Eger áńgimeniń ashyǵyn aıtar bolsaq, búginde azyq-túlik baǵasy adymdap bara jatqan syńaıly. Sózimiz dáleldi bolýy úshin azyq-túlik bazaryna atbasyn buryp, baǵanyń búgingi jaı-kúıimen tanysqan edik. Jaz mezgili bolǵan soń ba, sıyr eti 50 teńgege, al qoı eti 100 teńgege, jylqy eti 20, qus eti 10 teńgege ósip tur eken. О́kinishtisi sol, kartop pen jýa burynǵydan eki esege ósip, ıaǵnı 100 teńgege mańaılap tur. Sondaı-aq tutynýshylar jyl basyndaǵydan sábizge – 45, al almaǵa 26 paıyzǵa ústeme aqsha tóleýge májbúr bolýda.
Baǵany baqylap otyratyn “Qazagromarketıng” AQ-tyń bizge bergen málimetine júginer bolsaq, Syr aımaǵyndaǵy sıyr eti respýblıkalyq deńgeıden – 25, qoı eti – 7, kartop –34, pııaz 24 teńgege qymbattaǵan. Ony aıtasyz, Syr aımaǵynyń Aral óńirinde óndiriletin as tuzynyń baǵasy respýblıkalyq kórsetkishten 5 teńgege qymbat bolyp tur.
Sonymen Syr aımaǵynda azyq-túlik baǵasynyń kúrt kóterilýiniń syry nede? Aımaqta jylyjaı sharýashylyǵy órken jaıa almaı otyr. Jalpy kólemi 0,6 gektardy quraıtyn 13 qana jylyjaı bar eken. Bul – bir. Ekinshiden, kókónister saqtaıtyn qoımalar da joqtyń qasy. Sodan da egis basynan ónimdi qolma-qol aqshaǵa alǵandar tutynýshylarǵa jetkizgenderi úshin ústeme baǵa qoıýdy ádetke, ıaǵnı “kásipke” aınaldyrǵan. Sondaı-aq maýsymdyq kezeńde syrttan tasymaldanatyn ónimderdi tutynýshylarǵa tikeleı jetkizý júıesi de qalypqa túspeı otyr. Ýaqytynda azyq-túlik baǵasyn tómendetý maqsatynda salynǵan kommýnaldyq bazarlardan kópshilik kútken úmit te aqtalmaǵan syńaıly. Bázbir aýdandandarda azyq-túlik bazarlarynyń jumysy toqtap qalsa, “Arzan bazar” JShS qarajat jetispeýshiliginen óz mindetin tolyǵymen atqara almaýda.
Joǵarydaǵy osy bir jaǵymsyz jaılardy basty nazaryna alǵan oblys ákimi Bolatbek Qýandyqov, aımaqtaǵy azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrý baǵytynda keńeıtilgen keńes ótkizdi. Oǵan tıesili basqarma basshylary, kóterme saýda oryndary men iri saýda ortalyqtarynyń ókilderi qatysyp, azyq-túlik baǵalaryn basty baqylaýǵa alýdy tilderine tıek etti.
Eger naqty derekterge júginer bolsaq, oblys turǵyndary ózderin-ózderi azyq-túlik ónimderimen qamtamasyz etýlerine tolyq múmkindikteri bar. Atap aıtqanda, Syr dıqandary ala jazdaı marjandaı tókken mańdaı terleriniń arqasynda qyzanaqty – 5,1, qııardy – 4,3, kartopty – 2,2, baqsha daqyldaryn 8,2 esege artyq óndiredi. Sondaı-aq, sońǵy jyldary oblys ákiminiń tikeleı bastamasymen azyq-túlik jármeńkesin ótkizý jaqsy dástúrge aınalǵan.
Joǵarydaǵy osy jaǵdaıattardy egjeı-tegjeıli baıan etken oblys ákimi oblystyq shtab jumysyn jandandyryp, baǵanyń negizsiz ósimin boldyrmaý úshin kóterme jabdyqtaýshylarmen yntymaqtastyqta jumys jasaýǵa qatań tapsyrma berdi. Kommýnaldyq bazarlar jumysyn jandandyrý men “Arzan bazar” JShS-nyń saqtaý qoımalaryn paıdalaný, jylyjaı sharýashylyǵynyń aıasyn keńeıtýdi de mindettedi.
Erkin ÁBIL.
QYZYLORDA.