Aımaqtar • 17 Shilde, 2024

Ebin tap ta, eshki baq!

135 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jezqazǵannyń shetkeri jaǵynda eshki saýyp, sútin satyp otyr­ǵan otbasy týraly estigende eleń ete qaldyq. О́ıtpegende she? Qazir qala túgili aýyldyń ózinde «bilegine shelegin ilip, qora jaqqa saýynǵa baratyn kelin-kepshik sırep barady» degendi jıi estıtin bol­dyq. «Qa­lada turyp, eshki saýyp júrgeni ras pa eken?». Kóńi­limiz­degi kúmándi serpil­tý maqsatymen jolǵa shyq­tyq.

Ebin tap ta, eshki baq!

Qalanyń Qazanbaev kó­shesindegi Álipbaı men Aınurdyń úıin sol mańdaǵylar jaqsy biledi eken. Kóp qınala qoımadyq. Biz kesh estip qalǵan tárizdimiz, áıtpese, bulardyń eshki ósire bastaǵanyna bıyl besinshi jylǵa aıaq basypty. Álipbaıdyń aıtýynsha, «Bárin bastaǵan Aınur» eken.

Olar 2002 jyly shańyraq kóteripti. Aınur Jáırem ken­tiniń, al Álipbaı Baıqońyr aýylynyń týmalary. Aınur Jez­qazǵan ýnıversıtetin ekonomıst-menedjer mamandyǵy boıyn­sha bitirgen bolsa, Álipbaı – ken óndirisiniń mamany. Ekeýi Jezqazǵanda tanysyp, kóńilderi uǵysyp, júrekteri jarasym tap­qan. Qazir olar 3 qyz, 2 ul ósirip otyr. Bala-shaǵasy týraly aıtyp otyrǵanymyz beker emes. О́ıt­keni áke-shesheleriniń eshki «bıznesimen» aınalysýlaryna olardyń da janama bolsa da áseri tıgen. Qalaı?

2017 jyly Aınur bala kúti­mine baılanysty eńbek demalysyna shyqty. Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq stansada jumys isteıtin edi. Arada úsh jyl ótken soń, jumysqa qaıtadan qosylý qajet. Memlekettik meke­meniń jalaqysy shamaly ǵoı. Aınur kásipker bolyp ta kórgisi keldi. «Úıde qarap otyrǵanym bolmas» degen ol «Kásipkerlikke oqytý» kýrsyna jazyldy. Biletini – bireý, bilmeıtini – toqsan to­ǵyz eken. «Qandaı kásip tıimdi bolmaq?». Oıyna qaıynatasynyń «bir-eki eshki bir otbasyn asyraıdy», dep aıtatyny esine túse ketti. «Shynymen de solaı ma eken?». Buǵan kóz jetkizýdiń esh qıyndyǵy joq. Áleýjeli arqyly «eshki sútin satamyn» degen habarlandyrý berdi. Al sodan soń ne boldy deısiz ǵoı?! Adamdar birinen soń biri habarlasa bastaǵanda ol qaıda qashyp tyǵylaryn bile almaı qaldy. «Sút ótip ketti» degen jaltarma jaýappen qutyldy.

«E, ata bilgesin aıtyp júr eken ǵoı» degen Aınur eshki ósirýge myqtap nıettendi. Eshki negizi etti, túbitti jáne sútti bolyp úshke bólinedi. Aınur «Bıznes–jospar» jazyp, utyp alǵan 555 myń teńge grantqa sútti baǵyttaǵy asyl tuqymdy eshki satyp alýdy oılady. Qyzyq bol­ǵanda, mundaı eshki satatyn Jez­qazǵan tóńireginde jalǵyz-aq kisi bar bolyp shyqty. Ol muny ózine básekeles bolady dedi me eken, áni-mine dep, «satamyn» degen eshkisin sata qoımaı, birtalaıǵa deıin sońynan júgirtip qoıdy. Aqyry, qoıarda qoımaı júrip, sol kisiden bir eshki, úsh laq satyp aldy.

