Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»
Keıingi bes jylda halyqtyń qolma-qol aqshasyz tranzaksııasynyń kólemi 24 ese, 73 trln teńgege deıin ósken. Al olardyń negizgi úlesi ınternet jáne mobıldi bankıng arqyly júzege asyrylady eken. Bul adamdardyń ýaqytyn únemdegenimen, ókinishke qaraı, ártúrli alaıaqtyq áreketterdiń de paıda bolýyna alyp keldi. Engizilgeli otyrǵan jańa joba aldymen osy aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etedi dep kútilip otyr.
«Open Banking» – bir qosymsha arqyly birneshe banktegi qarajatty basqarý múmkindigi. Ne bolmasa bir ǵana banktiń klıenti bolyp, derekterdiń sol bankte saqtalýy. Basqa bankter klıent kelisimin bergende ǵana «Ashyq bankıng» júıesi arqyly bankten shot pen derekterdi kóre alady. Kez kelgen ýaqytta bul kelisimniń kúshin joıýǵa, bank derekterin óshirip, ári qaraı qoldanbaýǵa da múmkindik bar.
Klıent derekteri API arqyly shıfrlanǵan kúıde beriledi. Klıenttiń kelisimi Ulttyq banktiń Ulttyq tólem korporasııasy saıtynda klıentti beınetekserý jáne onyń nómirine SMS-kod jiberý arqyly rastalady. Osylaısha, klıent bank pen kompanııalarǵa bergen barlyq kelisimdi bir jerde kórip, basqarady. Bir banktiń qosymshasyn qoldana otyryp, basqa bank shotyndaǵy qaldyqty kóre alady. Qarajattaryn shottan shotqa aýdarýǵa, banktik úzindi kóshirmelerge, shottardaǵy anyqtamalarǵa qol jetkizip, valıýta baǵamyn salystyrady, tólem jasaıdy jáne qol qoıady, kirister men shyǵystardy taldaıdy. Bul qyzmet kórsetýdiń yńǵaılylyǵyn arttyryp, sonymen qatar klıenttiń ýaqyty men aqshasyn únemdeıdi.
Sarapshylardyń pikirinshe, qaýipsizdikti júıeniń retteýshisi bolyp sanalatyn Ulttyq bank qadaǵalaýǵa tıis. Sonymen qatar sarapshylar «Ashyq bankıng» qarjy uıymdary arasynda básekelestikti qalyptastyratynyn aıtady.
«Ashyq bankıng» – qarjy naryǵyndaǵy damýdyń kezekti satysy. Qazir sıfrlyq teńge jáne «Ashyq bankıng» deıtin eki jańa kezeńge kelip turmyz. Bul otandyq qarjy sektoryn damytýǵa jańa serpin beredi dep oılaımyn. Bir QR-kod kez kelgen qarjy uıymynyń aýdarymdaryn retteıdi. Tutynýshylar úshin qoljetimdi. Olardyń quqyǵyn qorǵaý maqsatynda jasalǵan jáne orta deńgeıli bankterge taptyrmas joba bolmaq. Sonymen qatar iri bankterdiń klıentter bazasyna shyǵýǵa múmkindik alady. Árıne, óziniń QR júıesin jasaǵan iri bankter úshin bıznes jaǵynan klıentterin joǵaltyp alamyz degen qaýip týyndaýy múmkin. Biraq birdi-ekili iri banktiń bıznes múddesin emes, halyqtyń jaǵdaıy men naryqtyń damýy turǵysyn oılaý qajet. О́z basym osy júıeniń engizilgenin qoldaımyn», deıdi belgili sarapshy Aıbar Oljaev.
