Ǵylym • 12 Shilde, 2024

Robot-kómekshi

380 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazir otandyq jas ǵalymdardyń ǵylym salasyndaǵy jańasha talpynystary kóńil qýantady. Aıtalyq, Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń jas ǵalymdary medısınalyq mekemelerge qajettiligi mol robot-­kýrer jasap shyǵarǵan.

Robot-kómekshi

Búgingi tańda elimizde kóptegen salany avtomattandyrý úderisi joǵary qarqynmen júrip jatyr. Budan densaýlyq saqtaý salasy da tys qalyp jatqan joq. Robot-kýrer – sonyń bir dáleli. Osy robot arqyly em alýshylarǵa qyzmet sapasyn jaqsartýǵa bolady. Muny ýnı­versıtettiń jas ǵalymdary men robottehnıka jáne avtoma­tıka tehnıkalyq quraldary kafedrasynyń stýdentteri jasaǵan. Robot-kýrer aýrýhanada em alyp jatqandarǵa kerekti dári-dármekti jetkizip berýge arnalǵan. Negizinen, dári-dármekti medısına qyz­metkerleri tasýshy edi ǵoı. Endi ony robot-kýrer atqar­sa tamasha emes pe?! Qazaqsha aıtqanda, robot-kýrer medısına mamandarynyń qolyn uzartady. Munda barlyq júıe avtomattandyrylyp, zamanaýı quraldarmen jabdyqtalǵan. Ásirese qurylǵydaǵy avtonomdy navıgasııanyń qyzmeti zor. Ol robottyń baǵdaryn ońtaıly etip, dári-dármek­ti jetkizýdi jyldamdatady. Qysqasy, robot-kýrer sura­nys boıynsha emdelýshige dári-dármekti ári jyldam, ári qaýip­siz jetkizedi.

Osy kómekshi qultemirdi jasaǵan toptyń jetekshisi Nurlan Baıanbaıdyń aıtýynsha, bul ıdeıa oǵan pandemııa kezinde kelipti.

«Mundaı robot-kýrer bir­qatar shet memlekette jaqsy damyǵan. Olar dári-dármekti pasıent jatqan árbir palataǵa qaýipsiz jetkizip beredi. Sony kózimen kórip, osyndaı robotty biz nege jasamasqa degen oı keldi. Sóıtip, birden bastap kettik. Aldymen shaǵyn robot-kýrer jasadyq. Ol oıy­myzdan shyqty. Sodan ke­ıin ýnıversıtet qoldaýymen onyń úlken nusqasyn jasap shyǵardyq. Ázirshe ony ózimiz synaqtan ótkizdik. Aldaǵy tańda osyndaı robottardy shyǵarýdy damytsaq deımiz. О́ıtkeni buǵan suranys joǵary bolary anyq. Oǵan tolyq kózim jetedi. Mysaly, Almatydaǵy №4 qalalyq aýrýhanada ju­mys istep júrgende osyndaı ­problema bar ekenin baıqa­dym. Biz jasaǵan robot-kýrer medısınalyq ǵımarat ishin­de erkin júrip, dári-dármekti qoı­madan árbir emdelýshige ­ózi aparady», dedi ol.

Jas ǵalymdar robotký­rer­di otandyq materıaldan jasaǵan. Elektrondyq qu­ral­dar ǵana shetelden alynǵan. Osy topqa jetekshilik etken Nur­lan Baıanbaı 2018 jyldan beri kórnekti ǵalymnyń esi­min ıelengen joǵary oqý ornynda qyzmet isteıdi. Sankt-Peter­býrg qalasynda magıstratýrany oqyp, Q. Sátbaev atyndaǵy Qa­zaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnı­versıtetiniń doktoran­tý­ra­syn támamdaǵan. Bıyl «Bola­shaq» baǵdarlamasymen Uly­brıtanııada bilimin odan ári tereń­detýge attanyp bara­dy. Qys­qasy, ıgilikti dúnıeni jasa­ǵan jas ǵalymdardy qol­dap, robot-kýrerdiń sanyn kóbeıt­sek, medısınalyq qyzmettiń sapasy arta túseri anyq.