Berile kirisken is nátıjege jetkizbeı qoımaıdy eken. Aı­nurdyń eshki saýyp, sútin sata bastaǵany kórshi-kólem arqyly kópshilikke jaıyldy. Suranys kóp, oryndaýǵa múmkindik bolma­ǵan soń, «Siz búgin, al siz – erteń ke­lińiz» degendeı adamdardy kezekke qoıatyn tártip engizdi. Endi qaıtsin?!

– Meniń eń kishkentaı «klıen­tim» – eki aılyq búldirshin boldy. Anasynyń súti qaıtyp ketip, bópesin eki jyl boıy meniń esh­kilerimniń sútimen asyrap ósirdi. «Sizdiń eshkińizdiń sútiniń nári me eken, balamyz shıraq bolyp ósip keledi», deıdi onyń ata-anasy. Shynynda, eshki súti dárýmenderge keremet baı ǵoı, bul ǵylymda dáleldengen, – degen Aınur sóz ara­synda sút satý arqyly tek tabys tabýdy ǵana kózdemeıtinin, adam­darǵa jaqsylyq nuryn sebelep júrgenin de sezdirip qoıdy.

Eshkiniń sútinen aıran uıytýǵa da, irimshik isteýge de bolady eken. Árıne, mundaı ónim túrlerin óndirý úshin Aınurdyń múmkindigi az. О́ıtkeni saýǵan súti artyla qoımaıdy.

Ol eshkileriniń árqaısysyna at qoıypty. Saýatyn kezde qaı­sysynyń atyn ataıdy, sol Aınur­dyń aldyna kelip tura qalady eken. Ǵajap qoı! «Bular osynsha­lyq aqyldy bolady dep oılamappyn», deıdi ol.

Qalaly jerdegi bir qıyn­shy­lyq jaıylym máselesi. Tańer­teńgilik jáne keshkilik birer saǵat balalary syrtqa shyǵaryp, jaıy­p keledi. Qolǵa úırengenderi mundaı ońdy bolar ma, eger kim jaıýǵa shyqsa, sol adam kózderinen tasa bola qalsa, eshkiler ózderi sony izdep, mańyrap mazalary qashady desedi. Iаǵnı tastan tasqa sekirip betaldy jaıylyp, joǵalyp ket­peıdi eken. Bul da bir olardyń ózin­dik erekshelikteri tárizdi.

Aınurdyń qaıynatasy Qaısar Jumabaıuly Ulytaý aýdanynyń «Baıqońyr» aýylynda turady. Seksenniń segizine qaraǵan aqsaqal áli kúnge deıin eshkini ózi saýatyn kórinedi. Álipbaı ákesiniń shıraq qımyly «bala kezinen eshki sútin ishýine baılanysty», dep paıymdaıdy.

Qazir Álipbaı men Aınurdyń qoldarynda alpi, zaanen jáne nýbı tuqymdary bolyp tabylatyn 5 saýyn eshki jáne solardyń 11 laǵy bar.

– Urǵashy laqtardy ósirýge qal­dyramyz da, erkekterin kóje-qatyqqa paıdalanamyz. Sene­siz be, ózimiz ósirgesin soıýǵa da qımaıdy ekensiń. Ásirese balalar soıdyrmaıdy. Sosyn bas­qalarmen aıyrbastaımyz, – degen Álipbaıdyń sózinen mal ósirý adamdy meıirbandyqqa da baýlıtynyn túsingendeı boldyq. Jomart kenishinde untaqtaýshy bolyp isteıtin Álipbaı jumysty vahtalyq ádispen isteıdi. Iаǵnı on bes kún jumysta júredi. Vahtadan kelgen soń Aınurdyń eshki sharýa­shylyǵyna kómektesedi. О́ziniń negizgi qyzmetine qosa osy isti dóńgeletip, adal kásippen aınalysyp, qosymsha tabys taýyp otyr­ǵan Aınur Izbasovanyń isi árkimge de úlgi bolǵandaı-aq emes pe?

Ulytaý oblysy