyrǵı quıryq, shil qanat, sarala kóz, shynydaı juqa tumsyq, jebeli jylan bas, qylshyq bet, tanaý tesigi keń, tyqyr júndi bolyp keledi. Saýsaǵy salaly, sany tolyq, baýtaǵary jýan, qysqa jilinshikti, denesi iri, borbaıy alshaq, eki qanatynyń uzyndyǵy bir kez shamasyndaı bolady. Basty qasıeti – minezi jýas, adamǵa úıir, elgezek keledi. Shaqyraıyp, betke shaýyp, shapyldamaıdy. Kóp kúı talǵamaıdy, jaıdary, bala qaıyrsa da baý ashady. Zadynda, óte shabytty qus. Erteli-kesh erinbeı usha beredi. Tek usaq qustardy ǵana iledi.
Shúıgin tarlan qarshyǵa – ol aq tarlannyń sırek kezdesetin tuqymy.
Qara tarlan qarshyǵa – moıny suńǵaq, biteý jelke, qalyń topshyly, denesi jumyr som, shalqaq bitimdi keledi. Qanatynyń eki qyry (topshysy) syrtyna qaraı joǵarylaý bitken salaly, uzyn quıryq, qaýyrsyn shybyǵy jýan, sańǵyrýy júndes, syrt júni jalpaq japyraqty, túsi qońyr qoshqyl bolady. Baýtaǵary jýan jáne qysqa, aıaǵy áldi, tuıaqtary qara qoshqyl jáne ótkir, jarǵysh keledi. Bul qusty qazaq saıatshylary «qandy kóz qara tarlan» dep te aıtady. Basty ereksheligi – qajyrly, ashtyqqa shydamdy bolady. Biraq baýlýǵa jyldam elikpeıdi, keshkildenip, kúı tańdap otyryp alady. Keıde qatýlanyp eki qanatymen jer sabalap, shaýyp qalatyny bar.
Qyzyl qaıyń qarshyǵa atalýyna sebep bul tuqym tek qaıyńǵa uıa salady. Sıpaty: syrt júni qońyr-qyzǵylt shubar, baýyr júni shymqaı qyzyl shubar, beti aq qylshyq, kózi shegir, basy súrindi, aıaǵy lashyndiki sekildi salaly tarbaq keledi. Bul qus tym qyzǵanshaq, qomaǵaı, shapyldaq, qııańqy, jemge shydamsyz bolady. Úı janýarlaryn mańynan júrgizbeıdi, olardy salyp qalyp, shapyldap otyrady. Irisi qoıan alǵysh bolady.
Sarynyń tegi qarshyǵa – denesi iri, qolabalaý, bóktergi qanat, jýan moıyn bolyp keledi. Ekinshi jaǵynan, eńkish, shalqaq bas, qysqa tumsyq, aıran kóz bolady. Syrtqy júnderi qońyr shubar, baýyr júni sabalaq sary, jilinshigi uzyn, aıaǵy saýsaqty, salaly sheńber tuıaq keledi. Qarshyǵanyń bul túrin «úki júndi sary ala» dep te ataıdy. Biraq bul tekten qyran shyqpaıdy, kúıshil, shaban, salpyldaq keledi. Qoldan toıat jeı bergendi jaqsy kóredi. Jalpy aıtqanda, jyldam baý ashpaı, áýre qylatyn qus.
