Árbir aptasy bólek ulaǵatty taqyryppen ótetin ekoaksııa Shymkentte de óz qarqynynan tanǵan joq. Minekı, sonyń aıasynda Shymsıtı shaǵyn aýdanyndaǵy saıabaqqa qoǵam belsendileri bir kisideı tazalyq jumystaryna shyqty. Al olarǵa Abaı aýdany ákimi apparaty men Abaı kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń qyzmetkerleri, sondaı-aq Jastar resýrstyq ortalyǵynyń eriktileri kómekke keldi. Osylaısha, tabıǵatqa janashyr azamattar bilekti sybanyp tastap shildeniń ystyǵynda eńbek kórigin jarysa qyzdyrdy.
Bir qýanarlyǵy, tazalyq is-sharasynan shet qalǵan qala turǵyny kemde-kem. Bári de súıikti qalasy úshin senbilikte aıanbaı ter tókti. Saıabaqtan bólek shymshahardyń Temirlan tasjoly boıyndaǵy gúlzar, Almaty tasjoly, Aqmeshit aýmaǵy qoqystan tazartyldy. Asarmen bastalǵan baıandy iske 200-den asa adam, 12 tehnıka jumyldyryldy. «Eń bastysy, qalanyń taza bolýy – ózimizge jaqsy», deıdi mańdaı terin jeńimen súrtken senbilik eńbekkerleri.
Ekologııalyq aksııany uıymdastyrýǵa qalalyq ekologııa departamenti uıytqy boldy. Mekeme osynaý mańyzdy bastama aıasynda «Taza jaǵalaý» is-sharasyn qolǵa alyp, jurtty shaqyrdy. О́z kezeginde qala turǵyndary da beıjaı qaramaı, senbilik ótetin aýmaqtyń alystyǵyn qıynsynbaı, aǵaıyngershilik tanyta bildi. Sonymen, uıymdastyrýshylar bul jolǵy aksııanyń maqsaty ózender men kólderdiń, jalpy sý aıdyndarynyń jaǵalaýlaryn qoqystan tazartý ekenin aıtty. Budan sý resýrstarynyń ekojúıesin qalpyna keltirý, sý obektilerin turmystyq, óndiristik qaldyqtardan tazalaý men lastanýyn boldyrmaý maqsaty jatqanyn aıqyn sezemiz.
Al osynaý is-sharaǵa ekologııa departamenti mamandarymen birge Turan aýdany ákimdigi de atsalysty. Olar Badam ózeniniń boıyn jaǵalaı qaldyqtardan tazalap shyqty. Kishkene derekterdi sóıletsek, tazalanǵan aýmaq aýdany – 3 500 sharshy metr, orylǵan shóp aýmaǵy – 2 100 sharshy metr, qatysqan adamdar sany – 55, sońǵy shyǵarylǵan qoqys 14 tonna boldy.
О́z kezeginde Ishki saıasat jáne jastar isteri jónindegi basqarmasynyń Jastar resýrstyq ortalyǵy da ıgi iste jarysqa túsip, «Igi ister marafony» jobasyn bastap ketti. Bul da – ekologıııalyq aksııa. Sonyń aıasynda Qarataý aýdanyndaǵy «Nursát» gúlzary tap-tuınaqtaı tazalanyp, sáni kirip qaldy. Bul kúngi jumys aǵashtardyń túpterin ákteý, oryndyqtardy syrlaý, shashylyp jatqan qoqysy arnaıy konteınerge salý boldy. Eń bastysy, ótken-ketken jurt aram shóbi otalǵan, san-alýan tústi gúlderdiń jaınap, qulpyryp turǵanyna dán rıza. Bul is-sharanyń jyl boıy jalǵasatyny qandaı ǵanıbet. О́ıtkeni jastardyń osyndaı ujymdyq eńbekte yntymaǵy artyp, ózara baýyrmaldyq sezimderi oıanady. Odan da bólek, tabıǵattyń tazalyǵy adamǵa qanshalyqty mańyzdy ekenin júregimen, oı-sanasymen tereń sezinip, túısinedi. Biz kórgen jastardyń belsendi jumystaryna tazalyq qyzmetin atqaratyn kánigi mamandardyń ózi óte rıza boldy.
Naǵyz patrıotızmdi sózben emes, naqty isimen dáleldep jatqan jastardyń eńbektegi beınesin qoǵamǵa kórsetý maqsatynda jumys ústinen túsken BAQ ókilderine Jastar resýrstyq ortalyǵy Qarataý aýdany jastarymen jumys júrgizý bóliminiń basshysy Bekarys Bahadyr arnaıy suhbat berip, ekoaksııanyń izgi baǵyty jaıynda oıyn jetkizdi.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen bastalǵan aksııa kóktemnen beri jalǵasyn taýyp keledi. Bul ıgi is-shara tek Shymkentte emes, elimizdiń biraz óńirinde de óz maqsatyna saı atqarylyp jatyr. Al bul aptada jastar «Igi ister marafonynyń» týyn jelbiretti. Sonyń aıasynda qalanyń biraz jeri tazalyq jumystarynyń qyzǵan alańyna aınaldy. Jalpy, osy kúnge deıingi atqarylyp kelgen «Taza Qazaqstan» ekoaksııasyna shahardyń eńbektegen balasynan eńkeıgen qartyna deıin qatysty desem, artyq aıtqandyq emes. Jastarmen bir kisideı atsalysyp jatqan qalanyń turǵyndaryna jastar atynan alǵysymdy bildirgim keledi. Sondyqtan osy sátti paıdalanyp, óz zamandastaryma, aldyńǵy býyn aǵalar men artymyzdan ergen inilerime qalany taza ustaıyq dep uran tastap, ıgi iske bir úıdiń balasyndaı jumylýǵa shaqyramyn. Kelesi aptalarda aksııany megapolıstiń Saıram eldi mekeninde ótkizemiz. О́ıtkeni ol jerde tarıhı-mádenı nysandar men eski qorym keseneler óte kóp. Solardyń tazalyǵyna jaýap berý de babalar aldyndaǵy paryz dep bilemiz. Jalpy alǵanda tazalyq is-sharasyna 500-ge jýyq erikti jas qatysty», dedi ol.
