Keshkilik sabaq bitken boıda ataqty Pýshkın kitaphanasyna tartyp ketemin. Jalǵyz ózim. Áli tanysyp úlgermegen kýrstastaryma birge barýdy aıtýdyń ózine qymsynsam kerek. Tapsyrys bergen kitabymdy kútip «Lenınshil jas» gazetiniń sońǵy aıdaǵy tigindisin aýdaryp-tóńkerip otyrǵanmyn. Sol qulaǵymnyń túbinen tanys daýys sańq ete qaldy: «Maǵan qajet kitapqa menen buryn kim zakaz berip qoıǵan desem, sen ekensiń ǵoı, kýrstasym». Jalt qarasam, Jumabek jyly jymıyp tur eken. Qasymdaǵy bos oryndyqqa jaıǵasty.
Nege ekeni belgisiz, sol sátke deıin ony óte tákappar jigit shyǵar dep te oılaǵanym ras. Jaqynyraq tanysýǵa asyqpaǵanymnyń syry da sodan. Alaıda alǵashqy áser de aldaıtyn bolyp shyqty. Emen-jarqyn aralaspasań, adamdy tolyqqandy taný tipti, múmkin emes ekenin endi bilgendeımin. Aýzyn ashsa, júregi kórinip turǵan ańqyldaǵan jigit eken. Sonysymen baýrap aldy.
Toqeteri, Jumabek ekeýmizdiń dostyǵymyz osylaı «Pýshkınnen» bastalǵany – basybaıly shyndyq. Egiz qozydaı birge júrdik. Sabaqtan shyqqan soń qaltamyzda qalǵan qarabaqyrymyzdy jıystyryp, keshkilik arzan toqashpen júrek jalǵap, tún ortasyna deıin kitaphanada otyratyn kúnderimizdi kezdesken saıyn eske alýshy edik. Kúni keshege deıin. О́ıtkeni úlken dostyǵymyzǵa ulasqan sol bir sátti ekeýmiz de eshqashan umytqan emespiz. Júkeń menen eki jas úlken. Inisindeı erkeletip «Shákembaı» deıtin. Men de ony aǵamdaı qabyldadym.
Kóp adamnan tabyla bermeıtin erekshe qasıetterin qadap turyp aıtqyń keledi Jumabektiń. Bireýine toqtalsam. О́mirde «tabandylyq teoremasy» degen uǵym bolsa, sony bizdiń aramyzda oılap tapqan jáne dáleldeı bilgen Jumabek der edim. Onyń bolashaqta úlken qaıratker bolatynyna birinshi kýrsta-aq kózim jetken. «Shákembaı, ekeýmiz ýnıversıtetti qyzyl dıplommen bitirýge tıispiz» deıtin birinshi semestrdiń ózinde. Sóıtip júrgende alǵashqy sessııanyń bastapqy emtıhanyn Zeınolla Qabdolovtyń «Ádebıet teorııasynan» tapsyrdyq. Akademık aǵaıymyz ekeýmizge de semiz «tórt» qoıyp shyǵaryp saldy. Sol boıda raıymnan qaıttym. «Qyzyl dıplommen» qoshtasyp turǵanymdy aıtamyn.
Jumabek tabandap otyryp aldy: «Shákembaı, bul – zańdylyq emes, kezdeısoqtyq. Ýaıymdaıtyn dáneńe joq. Ekeýmiz de «peresdacha» jasap, «bes» alamyz!» Men aıtamyn: «Júke, biz startta turǵan adambyz ǵoı, aldymyzda áli 55 emtıhan bar, sonyń bárinen siz «bes» alatynyńyzǵa senimdisiz be?» «Senimdimin, meniń «slabak» dosym!», dedi Júkeń ádettegi jargondaryn bastyrmalatyp. Qaırap tur.
Degenmen, qyrsyqtyǵym bir basymnan asatyn meni Jumabek bul qaqpanǵa túsire almady. «Slabak» ekenimdi moıyndaǵan maǵan ol kópke deıin tomsyraıyp júrgeni bar. Jumabek qaıratkerlik qasıetterdi bozbala kezinen boıyna darytqanyn sol kezde anyq bildim. Álgi oqıǵany beker aıtyp otyrǵan joqpyn. Ash ishekteı nesine sozaıyn, aqyry «peresdacha» jasap, «Ádebıet teorııasynan» «5» alǵan Júkeń keıingi barlyq emtıhandy da «úzdik» baǵaǵa tapsyrdy. Tań qalamyn. Áli kúnge deıin. Mundaı kúreskerlik pen tabandylyqty eshkimnen baıqaǵan emespin. Endi baıqamaıtyn da shyǵarmyn. Sondaı Jumabekti qalaı joqtamaısyń?!
