Iá, ol – aıryqsha jan. Ony eshkim qaıtalaı almas. Onyń atajurtqa kelýimen, Kúltegin tasynyń Astanaǵa ákelinýimen, «Orhon eskertkishteriniń atlasy» úsh tomdyǵynyń jarııalanýymen tarıhı sanada úlken silkinis paıda boldy. Jas urpaq óziniń shyqqan tegin bildi. Ata-babalarynyń myń kónelikke, túmen jyldarǵa arnap qaldyrǵan ósıet sózderimen, jazý mádenıetiniń qaıtalanbas túpki aıǵaqtarymen qaýyshty.
Bizdiń kók túrikti tolyqqandy túsinýimiz úshin, kók túriktiń rýhymen qanattanýymyz úshin osyndaı bir adam qajet edi. Ol О́túken rýhymen qaıta týǵan Qarjaýbaı Sartqojauly boldy. Ýaqyt ony sonaý aıbatty kók túrik dáýirinen búginge arnap saqtaǵandaı edi.
Qarjekem jastaıynan kıeli, syrly tas jazýlarǵa qushtar boldy. Taý asyp, tas basyp izdendi. Qazaqtyń táýelsizdigi ony tipten qanattandyrdy. Ol óte úlken optımıstikpen, eliniń, jeriniń tarıhyna degen sheksiz mahabbatpen, alapat kúsh-jigermen aıanbaı eńbek etti. Ǵumyr boıy ata-babalar sóziniń túpki syryn, mán-maǵynasyn ashýǵa árekettendi. Bul jazýlar oǵan nege kerek boldy? Ne úshin búkil ómirin soǵan arnady? Ol endi bizdi tereń oılantatyn taqyryp.
Onyń bolmysy, tabıǵaty qarapaıym bolǵanymen ult rýhanııaty úshin baǵa jetpes baılyq edi. Sol baılyq aramyzdan ketti. Ol boıyndaǵy búkil energııasyn sońǵy mınýtyna deıin ulty úshin jumsap ketti.
Ol jaqsy aǵa, syrlas dos edi. Astanaǵa birge kelip edik. Qara qosta qara shaıymyzdy terlep iship, áńgime-dúken qurar edik. Babalar tarıhynyń ár qatparyn ashyp, qyr-syryna boılaǵan saıyn, birge otyryp sheksiz tebirener edik. Qylt etken jańalyǵymyzdy bóliser edik. Amal qansha, ol endi aramyzda joq.
Ǵalymnyń máńgilik murattary, izgi isi, armandaǵan oılary urpaqtarymen, shákirtterimen, murattas inilerimen, qaraıǵan halqymen jalǵasa beredi.
Tursynhan Záken,
tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor
