Sýretterdi túsirgen – Iýrıı KIM
Shý aýdany aýmaǵynda ornalasqan «Shatyrkól» ken baıytý fabrıkasy iske qosylady degen áńgime biraz ýaqyttan beri aıtyla bastaǵan edi. Kúni keshe iri kásiporyn tehnıkalyq turǵydan iske qosyldy. Jergilikti atqarýshy bılik keltirgen derekke júginsek, fabrıkanyń ónim qýaty jylyna 98,6 myń tonna mys konsentratyn óndire alady. О́ndiris oshaǵynyń tehnıkalyq múmkindigi de zor.
«Qazaqmys» JShS basqarma tóraǵasy Nurahmet Nurıevtiń aıtýynsha, mys konsentratyn óndiretin kásiporyn osy jyldyń qazan aıynyń aıaq tusynda tolyq jobalyq qýatynda jumys isteıdi. Qazir qurylys jumystary 100 paıyzǵa oryndalǵan. О́ndiris oshaǵy tehnıkalyq turǵydan alǵashqy ónimdi shyǵarýdy bastap ketti.
Oblys ákimi Erbol Qarashókeev jańadan qurylǵan fabrıkanyń jumysyn jandandyrýǵa jergilikti bılik tarapynan jan-jaqty qoldaý kórsetiletinin aıtyp otyr. Aýdandardaǵy atqarýshy bılik ókilderi de ınvestorlarǵa barynsha kómektesýge nıetti.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes óńirde birshama iri ınvestısııalyq jobalar qolǵa alynǵany belgili. Sol óndiris oshaqtary tolyq qýatynda jumys istese, bizdiń utylmaıtynymyz anyq. Mys konsentratyn óndiretin kásiporyn shynynda da irgeli zaýyttyń sanatyna kiredi. Jalpy, óńirde jumysyn bastaǵan kez kelgen óndiris oshaǵy jergilikti halyqty jumyspen qamtýǵa basymdyq berýge tıis. Munda da talap sol ekenin aıta ketken jón. «Shatyrkól» ken baıytý fabrıkasy úzdiksiz jumys isteýi úshin jergilikti atqarýshy bılik ókilderi qoldan kelgenshe qoldaý kórsetedi», deıdi E.Qarashókeev.
Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi keltirgen resmı derekke júginsek, 2024-2028 jyldar aralyǵynda jalpy quny 2,5 trln teńgeni quraıtyn 70 ınvestısııalyq jobany iske asyrý kózdelip otyr. Kezeń-kezeńimen júzege asyrylǵan nátıjeli jumystyń arqasynda myńdaǵan turǵyndy jumyspen qamtýǵa múmkindik týmaq. Al osy jyly 228,4 mlrd teńgege 1 432 jumys ornyn qurý úshin 19 ınvestısııalyq jobany iske asyrý kózdelgen.
Qandaı da bir óndiris oshaǵy ashylǵan kezde jergilikti halyq «ekologııaǵa zııany joq pa?» degen suraqty jıi qoıyp jatatyny bar. «Qazaqmys» JShS basqarma tóraǵasy Nurahmet Nurıevtiń aıtýynsha, ónim óndirýdiń barlyq qaýipsiz joly qarastyrylǵan. Ekologııaǵa eshqandaı zııan kelmeıdi.
«О́ndiriste mys kenin baıytýdyń álemdegi eń zııansyz tehnologııalarynyń birin qoldanýǵa bel býǵanymyzdy aıta ketken durys. Shań tutý tıimdiligi 99 paıyz koeffısıentti quraıtyn zamanaýı aspırasııa júıesiniń kómegimen júzege asyrylady. Budan bólek, tasymaldaý kólemin azaıtýdyń arqasynda jol jıegindegi shań aıtarlyqtaı tómendeıtinin eskergen jón. Sondaı-aq óndiris oshaǵyna jaqyn eldi mekender kásiporynnyń áser etý aımaǵynan 20 shaqyrymnan astam qashyqtyqta ornalasqan. Bizdiń fabrıkada tehnologııalyq úderisterdi basqarýdyń jańa avtomattandyrylǵan júıesi engizilgen. Bul qadam óz kezeginde jumys tıimdiligin ústemeleıdi. Sonymen qatar ónerkásiptik qaýipsizdik pen eńbekti qorǵaýǵa aıtarlyqtaı yqpal etedi. Bir sózben aıtqanda, qaýipsizdik sharalaryna aıryqsha basymdyq berip otyrǵan jaıymyz bar», deıdi «Qazaqmys» JShS basqarma tóraǵasy Nurahmet Nurıev máseleniń mánisin túsindirip.
Oblys ákimdiginiń baspasóz qyzmeti keltirgen málimetke súıensek, iri jobany júzege asyrý úshin 94 mlrd teńge ınvestısııa salynǵan. Al irgeli kásiporynda jylyna 94 mlrd tonna ken óńdelip, 98,6 myń tonna mys konsentranty shyǵarylmaq. Konsentrattaǵy mystyń quramy shamamen 24 paıyz eken. Al qajetti shıkizat «Shatyrkól» jáne «Jaısan» ken oryndarynan alynady. Iri kásiporynnyń qurylys jumysyn otandyq «AAEngineering Group» JShS júrgizipti. Jańa joba aıasynda 400-ge jýyq jańa jumys orny ashylady. Jaýaptylardyń aıtýynsha, jańa jumys oryndarynyń 60 paıyzynan astamy jergilikti turǵyndarǵa buıyrady.
Zaýytta órt sóndirý deposy, medısınalyq pýnkt, zamanaýı órt dabyly, órt sóndirý jáne beınebaqylaý júıesi ornalastyrylǵan. Sonymen qatar usaqtaý-suryptaý kesheni, bas ǵımarat, jataqhana men ashana, zerthana, jóndeý-mehanıkalyq sheberhana, qaldyq qoımasy jáne taǵy basqa nysandarmen qamtylǵan.
О́ńir boıynsha taý-ken ónerkásibi salasynda 125 kásiporyn jumys isteıdi. Jańartylǵan derekterge súıensek, alǵashqy jartyjyldyqta 54,2 mlrd teńgeniń ónimi óndirilipti. Kórsetkishti ótken jylmen salystyrsaq, naqty ındeks kólemi 102,8 paıyzǵa jetken. Al sala boıynsha naqty óndiristik ónim kóleminiń úles salmaǵy 13,1 paıyzdy qurap otyr.
Erbol Qarashókeev oblysqa ınvestısııa tartýǵa erekshe den qoıyp otyr. О́zi bastap, jaýapty mamandar qoshtap, Qytaı eline arnaıy saparmen baryp keldi. Biraz ýaqyt buryn kórshi memlekettegi tıimdi jumyspen tanysty. О́ńirge ınvestor tartýdyń tyń joldaryn qarastyrdy. Aldaǵy jyldary jańa jobalar da óz nátıjesin beredi degen úmit basym.
Aımaqta taý-ken óndirý ónerkásibinen bólek, tamaq ónerkásibin óristetýge de basymdyq berilip otyrǵanyn aıta ketken jón. Oblys ákimdigi kásipkerlik jáne ındýstrıaldy-ınnovasııalyq damytý basqarmasy mamandary keltirgen derekke júginsek, 2027 jylǵa deıin jalpy quny 90 mlrd teńgeni quraıtyn 26 jobany iske asyrý kózdelip otyr.
Jambyl oblysy