Allany shyn súıgen adamǵa Jaratqannyń sheksiz kómektesetinin Jumabektiń ómirinen kórdim. Dombyra shertedi. Án aıtady. Sondyqtan da ony mýzykanyń ıisi murnyna barmaıtyn jigit dep aıta almaısyń. Deı tura, kompozıtorlyqty kásip qylǵysy keletin adam emes ekeni de bilinip turatyn. Jumabek ómirinde bir ǵana án shyǵardy. Biraq án bolǵanda qandaı?! Ǵajap áýen. Kásipqoı sazgerlerińnen taba almaıtyn syrǵa toly aqyq týyndy. Daıyndyq kýrsynda birge oqyǵan, kórshi fılologııa fakýltetiniń stýdenti Álımaǵa arnaǵan osy bir ánniń ózi Jumabektiń ár isti úlken súıispenshilikpen atqaratynynyń jarqyn mysaly bola alady. О́zi de, jany da sulý bolashaq asyl jaryna arnap jazǵan ómirindegi jalǵyz avtorlyq ánin Jumabektiń ózi shyrqaǵan kezde Romeonyń sonetasyn tyńdap, móldir mahabbattyń káýsar bulaǵynyń syldyryn estigendeı bolatynmyn. «Shákembaı, ol qyz – meniń Aı nurym!» deıtin ánin aıaqtaı bere.
Bir kúni Álımamen tanystyrdy. Aıdyń nury dese Aıdyń nury eken. Osy epızod esime túskende ylǵı bir oı keledi: Jumabek maǵan óz ómirinde birde-bir ret qatelespegen adamdaı kórinedi. Shyn sózim. Bárin de qashanda túzý jasaıtyn Jumabektiń qatelikke urynǵanyn kórgen de emespin, estigen de joqpyn. Bir syzyqtyń boıymen ómir súrmese de, shalys basqan qadamy bolsaıshy Jumabektiń?! Sondaı dosyńdy qalaı joqtamaısyń?!
Qalaı degende de, ol syrt qaraǵanda basqalardan bólek kórinetin. О́zi jiptikteı jas jigit bolǵanymen salmaqty ekeni kórgen jerden seziletin. Eń ǵajaby, Jumabek kez kelgen qalypqa quıyla ketetin. Bul – eshteńe emes. Al endi kez kelgen qalyp ataýlynyń ózi Jumabektiń oń jaǵyna oraılasa qalatynyn qaıda qoıarsyń? Olaı deıtinim, jıyrmasynshy ǵasyrdyń ekinshi jartysyndaǵy danyshpan dekan Temirbek Qojakeevtiń qatań qalybyna qapysyz quıyla ketken sanaýly stýdenttiń biri Jumabek Kenjalın boldy. Aıtaıyn-aý, atalǵan qalypqa syıǵan stýdenttiń kirshiksizdigine basqa dálel izdep ne kerek?!
Keıde oılaıtynmyn: myna ómirdi garmonııaǵa toltyryp ómir keshken Jumabek shyn máninde Qudaıdyń eń súıikti quly bolar? О́ıtkeni Jumabek ne istese de, ádemi isteıtin. Ne týraly aıtsa da, at qulaǵyn teńestirgendeı sulý kesteleıtin. Kıim kıisi de kelisti-aq. Tipti Jumabek ıyǵyna ne ilse de, muntazdaı kórinetin. Boıyndaǵy jip ataýlynyń bári asa bir qymbat bolmasa da, tal boıyna bir min jolatpaı turatyn. Arzan kostıýmniń ózi onyń boıyna quıyla ketetin. Jumabek taqqan galstýktiń bári óńin odan saıyn shyraılandyra túsetin. Ásirese alqyzyl tústisin baılaǵanda júzinen janynyń tazalyǵy alabóten ańǵarylýshy edi, jaryqtyq!
Aragidik alysta qalǵan stýdenttik jyldar týraly sóz qozǵala qalsa, baıaǵy jalǵyz «jýrfakty» ár jyldary bitirgen jigitter bir-birinen «osy sen kimdermen birge oqyp ediń?» degen kezekshi suraqty alma-kezek qoıyp jatatyny bar. Kýrstastary bir-bir tutqa ustap, bastyq bolǵandary oǵan jardaı jaýap berip, upaı jınap jatatyn tustary da kezdespeı qalmaıdy. Osy suraq aldymnan shyqqan saıyn eń aldymen Jumabek Kenjalınmen birge oqyǵanymdy alǵa tartatynmyn. Maqtanyshpen.
Ol shyn máninde bizdiń kýrsymyzdyń naǵyz lıderi boldy. Júkeń – stýdent kezinen bastap kózin jumǵansha únemi portfel ustap ótken adam. QazMÝ-dyń kásipodaq komıtetiniń tóraǵalyǵynan bastap «Qazaq gazetteri» JShS-nyń bas dırektory–redaktorlar keńesiniń tóraǵasyna deıin. «Adamdy orta qalyptastyrady» degen qaǵıda bar. Durys formýla. Árqaısymyzdyń adam bolyp ketýimizge ortamyzdyń áseri orasan boldy. Osy jolda Jumabek kóbimizge úlgi bola bilýimen erekshelendi. Oqýǵa zerektiginiń arqasynda Lenındik stıpendıat atandy. Qoǵamdyq jumystardyń bel ortasynan tabylatyn. Tórtinshi kýrsta júrgeninde Almaty qalalyq keńesiniń depýtaty bolyp saılandy. Osylaısha, ol sol kezdiń ózinde-aq búkil Almaty shahary stýdentteriniń múddesin qorǵady.
Tiri kezinde onyń tulǵa bolyp qalyptasqanyna máz bolyp júre berippin. Árıne, osyndaı dosymnyń baryna maqtanatynmyn. Biraq ony eshqashan maqtamappyn. Onyń da sebebi bar. Jumabek maqtaǵandy da, maqtanǵandy da jaratpaýshy edi. «Shákembaı, bizdiń baıaǵyda qara nandy bólip jegenimizden artyq qandaı áńgime bolýy múmkin?! Shirkin, stýdent kezdegi dostardan adaly joq. О́ıtkeni ashqursaq kezde tanysyp-bilisken adamdardan aramdyq shyqpaıdy» dep otyratyn. Degenmen, qazir ókinesiń: «Ol týraly kóziniń tirisinde maqtaý kerek pe edi?! Kóńil kóńilden sý ishpeýshi me edi?! Sonshama prıpsıpshil bolǵanymyz ba?!»
Alaıda kóńil ortaqtyǵy da, oı ortaqtyǵy da qalyptasqan eki dos únsiz uǵysyp ómir súrgenimizge qýanamyn. Shynynda da sol aıtylmaı qalǵan maqtaýlardyń bári bizdiń bir esteligimizge tatymaıtyn sııaqty. Adamdy óltirmeıtin – maqtaý emes, estelik. Estelik arqyly seniń ekinshi ómiriń bastalady. Estelik arqyly ǵana sen máńgi jasaısyń! Jumabek qaıtqaly onymen birge bolǵan sátter kóz aldymda kóp kólbeńdep turatyndy shyǵardy: Jumabek ekeýmizdiń «Pýshkınde» tapsyrys bergen kitabymyzdy saryla kútip otyratynymyz... Jumabektiń stýdent kezde jaldap turǵan páterinde tula boıy tuńǵyshy Dastannyń týǵanyn «jýǵanymyz»... Qurylys otrıadynda júrgenimizde Jumabektiń basyna qysqa oramal tartyp alyp, úlken úıdiń bir buryshynyń kirpishin qalap jatqanda aqsıyp kúlgeni... Jumabektiń «altyn kvadrattan» alǵan alǵashqy páterinde Almatyǵa Baqanastan sharýalarymmen barǵan saıyn qonatynym... Jumabek ekeýmizdiń Álımanyń tátti shaıyn iship otyryp tún aýǵansha ǵylymı kommýnızm týraly pikir talastyratynymyz... Abaıdyń 150 jyldyq toıynda Ertistegi kemeniń ishinde ekeýmizdiń Barı Alıbasovpen tanysqanymyz... Iá, bári este.
Adaldyq aksıomasy. Qazaq jýrnalıstıkasy juldyzdarynyń biri Jumabek Kenjalınniń pýblısıstıkasy men redaktorlyq talanty týraly az jazylǵan joq. Sondyqtan da qaıtalaýǵa urynǵym kelmeıdi. Qadap aıtqym kelgen tus, ol qarymdy qalamger, paıymdy pýblısıst bolýmen qatar qazaq baspasózi menedjmentiniń teorııasymen de, tarıhymen de, tájirıbesimen de qatar aınalysqan azǵantaı shoǵyrdyń basynda turdy. Mundaı tulǵalar bizde saýsaqpen sanarlyq desem qatelese qoımaspyn.
Al endi saıası menedjmenttiń túp-tuqııanyna deıin zerttep ótken jalǵyz Júkeń dep oılaımyn. Shynynda da Qazaqstannyń mass-medıa áleminde ol osy qos qasıetimen qundylyǵyn arttyra tústi. Aıtary joq, qazaq baspasóziniń barlyq qyryn jaqut jyltyratqan zergerdeı jan-jaqty qamtýǵa bar sanaly ómirin arnaǵan Jumabektiń taǵdyry maǵan mamandyqqa adaldyqtyń aıshyqty aksıomasyndaı kórinedi. Sondyqtan da búgin kóp áriptesteri áli aıta qoımaǵan Jumabektiń ǵalymdyq qyryna kóbirek toqtalǵandy jón kórip otyrmyn.
Sonaý 90-jyldary saıası basylymnyń bastaýyna jarq etip shyqqan «Halyq keńesi», odan keıingi jyldary «Aqıqat» jýrnaly, «Qazaq ádebıeti», ásirese ómiriniń sońǵy jyldary «Qazaq gazetterin» basqarǵan kezderi ol saıası menedjmenttiń tájirıbesimen tikeleı aınalysqanyn áriptesteri umyta qoıǵan joq. Osy oıdy tarqata tússek, saıası menedjmenttiń qazaqstandyq tarıhy da osy kezeńde keıipkerimniń ilkimdi izdenisterinen bastaý aldy. Júkeń munymen de toqtap qalǵan joq. Qashan da qıyn joldy tańdap alýdan qaımyǵyp kórmegen Jumabek buǵan qosa túren túspegen saıası taqyryptyń teorııalyq súrleýin salýdy da óziniń mıssııasyndaı qabyldaǵanyn onyń osy saladaǵy eńbekteri dáleldep berdi.
Júkeńniń «saıası menedjment» uǵymyn ǵylymı aınalymǵa túsirgen birden-bir ǵalym ekenin kóp adam bile bermeıdi. Dál osy suraqqa aksent jasap otyrǵanymyz da sondyqtan. Aıtaıyn degenim, qashanda haltýraǵa jany qas Jumabek ońaı taqyrypqa barǵan joq. Buǵan deıin jazylmaǵan qıyn taqyrypty attaı qalap, tańdap aldy. Jumabek Kenjalınniń kandıdattyq monografııasy doktorlyq dıssertasııaǵa para-par tolyqqandy dúnıe ekenin sol kezde onyń ustazdary da, áriptesteri de kýlýarda keńinen kósilip aıtqanyn qulaq estidi. Ony jazý barysynda ǵylymı formaldylyqtan sanaly túrde bas tartyp, alyp otyrǵan taqyrybynyń tabıǵatyn barynsha erkin ashýǵa
umtyldy.
Árıne, ǵylymda erlik jasaý óte qıyn. Dese de, basqalardyń júregi daýalaı bermeıtin taqyrypty qoparyp-tóńkerýge bel býýdyń ózi – qaısarlyq. Bir anyq, sol kezde «saıası menedjment» uǵymy HHI ǵasyrǵa deıin basqa turmaq, sheteldiń termınder sózdiginde paıdalanbaǵan kategorııa edi. Jumabektiń júrek jutqandyǵy sol, 2001 jyldyń ózinde Saıasattaný boıynsha Oksford qysqasha sózdiginde anyqtama berilmegen saıası menedjment týraly taqyrypqa batyl bara bilýinde jatyr.
Atalǵan termındi qazaq ǵylymynyń aınalymyna engizgen Júkeńniń erligine bas ıemin. Jalpy, «menedjment» degen termın – eń aldymen, ekonomıkalyq termın. Negizi. Al ony saıası stılge aýystyrý ol kezde óte qaýipti bolatyn. Osy ǵylymı jobasyn Jumabek abyroımen aıaqtap shyqty. Ol – saıası menedjmenttiń ókildik jáne demokratııalyq úderisterin halyq múddesine saı tıimdi basqarýmen biriktirý kerek ekenin ashyp kórsetken alǵashqy qazaq ǵalymy. Sol kezde Qazaqstannyń «aldymen ekonomıka, sodan keıin saıasat» degen memlekettik saıası júıesin eń aldymen Júkeńniń eńbegi, al qazir ómirdiń ózi teriske shyǵardy. Jumabek óziniń ǵylymı konsepsııasy arqyly saıasattyń ekonomıkadan joǵary turǵanyn dáleldep berdi jáne saıası menedjmenttiń tek memleket pen bılikke ǵana qatysty uǵym emes ekenin aıqyndap kórsete bildi.
Júkeń saıasattyń ekonomıkadan áldeqaıda bıik turatynyn, kerek deseńiz, qashanda joǵary turatynyn óz dıssertasııasynda dáıekti dáleldermen qorǵady. Sonymen qatar saıası menedjmenttiń qazirgi ýaqytqa deıin qoldanylý aıasy tar bolǵanyna qaramastan, onyń tylsym tarıhyn qoparyp, Platon, ál-Farabı, Makıavellı eńbekterin tereń zertteý arqyly memlekettik basqarý isinen saıası menedjmenttiń jasyryn jatqan jarqyn úlgilerin tapty. Saıası menedjment pen baspasózdiń jurshylyqpen baılanys ornatýynyń joldary men mehanızmderin, sondaı-aq saıası tehnologııasyn ózindik tyń kózqaraspen qarastyrdy. Eń aldymen, qazaq baspasóziniń jahandaný kezeńindegi alatyn orny týraly ǵylymı tujyrymdaryn alǵa tartqan Jumabek qoǵamnyń dáıekti damýyn qalyptastyrýdaǵy baspasózdiń rólin de tolyq jáne túpkilikti dáleldep shyqty.
Jumabek – dıssertasııasynda memleketshildik sana strategııasyn sińirý aıasynda da tujyrymdy oılaryn anyq bildirip, saıasattaǵy sabaqtastyq strategııasyn da jan-jaqty naqty dáleldermen zerttegen ǵalym. Saıası júıeniń turaqtylyǵy men ózdiginen damýyn qamtamasyz etý úshin saıası qyzmet sýbektileri arasyndaǵy aqparattyq qatynastardyń, aqparattyq baılanystardyń tutas júıesin ashyp kórsetti. Saıası kommýnıkasııa, aqparattyq tehnologııalar, ımıdj qalyptastyrý tehnologııasy, memlekettiń aqparattyq resýrstary sııaqty kesek máselelerdi de ǵylymı monografııasynda tolyqqandy ashyp kórsete bildi. Munyń bári tabandy izdenistiń jemisi dep oılaımyn. Imıdjmeıkıng, elektorattyq pıar, brendıng jáne lobbıstik pıar sııaqty PR salalary týraly qazaq ǵalymdarynyń arasynan birinshi bolyp tereń ǵylymı tujyrymdama jasaǵan da Júkeń.
О́zim ǵylymmen aınalyspaǵandyqtan munyń qandaı úderister arqyly júzege asatynyn bilmeımin, biraq Jumabek Kenjalınniń osy eńbegi kóleńkede qalyp ketkendeı kórinedi. О́ziniń ǵylymı eńbeginde ol qazirgi kezdegi saıası tehnologııalar zamanynda ımıdjmeıkerlik tásilder, PR salalary, brenıng, rebrendıngti jeke-jeke baqaıshaǵyna deıin zerttep, keremet jazǵanyna kóz jetkizdim. О́ıtkeni astyn syzyp turyp oqyǵanmyn. 2010 jyly monografııa bolyp shyqqan osy eńbegin bakalavrıanttar men magıstranttarǵa mindetti túrde oqytý kerek dep oılaımyn.
Ǵylymı turǵydan qarastyratyn bolsaq, shynyńda da Júkeńniń qazaq jýrnalıstıkasynyń tarıhyna, tájirıbesine jáne teorııasyna sińirgen eńbegi óte orasan zor. Osy oraıda eki-úsh jyl buryn Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetiniń ujymy musylmansha aıtqanda saýapty is jasady. Joǵary oqý ornynan Jumabek Kenjalın atyndaǵy aýdıtorııa ashyldy. Dosymnyń artynda qaldyrǵan murasyn nasıhattaýda munyń máni men mańyzy erekshe ekeni daýsyz.
Jurtshylyqpen (PR), úkimettik uıymdarmen (GR) jáne ınvestorlarmen baılanys (IR) sııaqty aqparattyq kommýnıkasııanyń úsh salasyn aldaǵy jyldary ótetin Jumabek Kenjalınniń oqýlary boıynsha stýdentterge tereńdetip oqytý kerek dep sanaımyn. Sebebi qazirgi kvazımemlekettik ulttyq kompanııalarda bolsyn, oblystyq deńgeıdegi ákimdikterde bolsyn, PR birshama durys jolǵa qoıylǵan dep aıtýǵa bolady. Al GR men IR óte aqsap jatqany jasyryn emes. О́ıtkeni bul máselelerdi tereń meńgergen mamandar joq. Sondyqtan da bolashaqta atalǵan fakýltette osy máselege erekshe kóńil bólingeni durys-aq. Osy oraıda pıar mamandaryn daıarlaıtyn joǵary oqý oryndary Júkeńniń ásirese ǵylymı jumystaryna asa mán berýge tıis. Onyń ǵylymı dıssertasııasyn, saıası menedjment týraly monografııasyn QazUÝ-dyń jýrnalıstıka fakýlteti bolsyn, basqa oqý oryndary bolsyn, mınıstrlik arqyly oqý baǵdarlamasyna engizgeni abzal. Sebebi bul – qazirgi zamandaǵy eń ózekti, eń qajetti taqyryp.
Árıne, bul baǵytta seń qozǵaldy. Dosymnyń ǵylymı eńbekterin nasıhattaýda ol ózi talaı memlekettik komıssııanyń tóraǵasy bolǵan QazUÝ jýrnalıstıka fakýlteti biraz sharýanyń basyn qaıyrdy. Jumabek Kenjalın shyǵarmashylyǵyna arnalǵan ǵylymı-tájirıbelik konferensııa uıymdastyrdy. Jyl saıyn Jumabek Kenjalın oqýlaryn ótkizip júr. Osy sharalardyń bárinde Júkeńniń ǵylymı eńbegi tereń taldanyp, naqty aıtylǵan áńgimelerdiń keleshek mamandarǵa paıdasy molynan tıeri haq.
* * *
Qazaqta «jetekshi» degen sóz bar. Kóp jerde jón-josyqsyz paıdalana bergendikten be, reńi qasha bastaǵandaı estiledi. Maǵan dál osy sóz Jumabek esiminiń aldynda turatyn anyqtaýyshtaı elesteıdi. Júkeń ýnıversıtette júrgende tek meni ǵana emes, kýrstaǵy júgirmekterdiń bárin jetektep júrip, bóten turmaq, bizdiń ózimizge bildirmeı qatarǵa qosqanyn qazir qudaıshylyq úshin aıtý – ýázıpa. Sondyqtan bolar, jetekshi degen sóz Jumabekke qatysty aıtylǵanda qaıta qulpyryp shyǵa keletindeı áser qaldyrady.
Aıtary joq, ol shyn máninde jetekshi bola bildi, baqılyqqa ketkenshe kóbimizge janashyrlyq tanytýdan jańylmaı ótti. Naqty isimen. Naqty kómegimen. Oqý bitirgennen keıin de Almaty men Astanadaǵy kýrstastardyń basyn qurap júretin Jumabek óziniń baýyrmaldyǵymen bárimizge aralasyp júrýdi úıretip ketti. Bir-birimizge tilektes bolýdy boıymyzǵa sińirdi. Bir-birimizge janashyrlyq tanytýǵa tárbıeledi. Jeke úlgisimen. Jumabek barda jubymyz jazylmaıtyn. Bir atanyń balalaryndaı júrdik. Osyndaı janashyr jetekshińdi qalaı
joqtamaısyń?!
Sharhan QAZYǴUL